Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, Đức Giê-su trừ một tên quỷ, nhưng có mấy người lại bảo : “Ông ấy dựa thế quỷ vương Bê-en-dê-bun mà trừ quỷ.” Kẻ khác lại muốn thử Người, nên đã đòi Người một dấu lạ từ trời. Nhưng Người biết tư tưởng của họ, nên nói : “Nước nào tự chia rẽ thì sẽ điêu tàn, nhà nọ đổ xuống nhà kia. Nếu Xa-tan cũng tự chia rẽ chống lại chính mình, thì nước nó tồn tại sao được?... bởi lẽ các ông nói tôi dựa thế Bê-en-dê-bun mà trừ quỷ. Nếu tôi dựa thế Bê-en-dê-bun mà trừ quỷ, thì con cái các ông dựa thế ai mà trừ? Bởi vậy, chính họ sẽ xét xử các ông. Còn nếu tôi dùng ngón tay Thiên Chúa mà trừ quỷ, thì quả là Triều Đại Thiên Chúa đã đến giữa các ông. Khi một người mạnh được vũ trang đầy đủ canh giữ lâu đài của mình, thì của cải người ấy được an toàn. Nhưng nếu có người mạnh thế hơn đột nhập và thắng được người ấy, thì sẽ tước lấy vũ khí mà người ấy vẫn tin tưởng và sẽ đem phân phát những gì đã lấy được.
“Ai không đi với tôi là chống lại tôi, và ai không cùng tôi thu góp là phân tán.
“Khi thần ô uế xuất khỏi một người, thì nó đi rảo qua những nơi khô cháy, tìm chốn nghỉ ngơi. Mà vì tìm không ra, nó nói : ‘Ta sẽ trở về nhà ta, nơi ta đã bỏ ra đi.’ Khi đến nơi, nó thấy nhà được quét tước, dọn dẹp hẳn hoi. Nó liền đi kéo thêm bảy thần khác dữ hơn nó, và chúng vào ở đó. Rốt cuộc tình trạng của người ấy lại còn tệ hơn trước.”

Đó là Lời Chúa

 

Văn phòng Tổng thư ký của Thượng Hội Đồng, hôm nay, 8 tháng 10, vừa ra thông cáo báo chí liên quan tới hai ngày đầu tiên của Hội nghị "Mười năm sau Thông điệp Amoris laetitia: Rao giảng Tin Mừng cho các gia đình ngày nay" (Vatican, 7-14 tháng 10 năm 2026) với nguyên văn nội dung như sau:

Hội nghị quy tụ các vị đứng đầu các Giáo Hội Công Giáo Đông phương và các vị Chủ tịch Hội đồng Giám mục, mười năm sau Thông điệp Amoris laetitia, đã khai mạc vào chiều thứ Tư ngày 7 tháng 10 với cuộc gặp gỡ cùng Đức Giáo Hoàng Leo XIV tại Hội trường Paul VI.

Chào mừng các vị tham dự, Hồng Y Mario Grech, Tổng thư ký Thượng Hội đồng, đã nhấn mạnh ý nghĩa Giáo hội sâu sắc của cuộc gặp gỡ này. Ngài lưu ý rằng những người hiện diện đã đến "không phải với tư cách cá nhân mà là đại diện cho các giám mục của họ và, thông qua đó, cho các Giáo hội địa phương là huyết mạch của Giáo hội hoàn vũ", mang theo những hy vọng, thách thức, niềm vui và mối quan tâm của vô số gia đình. Đức Hồng Y nhận xét rằng đó là một trách nhiệm lớn lao, nhưng cũng khơi dậy một niềm hy vọng lớn lao không kém: trách nhiệm kêu gọi Giáo Hội trung thành, lắng nghe và phân định, trong khi niềm hy vọng mở lòng Giáo Hội đón nhận sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần, Đấng tiếp tục dẫn dắt Giáo Hội trên con đường sứ mệnh của mình.

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau tại www.amorislaetitia.va]

Đức Hồng Y Kevin Farrell, Bộ trưởng Bộ Giáo dân, Gia đình và Đời sống, sau đó đã phát biểu trước Đức Thánh Cha, nhắc lại rằng đã đến lúc “suy nghĩ về hành trình đã thực hiện trong các Giáo hội địa phương, nhìn về phía trước những thách thức đang chờ đợi chúng ta, và tự hỏi bản thân điều gì có thể làm cho việc rao giảng Tin Mừng trở nên phù hợp hơn với các gia đình để họ có thể tái khám phá và sống ơn gọi Kitô giáo của mình với nhận thức sâu sắc hơn”. Ngài chỉ ra một thập niên chuyển đổi văn hóa và xã hội nhanh chóng, được đánh dấu bởi sự thế tục hóa, chủ nghĩa cá nhân, sự phổ biến của kỹ thuật và sự suy yếu trong việc truyền bá đức tin trong gia đình, cùng với một khát vọng mới về những mối quan hệ chân thành và bền vững. Đức Giáo Hoàng nói rằng giáo lý vẫn là điều không thể thiếu, nhưng tự nó không còn đủ sức duy trì việc truyền bá đức tin cho các thế hệ trẻ: xây dựng những gia đình vững mạnh và đích thực theo tinh thần Kitô giáo là điều kiện tiên quyết cho một Giáo Hội sống động và vững vàng trong Tin Mừng.

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau tại www.amorislaetitia.va]

Trọng tâm của phiên họp là bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng Leo XIV. Nhắc lại con đường hiệp hành đồng nghị của Giáo Hội về hôn nhân và gia đình, từ Công đồng Vatican II qua Familiaris consortio đến Amoris laetitia, Đức Thánh Cha mời gọi những người tham dự chia sẻ những gì Thiên Chúa đã làm trong cộng đồng của họ trong mười năm qua, bao gồm cả những sự hoán cải, những thành quả bất ngờ và những khó khăn, để “một câu chuyện chung về mười năm này dần dần được hình thành”. Ngài nhắc lại rằng các gia đình không chỉ là những người nhận được sự chăm sóc của Giáo Hội mà còn là những người đóng vai trò tích cực trong sứ mệnh của Giáo Hội, thông qua tình yêu thương, lòng chung thủy, sự tha thứ, việc giáo dục con cái, việc truyền bá đức tin và phục vụ những người dễ bị tổn thương nhất: chính nhờ các tín hữu giáo dân, và đặc biệt là thông qua các gia đình, mà Giáo Hội có thể trở thành muối của đất.

Đức Giáo Hoàng mô tả mục vụ như một “trường học lắng nghe”, trong đó Giáo Hội có nhiều điều phải học hỏi từ chính các gia đình. Ngài không né tránh những câu hỏi khó: khoảng cách ngày càng lớn giữa đời sống tình cảm và quan điểm Kitô giáo về hôn nhân, và áp lực của sự bất ổn kinh tế, di cư, bạo lực và cô đơn. Trên hết, ngài mời gọi cộng đoàn tự hỏi rằng người ta gặp phải loại Giáo Hội nào khi họ dễ bị tổn thương nhất, và liệu chân lý Tin Mừng có thể được đón nhận qua sự kiên nhẫn, gần gũi và lòng thương xót hay không. Chính lòng trung thành, ngài gợi ý, “là một ân sủng cần được đón nhận và một con đường được đổi mới” từng bước một, thường thông qua thử thách: “chúng ta cần ân sủng, sự tha thứ và những khởi đầu mới để hoàn thành ý muốn của Chúa”. Ngài kêu gọi các mục tử hãy để thực tế đời sống gia đình đặt câu hỏi cho họ, chứ không chỉ đơn thuần là giải thích chúng, để Giáo Hội có thể tìm ra những cách thức mới để rao giảng Tin Mừng và ban ơn của các bí tích, cầu nguyện rằng điều đó sẽ trở thành “tin mừng trọn vẹn hơn bao giờ hết cho các gia đình trên khắp thế giới”.

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau tại www.amorislaetitia.va; bản Việt ngữ tại https://vietcatholic.net/News/Html/304231.htm)

Một bài suy niệm tâm linh của Sơ Helen Alford, O.P., đã khép lại phiên khai mạc, phát triển chủ đề về Tin Mừng của và cho gia đình: gia đình vừa loan báo Tin Mừng vừa cần được đón nhận Tin Mừng. Sơ mở đầu bằng lời của một đứa trẻ nhỏ, khi được hỏi Chúa ở đâu, đã trả lời “Chúa ở đây, với chúng ta”. Sơ gợi ý rằng thế hệ trẻ đang loan báo Tin Mừng về gia đình cho chúng ta. Lấy cuộc gặp gỡ giữa Chúa Giêsu và người phụ nữ Samari làm hình mẫu cho việc truyền giáo, sơ cho thấy vẻ đẹp và sự mong manh cùng tồn tại: chính từ hoàn cảnh mong manh của mình mà người phụ nữ trở thành người truyền giáo công khai đầu tiên. Qua “ánh nhìn quan hệ” của Chúa Giêsu, sơ nhận thấy, những mối quan hệ ẩn giấu tạo nên đời sống gia đình trở nên hữu hình, một điều gì đó có tầm quan trọng cốt yếu để giới trẻ ngày nay tìm thấy lòng can đảm bước vào đời sống hôn nhân và sức mạnh để duy trì nó. Khi nhắc lại "quy luật tiệm tiến" (law of gradualness) – sợi dây liên kết giữa Tông huấn Familiaris consortio và Amoris laetitia – bà đã để lại cho hội nghị ba câu hỏi suy tư cho những ngày sắp tới: chúng ta có thể nhận ra Thiên Chúa đang hiện diện và hành động ở đâu trong đời sống các gia đình; chúng ta có thể học hỏi được gì từ vẻ đẹp cũng như sự mong manh của các gia đình; và làm thế nào để chúng ta loan báo Tin Mừng không chỉ cho các gia đình, mà còn cùng với họ.

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ tại www.amorislaetitia.va]

Phiên khai mạc đã định hình tinh thần cho toàn bộ cuộc gặp gỡ: một Giáo hội biết lắng nghe trước khi lên tiếng, biết trân trọng cả vẻ đẹp lẫn sự mong manh của đời sống gia đình, và công nhận các gia đình là những nhân vật chính thực sự trong công cuộc loan báo Tin Mừng.

Tiếp đó, ngày làm việc trọn vẹn đầu tiên của Hội nghị – thứ Năm, ngày 8 tháng 10 – đã dành thời gian cho chủ đề đầu tiên trong số năm chủ đề chính: "Gia đình ngày nay: thực trạng, vẻ đẹp và những thách đố." Ngày làm việc diễn ra như một hành trình chung trong việc lắng nghe, phân định và chia sẻ những kinh nghiệm thực tế từ các Giáo hội địa phương trên khắp thế giới.

Mở đầu chương trình, Đức Hồng Y Kevin Farrell đã vạch ra định hướng cho công việc: cùng nhau suy tư, dưới ánh sáng Tin Mừng, về bối cảnh văn hóa, kinh tế và xã hội nơi diễn ra hoạt động mục vụ gia đình, đồng thời chú trọng đến những tác động về mặt tâm linh đối với đời sống con người. Ngài mời gọi các tham dự viên chia sẻ những ví dụ cụ thể và nhìn nhận một cách trung thực về các nguồn lực mà Giáo hội địa phương của họ đang có để tiếp cận các gia đình, thấu hiểu cuộc sống thường nhật và đồng hành cùng họ.

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ tại www.amorislaetitia.va]

Đức Hồng Y Mario Grech, Tổng Thư ký Thượng Hội đồng Giám mục, đã giới thiệu về ngày làm việc này thông qua hình ảnh "tiếng vang" – dấu hiệu cho thấy một tiếng nói đã lan tỏa, tìm được nơi đón nhận và trở về với sự phong phú hơn. Ngài chỉ ra ba tiếng vang mà hội nghị được mời gọi lắng nghe: tiếng vang của Tin Mừng – nền tảng cho mọi hoạt động mục vụ; tiếng vang của Huấn quyền và của Tông huấn Amoris laetitia – văn kiện mà việc đón nhận trong suốt mười năm qua đã mang lại nhiều hoa trái nhưng cũng khơi dậy những căng thẳng và đặt ra những câu hỏi còn bỏ ngỏ; và tiếng vang từ chính các gia đình – những người đến với Giáo hội không phải như những con số thống kê, mà qua những cuộc đời cụ thể, nơi lòng trung tín và sự mong manh thường đan xen vào nhau. Ngài nhắc lại rằng gia đình là chủ thể trong sứ mạng của Giáo hội, và Giáo hội có rất nhiều điều để đón nhận và học hỏi từ họ.

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ tại www.amorislaetitia.va]

Tiếp đó, Đức Hồng Y Filipe Neri Ferrão đã chia sẻ góc nhìn từ các Giáo hội địa phương tại Châu Á. Ngài điểm qua ba sự chuyển biến sâu xa — về căn tính và cơ cấu gia đình, từ sự gắn bó cố định sang tính di động, và về hoàn cảnh sống của các gia đình giữa bối cảnh tăng trưởng nhanh chóng nhưng thiếu bình đẳng — đồng thời làm nổi bật vẻ đẹp của ân sủng đang tác động trong những điều bình dị: vẻ đẹp của các mối tương quan, của sự kiên cường và niềm hy vọng, cũng như của sự đối thoại giữa bối cảnh đa dạng to lớn về tôn giáo và văn hóa. Niềm xác tín cốt lõi của ngài là: gia đình không chỉ đơn thuần là đối tượng nhận sự chăm sóc mà còn là những cộng sự của Giáo hội trong sứ mạng, và Tin Mừng là một thực tại "trở nên sống động" ngay từ chính đời sống gia đình.

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ tại www.amorislaetitia.va]

Phần trình bày cuối cùng trong buổi sáng thuộc về Giáo sư Vincenzo Rosito; ông nhìn nhận gia đình và Giáo hội như những thực tại mang tính tương quan, nơi họ học hỏi lẫn nhau qua các thực hành của đời sống thường ngày. Ông lập luận rằng những thay đổi về nhân học và văn hóa không chỉ là các vấn đề cần giải quyết, mà còn là những hoạt động và cơ hội của con người để cùng học hỏi, với sự tham gia của toàn thể dân Chúa. Khi đọc lại trình thuật Tin Mừng về cuộc trốn sang Ai Cập qua ba từ khóa — sự di chuyển, bạo lực và giấc mơ — ông chỉ ra những cộng đồng đang trở thành "giáo hội nơi trú ẩn" nhờ đúc kết kinh nghiệm từ các gia đình di dân và tị nạn, đồng thời hình dung ra những phương thức chăm sóc mục vụ mới thông qua các cử chỉ chào đón cụ thể, thường nhật.

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ tại www.amorislaetitia.va]

Xuyên suốt các phần chia sẻ này, một sợi chỉ đỏ đã hiện rõ: đó là hình ảnh một Giáo hội chọn lắng nghe trước khi lên tiếng, coi những thay đổi về văn hóa và xã hội như lời mời gọi hoán cải, và ngày càng nhìn nhận gia đình không phải là đối tượng của sự quan tâm mục vụ đơn thuần, mà là những chủ thể tích cực của Tin Mừng và là nơi Thiên Chúa không ngừng mặc khải chính Người.

Thời gian còn lại của buổi sáng được dành cho hoạt động làm việc nhóm, áp dụng phương pháp "Đối thoại trong Thần Khí". Vào buổi chiều, các tham dự viên có thời gian thảo luận cởi mở sau khi các thư ký trình bày kết quả làm việc của các nhóm.

Ngày thứ Sáu, 9 tháng 10 – ngày họp thứ ba – sẽ tập trung vào chủ đề "Người trẻ và việc khám phá ơn gọi hôn nhân". Lúc 13:30 (giờ Rome), một buổi họp báo về diễn biến của hội nghị sẽ được tổ chức tại Văn phòng Báo chí Tòa Thánh.

 

Ban biên tập Crux Now, ngày 8 tháng 10 năm 2026, tường trình rằng: Các nhà lãnh đạo Giáo hội từ khắp nơi trên thế giới đã quy tụ về Rome vào thứ Tư – ngày khai mạc hội nghị kéo dài một tuần do Đức Giáo Hoàng Leo XIV triệu tập – nhằm đánh giá chặng đường một thập niên kể từ khi Amoris Laetitia (Niềm vui Yêu thương) được công bố; đây là một văn kiện về gia đình gây nhiều tranh cãi của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô.

Tổng cộng có gần 200 người – bao gồm các giám mục, chuyên gia và giáo dân – tham gia sự kiện diễn ra từ ngày 7 đến ngày 14 tháng 10 này; hội nghị do Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống cùng Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng Giám mục phối hợp tổ chức.

Amoris Laetitia là một tông huấn – một hình thức khích lệ chính thức – được ban hành sau hai kỳ họp Thượng Hội đồng do Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô triệu tập nhằm giải quyết những thách thức đối với đời sống gia đình vào thời điểm đó, tức giữa quý đầu tiên của thế kỷ 21.

Một chú thích và một cuộc tranh cãi

Văn kiện Amoris Laetitia dài 256 trang này trình bày những suy tư của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô về đời sống gia đình Ki-tô giáo và bí tích hôn phối.

Cuộc tranh cãi chủ yếu nảy sinh từ một đoạn trong Chương 8 của Amoris Laetitia – chương bàn về việc "Đồng hành, Phân định và Hội nhập những trường hợp yếu đuối”– và đề cập đến các cặp đôi đang sống trong những hoàn cảnh mà Giáo Hội Công Giáo thường gọi là "những tình trạng bất thường" (thường là các cuộc hôn nhân không thành sự theo giáo luật).

Cụ thể hơn, tranh cãi bắt nguồn từ một chú thích duy nhất – chú thích số 351. Đối với nhiều nhà quan sát, chú thích này dường như đã vô hiệu hóa quy tắc lâu đời của Giáo Hội Công Giáo vốn ngăn cản các cặp đôi kết hôn không hợp lệ lãnh nhận các bí tích chừng nào họ còn duy trì quan hệ tình dục.

Đánh giá Amoris Laetitia sau mười năm

Vào tháng Ba năm nay, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã triệu tập các chủ tịch hội đồng giám mục và lãnh đạo các Giáo hội Đông phương để xem xét thập niên vừa qua "dưới ánh sáng của Amoris Laetitia"; về cơ bản là để đánh giá việc đón nhận văn kiện này trong toàn thể Giáo hội và vận dụng sự khôn ngoan của nó vào những thách thức mới nảy sinh.

"Thời đại chúng ta đang trải qua những thay đổi nhanh chóng," Đức Giáo Hoàng Leo phát biểu vào tháng Ba, "khiến cho việc dành sự quan tâm mục vụ đặc biệt cho các gia đình trở nên cần thiết hơn bao giờ hết – những gia đình được Chúa trao phó sứ mạng tham gia vào công cuộc loan báo và làm chứng cho Tin Mừng của Giáo hội."

Khi công bố về cuộc họp, ngài cho biết có những nơi chốn và hoàn cảnh trong Giáo hội cũng như xã hội mà người ta chỉ có thể tiếp cận "thông qua các tín hữu giáo dân, và đặc biệt là thông qua các gia đình."

"Chính vì lý do đó," Đức Giáo Hoàng Leo nói trong thông báo tháng Ba, “cam kết của Giáo hội trong lĩnh vực này cần được đổi mới và làm sâu sắc hơn, để những ai được Chúa kêu gọi bước vào đời sống hôn nhân và gia đình có thể sống trọn vẹn tình yêu vợ chồng trong Đức Kitô, đồng thời để người trẻ cảm thấy bị thu hút bởi vẻ đẹp của ơn gọi hôn nhân ngay trong lòng Giáo hội.”

Bối cảnh rộng lớn hơn

Trong bài phát biểu khai mạc dành cho các tham dự viên vào thứ Tư, Đức Giáo Hoàng đã đặt cuộc họp này vào bối cảnh rộng lớn hơn của năm mươi năm qua – bắt đầu từ mong muốn của Giáo hoàng Gio-an Phao-lô I (được Thánh Giáo hoàng Gio-an Phao-lô II hiện thực hóa) về việc tổ chức một kỳ Thượng Hội đồng Giám mục về gia đình – đồng thời nhấn mạnh mong muốn của ngài là thấy tiến trình suy tư kéo dài một tuần lễ này diễn ra trong tinh thần cầu nguyện và lắng nghe lẫn nhau.

"Lịch sử kéo dài hơn nửa thế kỷ này đặt lên vai chúng ta – những người mục tử – một trách nhiệm đặc biệt," Đức Giáo Hoàng Leo nói, "khi ơn gọi hiệp hành của toàn thể Giáo hội vẫn đang tiếp tục được triển khai."

"Trong dòng lịch sử đó," Đức Giáo Hoàng nói, "Amoris Laetitia đã đánh dấu một cột mốc quan trọng, và mười năm kể từ khi văn kiện này được công bố đã trở thành một phần trong đời sống của các Giáo hội địa phương chúng ta." Đức Leo cũng ghi nhận cách mà lời kêu gọi của vị tiền nhiệm trực tiếp của mình "đã được đón nhận trong các nền văn hóa và bối cảnh mục vụ khác nhau, đồng hành cùng đời sống thực tế của các gia đình, cũng như khơi dậy nhiều sáng kiến và tiến trình."

"Tôi hy vọng," Đức Leo nói với những người tham dự, “rằng thông qua vô số câu chuyện mà quý vị mang đến từ các Giáo hội và những bối cảnh văn hóa đa dạng, một câu chuyện chung về chặng đường mười năm qua sẽ dần hình thành—một câu chuyện thấm đẫm niềm vui và hy vọng—giúp chúng ta đối diện một cách trung thực với những thử thách và khó khăn còn tồn tại.”

Những thách thức cũ và mới

Chia sẻ với trang Crux Now trước thềm cuộc họp, Cha Silas Bogati, Giám quản Tông tòa tại Nepal, cho biết còn quá sớm để khẳng định kết quả cụ thể của cuộc gặp gỡ này, nhưng ngài bày tỏ niềm tin vào khả năng dẫn dắt của Đức Thánh Cha cũng như khả năng phân định của những người tham dự.

"Đã mười năm trôi qua kể từ khi Amoris Laetitia ra đời," Cha Bogati nói, "đây là văn kiện đề cập đến những thách thức lớn mà các gia đình và Giáo hội đang phải đối mặt."

Cha Bogati cho biết cuộc họp này là "dịp để nhìn lại các thách thức và lắng nghe lẫn nhau," đồng thời để cho Chúa Thánh Thần dẫn dắt.

Trong bài phát biểu—được trình bày bằng tiếng Anh khi ngài đang ngồi tại một chiếc bàn tròn trong Hội trường Phao-lô VI—Đức Giáo Hoàng đã đề cập đến những thách thức ngày càng tách biệt tầm nhìn Kitô giáo về sự thân mật trong hôn nhân khỏi thực tế đời sống, đặc biệt là đối với giới trẻ.

“Trong nhiều bối cảnh,” Đức Giáo Hoàng Leo nói, “đã xuất hiện một khoảng cách ngày càng lớn giữa cách thức con người sống chuyện tình dục và sự thân mật với tầm nhìn Kitô giáo về hôn nhân.”

“Giới trẻ vẫn luôn khao khát tình yêu, lòng chung thủy và cảm giác thuộc về một nơi nào đó,” ngài nói, “tuy nhiên, nhiều người cảm thấy khó khăn trong việc đón nhận cách thức mà tầm nhìn về tình yêu như vậy có thể thành hình trong cuộc sống của chính họ, hoặc khó tin rằng sự cam kết trọn đời chính là điều kiện để đạt được những gì họ mong muốn.”

Đức Giáo Hoàng đã chỉ rõ rằng sự bất ổn về kinh tế, vấn đề di cư, bạo lực, sự cô đơn, “và các hình thức mong manh khác về mặt cảm xúc cũng định hình những lựa chọn của con người và cả những viễn cảnh tương lai mà họ có thể hình dung.”

“Những thực tế này,” ngài nói, “đặt ra nhiều câu hỏi mà chúng ta phải đối diện với lòng can đảm.”

Phát biểu sau Đức Giáo Hoàng Leo, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Tòa Thánh, Nữ tu Helen Alford, đã kêu gọi những người tham dự – đặc biệt là các giám mục – hãy “khuyến khích giới trẻ đón nhận thách đố lớn lao của đời sống hôn nhân và gia đình.”

Bà nói rằng, nếu họ đón nhận đời sống hôn nhân và gia đình “với nhận thức đầy đủ rằng họ sẽ trải qua những sự mong manh như một phần của quá trình hiện thực hóa vẻ đẹp của đời sống ấy,” thì “họ sẽ tìm thấy những nguồn ân sủng mới mẻ và bất ngờ từ Thiên Chúa, cũng như cảm nghiệm được niềm khao khát sự thánh thiện của riêng mình,” ngay cả “trong chính sự mong manh đó.”

Sau phiên khai mạc vào thứ Tư, hội nghị sẽ tiếp tục diễn ra trong không gian kín.

Đức Giáo Hoàng Leo đã yêu cầu những người tham dự “giữ gìn sự kín đáo và bảo mật mà khoảng thời gian lắng nghe và phân định này đòi hỏi.”

“Nguyện xin Chúa ban cho chúng ta sự tự do để lắng nghe nhau,” Đức Giáo Hoàng nói, “ban sự khôn ngoan để nhận ra công trình của Người giữa dân Người, và ban lòng can đảm để bước theo nơi Người dẫn lối; nhờ đó, mỗi ngày, Tin Mừng sẽ ngày càng trở thành tin vui trọn vẹn hơn cho các gia đình trên toàn thế giới.”

 

Trong phiên họp hôm nay tại Vatican nhân kỷ niệm 10 năm Tông huấn Amoris Laetitia (Niềm vui Yêu thương), vị Hồng Y người Ấn Độ kiêm Chủ tịch Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC) đã mô tả những chuyển biến mà châu lục này đang đối diện giữa bối cảnh bất ổn kinh tế và sự phân cực về tôn giáo. Đối với ngài, "chúng ta không đặt câu hỏi về những gì các gia đình còn thiếu, mà là về những gì Thiên Chúa đang thực hiện ngay giữa lòng họ."

Hãng tin AsiaNews, từ Bangkok, Ngày 8 tháng 10 năm 2026, đánh đi bản tin sau đây:

Bangkok (AsiaNews) – Hôm nay, trong ngày thứ hai của hội nghị tại Vatican kỷ niệm 10 năm Tông huấn Amoris Laetitia, Đức Hồng Y Filipe Neri Ferrão – Tổng Giám mục giáo phận Goa và Daman – đã có bài phát biểu về tình hình các gia đình.



Trong bài phát biểu của mình, vị Hồng Y – người đang giữ chức Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Ấn Độ (CCBI) và Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC) – đã xem xét những chuyển biến đang tác động đến các gia đình tại Ấn Độ và khắp châu Á. Ngài nhận định rằng: "Không có một khuôn mẫu duy nhất nào cho gia đình lý tưởng; thay vào đó là một bức tranh đa dạng và đầy thách thức với nhiều thực tại khác nhau, đan xen giữa niềm vui, hy vọng, những cuộc đấu tranh và cả những tổn thương."

Lấy cảm hứng từ chủ đề của ngày họp là "Gia đình ngày nay: thực tại, vẻ đẹp và thách thức", vị Hồng Y kêu gọi Giáo hội hãy bắt đầu bằng việc lắng nghe những trải nghiệm thực tế của các gia đình, thay vì đưa ra những câu trả lời có sẵn.

Gia đình vẫn là nơi "sự sống được đón nhận, các mối tương quan được hình thành, các giá trị Tin Mừng được truyền tải và đức tin được sống qua những câu chuyện độc đáo của mỗi cá nhân." Tuy nhiên, cùng lúc đó, đời sống gia đình tại châu Á cũng đang trải qua "những chuyển biến sâu xa và triệt để."

Ba thay đổi đang diễn ra tại châu Á

Theo Đức Hồng Y Ferrão, có ba thay đổi đang làm thay đổi diện mạo của các gia đình châu Á.

Thay đổi thứ nhất liên quan đến bản sắc và cơ cấu gia đình: các gia đình truyền thống với nhiều thế hệ cùng chung sống đang dần nhường chỗ cho các gia đình hạt nhân (gia đình nhỏ gồm cha mẹ và con cái) với quy mô nhỏ hơn; đồng thời, các hình thức chung sống và các kiểu quan hệ mới cũng đang xuất hiện tại các khu vực đô thị.

Bên cạnh đó là sự gia tăng của các cuộc hôn nhân khác tôn giáo; điều này đặt ra những vấn đề mới trong xã hội châu Á liên quan đến việc thực hành và truyền dạy đức tin ngay trong gia đình.

Thay đổi thứ hai là điều mà vị Hồng Y mô tả là sự chuyển dịch "từ sự gắn bó với cội nguồn sang sự di động" (tính hay di chuyển). Quá trình đô thị hóa, tăng trưởng kinh tế, các mô hình phát triển mới và khả năng tiếp cận giáo dục tốt hơn đang thúc đẩy ngày càng nhiều người di chuyển—dù là trong nội bộ quốc gia hay xuyên biên giới—để tìm kiếm những cơ hội tốt đẹp hơn.

"Nhiều gia đình được giao phó cho sự chăm sóc mục vụ của chúng tôi không còn là những hộ gia đình gắn bó với một giáo xứ duy nhất nữa," Đức Hồng Y Ferrão nhận định.

Bên cạnh đó còn có một sự thay đổi thứ ba, liên quan đến các điều kiện vật chất, khiến việc xây dựng gia đình ngày càng trở nên khó khăn. Theo Đức Hồng Y, Ấn Độ và châu Á đang cùng đối mặt với một nghịch lý: "Sự tăng trưởng diễn ra nhanh chóng nhưng thiếu bình đẳng; các cơ hội đang mở rộng nhưng khả năng tiếp cận chúng vẫn còn mang tính phân biệt đối xử."

Quả thực, không phải ai cũng có cùng trải nghiệm về phẩm giá sự sống, giá trị của lao động và sự bảo vệ các quyền lợi. "Sự bấp bênh về kinh tế, nghèo đói, thất nghiệp và nỗi lo âu về tương lai đang đè nặng lên nhiều gia đình."

Đối với các gia đình Kitô giáo tại nhiều nơi ở Ấn Độ và châu Á, còn có thêm thách thức từ sự phân cực tôn giáo ngày càng gia tăng, khiến việc công khai thể hiện và truyền lại đức tin trở nên ngày càng khó khăn.

Tuy nhiên, Đức Hồng Y Ferrão nhấn mạnh rằng việc tập trung vào những khó khăn này không có nghĩa là bỏ qua "vẻ đẹp" vẫn luôn hiện hữu trong cuộc sống thường ngày. Đó, trên hết, là vẻ đẹp của các mối tương quan, thể hiện qua sự quan tâm, chăm sóc dành cho trẻ em, người cao tuổi, người bệnh và những người dễ bị tổn thương nhất.

"Qua những cử chỉ ân cần như vậy, các gia đình chúng ta làm cho tình yêu của Thiên Chúa trở nên hữu hình—một tình yêu tỏa sáng qua sự hy sinh quên mình, được nuôi dưỡng bằng lòng kiên nhẫn và được đóng ấn bằng sự trung tín," ngài nói.

Ngoài ra còn có khả năng kiên trì và hy vọng, ngay cả "giữa cảnh nghèo khó, di cư và những điều bất định," khi các gia đình vẫn tiếp tục kiến tạo nên những không gian của niềm vui và niềm hy vọng.

Cuối cùng là khả năng đối thoại—một yếu tố đặc biệt quan trọng tại châu lục vốn mang đậm sự đa dạng về tôn giáo và văn hóa.

Hãy học hỏi từ các gia đình cách thức để thay đổi Giáo hội

Tình hình thực tế cũng dẫn đến sự thay đổi trong cách thức Giáo hội đồng hành cùng các gia đình.

Đức Hồng Y Ferrão giải thích rằng, sau khi Tông huấn Amoris Laetitia được công bố vào năm 2016, các Giáo hội tại Ấn Độ và châu Á đã chọn cách ưu tiên hàng đầu là lắng nghe các gia đình. Công tác chuẩn bị hôn nhân được xem là khởi đầu cho một hành trình trọn đời; đồng thời, các chương trình canh tân đời sống tâm linh và đồng hành dành cho các cặp vợ chồng cùng con cái cũng được triển khai, song song với việc đào tạo các gia đình và giáo dân tích cực tham gia vào công tác mục vụ.

Đức Hồng Y chia sẻ: “Bản thân công tác mục vụ cũng là một tiến trình phân định. Chúng ta không đến với những câu trả lời có sẵn. Chúng ta cùng phân định với các gia đình, và qua đó, chúng ta nhận ra chính Giáo hội cũng đang được mời gọi thay đổi. Vì lý do này, Giáo hội cần chuyển mình từ ‘sứ mạng hướng về gia đình’ sang ‘sứ mạng đồng hành giữa lòng gia đình’.”

Quả thực, “Chúng ta không thể dẫn dắt mọi người khi chỉ đứng từ xa và chỉ tay về phía đích đến. Chúng ta cần trở thành ngọn hải đăng và cả ánh đèn đường: một bên chỉ ra đường chân trời, còn bên kia soi sáng bước đi kế tiếp và cùng đồng hành sát bên.” Các gia đình không chỉ là những người đón nhận sự chăm sóc. Họ là những cộng sự của Giáo hội trong sứ mạng.”

Cách tiếp cận này cũng đòi hỏi một cái nhìn khác về sự mong manh. “Sự mong manh không đồng nghĩa với việc thiếu vắng ân sủng,” Đức Hồng Y nói. “Nếu biết lắng nghe, ta sẽ nhận ra sự khôn ngoan và lòng trung tín hiện diện song hành cùng nỗi đau. Vì thế, thay vì tự hỏi các gia đình đang thiếu hụt điều gì, chúng ta hãy nhìn xem Thiên Chúa đang thực hiện điều gì ngay giữa lòng họ.”

Đức Hồng Y đã dẫn chứng câu chuyện về một linh mục; khi đến thăm một đôi vợ chồng trẻ có hai con, ngài nhận thấy những khó khăn ẩn giấu đằng sau vẻ ngoài của một gia đình tưởng chừng như bình thường.

Người chồng làm việc nhiều giờ liền, còn người vợ thì bị giằng co giữa việc chăm sóc con cái và quán xuyến gia đình; hệ quả là cha mẹ có rất ít thời gian trò chuyện với nhau, trong khi con cái lại dành phần lớn thời gian cho điện thoại.

Vị linh mục đã lắng nghe và khuyến khích hai vợ chồng cởi mở chia sẻ với nhau. Họ quyết định thực hiện những thay đổi nhỏ: dành một buổi tối trong tuần không dùng điện thoại, cùng dùng bữa mỗi ngày và dành vài phút cầu nguyện chung với các con.

“Những khó khăn vẫn còn đó, nhưng họ đã cùng nhau đối diện với chúng,” Đức Hồng Y Ferrão nhận định.

Trải nghiệm ấy cũng đã khơi nguồn cho một hình thức mục vụ gia đình mới tại giáo xứ, bao gồm việc thành lập một ủy ban chuyên trách về gia đình, tổ chức các chuyến thăm hỏi tại nhà và huy động những cặp vợ chồng dày dạn kinh nghiệm đồng hành cùng các cặp đôi trẻ hơn.

“Công cuộc mục vụ gia đình đích thực của vị linh mục không bắt đầu bằng một chương trình cụ thể nào, mà khởi đầu từ những chuyến thăm hỏi, những cuộc trò chuyện và tinh thần sẵn sàng lắng nghe,” Đức Hồng Y chia sẻ.

Ngài kết lời bằng một câu hỏi dành cho hành trình hiệp hành của Giáo hội: “Chúa Thánh Thần đang mời gọi Giáo hội thay đổi điều gì – không chỉ trong những việc chúng ta làm cho các gia đình, mà còn trong cách chúng ta thấu hiểu, đồng hành và trao quyền để họ trở thành những người làm chứng cho Tin Mừng và là nơi chốn bền vững cho sự mặc khải của Thiên Chúa?”

 

1. HỎA HOẠN TRÊN BIỂN Khoảnh khắc ngọn lửa kinh hoàng bùng cháy trên biển sau khi Ukraine tấn công tàu chở dầu của hạm đội bí mật Nga – trong khi du khách được yêu cầu ở trong nhà.

Đây là khoảnh khắc kịch tính khi một đám cháy kinh hoàng bùng phát trên biển sau khi Ukraine đánh chìm một trong những tàu chở dầu thuộc hạm đội ngầm của Vladimir Putin.

Một cột khói đen khổng lồ có thể được nhìn thấy bốc cao phía trên con tàu khổng lồ đang bốc cháy giữa Hắc Hải đầy sóng gió.

Du khách tại khu nghỉ dưỡng Sochi của Nga đã được lệnh ở trong nhà khi khói bụi dày đặc bao phủ không khí.

Hạm đội tàu chở dầu bí mật của Putin vận chuyển dầu khắp thế giới để lách luật trừng phạt và kiếm tiền bất hợp pháp nhằm đổ vào cuộc chiến đẫm máu của nhà độc tài ở Ukraine.

Tàu chở dầu Aframax Rio mang cờ Liberia, đang bị Ukraine trừng phạt, được tường trình đã trở thành mục tiêu của thuyền điều khiển từ xa.

Giới chức Nga vẫn chưa đưa ra bình luận nào về vụ nổ đáng xấu hổ ở Hắc Hải.

Vụ tấn công vào một con tàu, ngay trước mắt những người Nga giàu có đang đi nghỉ ở Sochi, đã được mệnh danh là "món quà sinh nhật của Ukraine dành cho Vladimir Putin".

Vị bạo chúa già nua đã bước sang tuổi 74 vào thứ Tư, và chiếc tàu chở dầu bốc cháy nằm ngay trước mắt ông ta từ dinh thự chính thức ở Sochi, Bocharov Ruchey.

Sochi đã phải đối mặt với các cuộc tấn công bất ngờ ngày càng gia tăng trong những tháng gần đây, chỉ riêng tháng trước, Ukraine đã đánh bom kho chứa dầu và cảng của thành phố này.

Nga đã bắn phá một tàu buôn treo cờ quần đảo Marshall ở Hắc Hải, khiến ít nhất một thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng.

Và hai tàu đã bị tấn công bằng bom cách bờ biển Bulgaria 70 dặm, trong vùng đặc quyền kinh tế của quốc gia thành viên NATO này.

Một chiếc tàu chìm chỉ trong vài phút và một chiếc khác bốc cháy.

Hai thành viên thủy thủ đoàn bị thương nặng trong các vụ tấn công, và một số người khác vẫn đang mất tích.

Vụ việc được tường trình cuộc tấn công đầu tiên trong vùng đặc quyền kinh tế của Bulgaria.

Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen lên án các vụ nổ, nói rằng các cuộc tấn công vào tàu vận tải thương mại là không thể chấp nhận được.

Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev nói: "Nếu cuộc chiến này không được chấm dứt kịp thời, nó sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi địa lý và làm tăng nguy cơ xảy ra xung đột toàn cầu."

Các nguồn tin an ninh hàng hải nói với tờ The Independent rằng đây có thể là một cuộc tấn công của Nga.

Sự việc này xảy ra chỉ một ngày sau khi một tàu chở hàng thuộc sở hữu của Thổ Nhĩ Kỳ bị chìm và bốc cháy ngoài khơi bờ biển Rumani, khiến hai người thiệt mạng.

Chiếc tàu chở hàng đang vận chuyển ngũ cốc từ Ukraine đến Ý thì bị bốc cháy trong một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa kinh hoàng.

Các quan chức Rumani không xác nhận ai đã phóng máy bay điều khiển từ xa – nhưng Tổng thống Volodymr Tổng thống Zelenskiy đã lên án Điện Cẩm Linh về vụ tấn công này.

[The Sun: WATER INFERNO Moment apocalyptic blaze burns at sea after Ukraine blitzes Russian shadow fleet tanker – as tourists told stay indoors]

2. Tổng thống Zelenskiy cảnh báo về cuộc tấn công quy mô lớn của Nga khi 3 máy bay ném bom Tu-160 cất cánh.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã kêu gọi người dân Ukraine tìm nơi trú ẩn khi có tín hiệu báo động không kích, viện dẫn các báo cáo tình báo cập nhật về một cuộc tấn công quy mô lớn do Mạc Tư Khoa lên kế hoạch.

Trong bài phát biểu buổi tối, Tổng thống Zelenskiy cho biết các dịch vụ khẩn cấp và Không quân Ukraine đã sẵn sàng ứng phó, nhưng quy mô phản ứng phụ thuộc vào khả năng phòng không hiện có của nước này.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Rất nhiều điều phụ thuộc vào các đối tác của chúng ta – mọi nhà lãnh đạo và mọi quốc gia trên thế giới có khả năng phòng thủ mà chúng ta cần và có thể cung cấp cho chúng ta", đồng thời kêu gọi các đồng minh tiếp tục hỗ trợ Kyiv khi cuộc chiến bước sang mùa đông thứ năm.

Máy bay ném bom cất cánh từ Siberia

Vài giờ sau, Không quân thuộc Quân đội Ukraine báo cáo rằng ba máy bay ném bom chiến lược Tu-160 của Nga đã cất cánh từ căn cứ không quân Belaya ở vùng Irkutsk thuộc Siberia của Nga.

Trong trường hợp máy bay phóng hỏa tiễn hành trình, các hỏa tiễn này có thể xâm nhập không phận Ukraine vào khoảng sau 3 giờ sáng giờ địa phương, Lực lượng Không quân cho biết, đồng thời kêu gọi người dân không nên phớt lờ các cảnh báo không kích và nên ở trong hầm trú ẩn.

Cảnh báo sớm hơn

Bài phát biểu buổi tối được đưa ra sau lời cảnh báo ban đầu mà Tổng thống Zelenskiy đưa ra vào buổi chiều.

Ông đã đưa ra cảnh báo sau cuộc họp phối hợp với các quan chức chính phủ, chỉ huy quân đội và các dịch vụ khẩn cấp. Theo tổng thống, Kyiv cũng đang chuẩn bị các biện pháp đối phó.

Tại cuộc họp đó, bộ trưởng quốc phòng và tư lệnh không quân đã báo cáo với tổng thống về cách thức phân bổ các khí tài phòng không và cách tổ chức bảo vệ xung quanh các cơ sở trọng yếu.

Tổng thống Zelenskiy cho biết chính phủ và chính quyền khu vực cũng đã chuẩn bị các biện pháp hậu cần bổ sung để đáp trả cái mà ông gọi là chiến dịch của Nga nhằm vào hệ thống hậu cần của Ukraine. Thời hạn hoàn thành đã được ấn định cho nhiều nhiệm vụ, và những nhiệm vụ cấp bách nhất đã được tiến hành.

Tổng thống Zelenskiy cũng đã chủ trì một cuộc họp của Bộ Tham mưu Tổng Tư lệnh tối cao.

Theo tổng thống, các hệ thống tác chiến điện tử vô hiệu hóa một phần đáng kể máy bay điều khiển từ xa Shahed của Nga, và các phương pháp hiệu quả nhất sẽ được mở rộng quy mô.

Cuộc họp cũng đã đặt ra các ưu tiên cho việc cung cấp máy bay điều khiển từ xa tầm xa cho lực lượng Ukraine vào năm tới, với mục tiêu chính là giúp Ukraine có khả năng đáp trả các cuộc tấn công của Nga.

[Kyiv Post: Zelensky Warns of Massive Russian Strike as 3 Tu-160 Bombers Take Off]

3. Kyiv rung chuyển bởi các cuộc tấn công hỏa tiễn liên tiếp của Nga suốt đêm, 2 người thiệt mạng sau lời cảnh báo "cuộc tấn công quy mô lớn" của Tổng thống Zelenskiy.

Nhiều vụ nổ liên tiếp xảy ra ở Kyiv vào rạng sáng nay khi Nga phóng hỏa tiễn đạn đạo về phía thủ đô Ukraine, gây thiệt hại trên nhiều khu vực.

Một phóng viên của tờ Kyiv Post tại thủ đô đã đưa tin về một số vụ nổ mạnh sau khi Không quân Ukraine cảnh báo rằng hỏa tiễn đạn đạo đang hướng về thành phố.

Vài giờ sau, Kyiv lại rung chuyển bởi những vụ nổ lần thứ hai. Cơ quan tình báo Ukrinform đưa tin về các vụ nổ mới vào khoảng 5 giờ 12 phút sáng, ngay sau khi Không quân phát hiện thêm một số hỏa tiễn đạn đạo đang hướng về thủ đô. Tình trạng báo động không kích vẫn được duy trì.

Các cuộc tấn công diễn ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cảnh báo trong bài phát biểu hàng đêm rằng tình báo Ukraine đã nhận được thông tin cập nhật cho thấy Nga đang chuẩn bị một "cuộc tấn công quy mô lớn". Ông kêu gọi người dân hãy coi trọng các cảnh báo hỏa tiễn và nói rằng lực lượng Ukraine sẵn sàng đáp trả "trong phạm vi khả năng phòng thủ cho phép".

Không quân Ukraine cảnh báo về các hỏa tiễn đạn đạo đang hướng tới Kyiv, Dnipro và Zaporizhzhia sau khi nhận được báo cáo về mối đe dọa từ vùng Bryansk của Nga và từ phía nam.

Cuộc tấn công diễn ra suốt đêm cũng bao gồm các máy bay điều khiển từ xa phản lực di chuyển qua nhiều khu vực. Không quân đã theo dõi các máy bay điều khiển từ xa này trên khu vực phía bắc Kyiv, trong khi sau đó có báo cáo về hỏa tiễn hành trình bay qua các khu vực Kharkiv và Poltava.

Thiệt hại được báo cáo trên khắp Kyiv.

Phát ngôn nhân Cục Tình Báo Quân Đội Ukraine, Đại Úy Andriy Yusov, cho rằng tính đến 8 giờ sáng đã có 19 người trong khu vực Thủ đô bị sát hại bởi hỏa tiễn hành trình của Nga như quà sinh nhật thứ 74 dành cho tên tội phạm chiến tranh Putin của Tướng Sergey Surovikin, người có biệt danh là Tướng Quân Ngày Tận Thế vì những hành động tàn bạo của ông ta. Tướng Sergey Surovikin được cho là đã được Putin triệu hồi về từ Phi Châu.

Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko và Cơ quan Quân sự Thành phố Kyiv báo cáo thiệt hại ở một số quận khi cuộc tấn công diễn ra.

Tại quận Obolonskyi, một cuộc tấn công đã được ghi nhận tại một khu vực đang trong quá trình phát triển phi dân cư.

Tại Podilskyi, các kho hàng đã bị trúng đạn và hư hại.

Tại Darnytskyi, mảnh vỡ bốc cháy rơi xuống một khu vực trống, trong khi ở quận Shevchenkivskyi, một vụ tấn công khác xảy ra ở khu vực phi dân cư.

Sau đó, Cơ quan Hành chính Quân sự Thành phố Kyiv đã báo cáo thêm về hậu quả của vụ tấn công ở Darnytskyi, nơi ghi nhận thiệt hại của một hợp tác xã gara.

Hệ thống phòng không đã được kích hoạt trên thủ đô trong khi các quan chức liên tục kêu gọi người dân ở lại trong hầm trú ẩn.

Kyiv lại bị tấn công trước bình minh.

Loạt vụ nổ thứ hai diễn ra vài giờ sau cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo đầu tiên.

Ngay trước khi các vụ nổ mới xảy ra, Không quân Ukraine đã phát hiện một số hỏa tiễn đạn đạo đang hướng về Kyiv.

Các vụ nổ liên tiếp là một phần của cuộc tấn công quy mô lớn của Nga diễn ra suốt đêm, trong đó hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa tốc độ cao đã được theo dõi trên nhiều khu vực của Ukraine.

Sáng nay, Cơ quan quản lý quân sự thành phố Kyiv thông báo rằng hai người đã thiệt mạng trong vụ tấn công.

Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước, gọi tắt là DSNS cho biết lực lượng cứu hỏa đã dập tắt đám cháy trên diện tích 200 mét vuông tại một hợp tác xã gara ở quận Darnytskyi. Thi thể của hai nạn nhân đã được tìm thấy trong quá trình chữa cháy, trong khi hai người khác được giải cứu.

Vụ tấn công mới nhất diễn ra trong bối cảnh Kyiv đang phải đối mặt với chiến dịch không kích ngày càng dữ dội của Nga khi mùa đông đến gần.

Nga ngày càng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng và giao thông vận tải của Ukraine, bao gồm hỏa xa, đường bộ và cầu bắc qua sông Dnipro.

Thủ đô cũng đã phải hứng chịu nhiều cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa cả ngày lẫn đêm trong những ngày gần đây, trong khi còi báo động không kích vang lên trong thời gian dài, buộc người dân phải tìm nơi trú ẩn, tầng hầm và ga tàu điện ngầm.

Việc cắt điện theo lịch trình đã khiến một số khu vực của Kyiv chìm trong bóng tối vào tối thứ Ba nhằm giảm tải cho lưới điện bị hư hại.

Lực lượng Nga cũng liên tục tấn công các cây cầu ở Kyiv trong những ngày gần đây, làm gián đoạn giao thông đường bộ và hỏa xa tại các điểm giao cắt quan trọng bắc qua sông Dnipro.

Cảnh báo được đưa ra vài giờ trước khi cuộc tấn công diễn ra.

Tổng thống Zelenskiy cho biết tình báo Ukraine đã có thông tin mới về việc Nga chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn.

Ông nói: "Đã có thông tin tình báo cập nhật về việc Nga chuẩn bị cho một cuộc tấn công quy mô lớn", đồng thời kêu gọi người dân Ukraine phản ứng trước các cảnh báo hỏa tiễn.

Ông cũng nhấn mạnh rằng khả năng đẩy lùi hỏa tiễn của Ukraine vẫn phụ thuộc vào việc các đồng minh tiếp tục cung cấp vũ khí.

Sau lời cảnh báo đó, vào cuối ngày, có thông tin cho rằng ba máy bay ném bom chiến lược Tu-160 của Nga đã cất cánh từ căn cứ không quân Belaya.

Vài giờ sau, hỏa tiễn đạn đạo hướng về Kyiv và các thành phố lớn khác của Ukraine, tiếp theo là những vụ nổ mới ở thủ đô trước bình minh.

[Kyiv Post: Kyiv Rocked by Repeated Russian Missile Attacks Overnight, 2 Killed After Zelensky’s ‘Massive Strike’ Warning]

4. 3 điều Tập Cận Bình đã giành được từ Tổng thống Trump

Lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình muốn ba điều từ chuyến thăm cấp nhà nước gần đây tới Hoa Kỳ. Ông đã ra về với tất cả những gì mình cần và hơn thế nữa nhờ những thỏa thuận với Tổng thống Trump, dường như đã tạo ra một thế bế tắc chiến lược có lợi cho Bắc Kinh.

Việc ông Tập Cận Bình được đón tiếp trọng thể tại căn cứ không quân liên hợp Andrews ở Maryland và quyết định chưa từng có tiền lệ của Tổng thống Trump khi ra tận chân thang máy bay đón ông Tập trên đường băng đã trở thành tin tức trang nhất trên các phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc, không phải vì những gì họ nói về mối quan hệ thường xuyên căng thẳng với đối thủ chính là Mỹ, mà vì vị thế và tính hợp pháp mà chúng mang lại cho nhà lãnh đạo quyền lực nhất của Trung Quốc trong một thế hệ.

Đối với Tập Cận Bình, việc đáp ứng yêu cầu về hình thức trình diễn trước công chúng trong nước là rất quan trọng, nhưng ông cũng muốn chứng tỏ với khối chống phương Tây mới nổi do Bắc Kinh dẫn đầu rằng chỉ mình ông mới có thể chế ngự tổng thống Mỹ bằng sự kết hợp giữa mối quan hệ cá nhân và các biện pháp kinh tế khuyến khích và trừng phạt, đồng thời bảo đảm sự chấp thuận ngầm đối với các lợi ích cốt lõi của Trung Quốc, cụ thể là Đài Loan.

Tổng thống Trump rời khỏi hội nghị thượng đỉnh với những lợi ích vật chất riêng nhưng phải nỗ lực gấp đôi để đảo ngược hậu quả của cuộc chiến thuế quan với Trung Quốc. Trong khi Tổng thống Trump tập trung vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng tới, ông Tập Cận Bình đã có kế hoạch để giữ mối quan hệ tốt với nhà lãnh đạo Mỹ trong suốt thời gian còn lại của nhiệm kỳ tổng thống.

Ông Tập Cận Bình đã nhận được gì?

Dưới sự lãnh đạo của ông Tập Cận Bình, Trung Quốc ngày càng tự tin hơn và tin rằng mình xứng đáng được đối xử bình đẳng với Mỹ trên toàn thế giới. Nước này đã nhận được sự tôn trọng từ phần lớn các nước thuộc khu vực Nam bán cầu, nhưng cũng cần sự công nhận từ phía Mỹ.

Tòa Bạch Ốc đã trao cho Bắc Kinh vị thế quyền lực ngang bằng mà nước này khao khát, trong bối cảnh áp lực lưỡng đảng ở Mỹ nhằm đối phó với sự trỗi dậy của Trung Quốc – về kinh tế, quân sự và công nghệ. Việc Tổng thống Trump thuyết phục được những người theo chủ nghĩa diều hâu chống Trung Quốc trong chính quyền của mình phải lùi bước, ít nhất là trước công chúng, là một thắng lợi không nhỏ đối với ông Tập Cận Bình.

Giới tinh hoa cầm quyền Trung Quốc tin rằng trật tự dân chủ tự do của phương Tây đang suy thoái tập thể, chìm trong bất bình đẳng giai cấp, căng thẳng xã hội và suy yếu kinh tế. Theo các tài liệu học thuật Trung Quốc, Mỹ, bất chấp những lợi thế mang tính hệ thống, lại là hình mẫu tiêu biểu cho sự mục nát này.

Ông Tập Cận Bình thường nói rằng phương Đông đang trỗi dậy; Trung Quốc đang bắt kịp và thời gian đang đứng về phía họ. Một mối quan hệ mang tính xây dựng dựa trên "ổn định chiến lược" giữa hai nước, trong đó hai bên cạnh tranh nhưng tránh chiến tranh, chính là kiểu bế tắc mà Bắc Kinh mong muốn. Thỏa thuận giữa ông Tập và Tổng thống Trump đã đạt được điều đó.

Ông Tập Cận Bình đã dành nhiều năm cảnh báo Mỹ về những nguy hiểm khi cản trở các kế hoạch của nước này đối với Đài Loan, hòn đảo dân chủ mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền. Các nhà lãnh đạo Mỹ, bao gồm cả Tổng thống Trump, đã nhiều lần thay đổi quan điểm công khai về vấn đề này, nhưng không ai nhượng bộ trước yêu cầu của Bắc Kinh về việc cắt đứt quan hệ quốc phòng với Đài Bắc.

Cả tuyên bố hậu hội nghị thượng đỉnh của Mỹ và Trung Quốc đều không đề cập đến Đài Loan, nhưng truyền thông nhà nước Trung Quốc đã đăng tải những lời cảnh báo mới từ ông Tập Cận Bình gửi tới Tổng thống Trump. Sự im lặng tương đối của Washington về vấn đề nhạy cảm này đã cho phép bộ máy tuyên truyền của Bắc Kinh lấp đầy những khoảng trống, bao gồm cả việc lợi dụng mối thù dai dẳng của Tổng thống Trump đối với ngành công nghiệp sản xuất chip của Đài Loan.

Ông Tập Cận Bình đã tặng gì?

Tổng thống Trump, người đã giảm bớt những lời lẽ cứng rắn đối với Trung Quốc, đã tặng ông Tập một vài món quà chia tay như một phần thưởng: ông tránh chỉ trích trực tiếp việc Trung Quốc gây áp lực lên các đồng minh của Mỹ ở Á Châu, không đặt ra những câu hỏi khó về vai trò của Trung Quốc trong cuộc Chiến tranh Lạnh AI mới và, không giống như cựu Tổng thống Barack Obama năm 2015, đã giúp ông Tập tránh khỏi sự soi xét của các phóng viên Mỹ tại một cuộc họp báo chung.

Nhưng ông đã giành được đủ những nhượng bộ để bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 với tuyên bố chiến thắng cho đảng Cộng hòa của mình.

Cam kết của Trung Quốc về việc giảm thuế quan đối với 30 tỷ đô la hàng nông sản nhập khẩu từ Mỹ sẽ là tin vui đối với nông dân ở vùng Trung Tây nước Mỹ, những người chiếm một phần quan trọng trong cử tri đoàn. Thuế suất thấp hơn có thể dẫn đến sự gia tăng xuất khẩu của Mỹ.

Tương tự, kế hoạch của Mỹ nhằm cắt giảm thuế quan đối với 30 tỷ đô la hàng gia dụng sản xuất tại Trung Quốc - những mặt hàng thiết yếu hàng ngày mà người Mỹ bình thường sẽ khó tìm mua được ở bất kỳ nơi nào khác - hứa hẹn sẽ giúp giảm bớt chi phí hàng tiêu dùng đang tăng cao, nếu không phải trong mùa lễ hội năm nay thì chắc chắn là năm sau.

Điều đáng ngạc nhiên nhất, trên phương diện chính sách đối ngoại, là ông Tập Cận Bình ủng hộ lập trường của Tổng thống Trump rằng Iran không bao giờ nên sở hữu vũ khí hạt nhân và không được áp đặt phí cầu đường ở eo biển Hormuz - một thắng lợi rất cần thiết cho tổng thống Mỹ khi cuộc chiến ở Trung Đông trở thành mối bận tâm lớn nhất của ông.

Tuy nhiên, việc ông Tập Cận Bình ủng hộ ngôn từ mà Tổng thống Trump ưa thích về vấn đề Iran không bảo đảm rằng Bắc Kinh sẽ ngừng hỗ trợ Tehran bằng những cách khác, bao gồm cả việc trở thành người mua lớn nhất dầu thô bị trừng phạt của nước này – đó là huyết mạch của nền kinh tế Iran.

Ai được lợi hơn?

Quan hệ giữa hai bên đã được cải thiện kể từ hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Trump và Xi tại Bắc Kinh hồi tháng 5, điều này có lợi cho cả hai nhà lãnh đạo nhưng về lâu dài lại có lợi cho Bắc Kinh. Việc Tổng thống Trump đồng ý đến Trung Quốc để có thêm các cuộc đàm phán trực tiếp với Xi vào tháng 11, trước khi đón tiếp chủ tịch Trung Quốc tại Miami vào tháng sau, là dấu hiệu cho thấy cả hai nhà lãnh đạo đều hài lòng với sự hòa giải hiện tại.

Các cuộc đàm phán giữa các nhà lãnh đạo rất hữu ích để theo đuổi những yêu cầu cụ thể, chẳng hạn như việc Trung Quốc đồng ý mua đậu nành và máy bay Boeing của Mỹ. Và ông Tập Cận Bình có thể sử dụng lời hứa về việc có thêm thời gian gặp mặt để thuyết phục Tổng thống Trump trì hoãn vô thời hạn hoặc làm giảm nhẹ thỏa thuận trị giá 14 tỷ đô la bán vũ khí cho Đài Loan, nếu không sẽ có nguy cơ làm đổ vỡ các hoạt động ngoại giao cao cấp giữa hai bên.

Tổng thống Trump dường như sốt sắng hơn trong việc thiết lập quan hệ kinh tế ổn định để bảo đảm giá cổ phiếu ổn định cho đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Nếu đảng Cộng hòa không bị tổn hại nhiều, ông sẽ có vị thế mạnh hơn để đàm phán với Bắc Kinh; nếu không, ông Tập Cận Bình sẽ có lợi thế hơn so với một tổng thống Mỹ mà chương trình nghị sự có thể bị cản trở bởi một Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát.

Ông Tập được hưởng lợi rất nhiều từ mối quan hệ hòa bình hơn với Mỹ. Nhà lãnh đạo Trung Quốc hiện đang hướng sự chú ý đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 21 của Đảng Cộng sản Trung Quốc diễn ra vào năm tới. Nhiều người dự đoán ông Tập sẽ tái đắc cử nhiệm kỳ thứ tư với tư cách Tổng Bí thư – điều chưa từng có trong thời hiện đại – và ông hiện chưa có người kế nhiệm rõ ràng.

Sự ổn định là yếu tố then chốt đối với Bắc Kinh bởi nền kinh tế Trung Quốc đang ở một bước ngoặt quan trọng. Phương thức cũ, dựa vào sản xuất công nghiệp và nguồn nhân lực dư thừa, đã đưa Trung Quốc tiến xa, nhưng cuối cùng nước này đã không thể sánh kịp và sẽ không vượt qua Mỹ vào cuối thập niên này, như cả các dự báo trong và ngoài nước đã dự đoán. Phương thức mới, dựa trên tiềm năng của các công nghệ mới nổi, đại diện cho cơ hội tốt nhất để Trung Quốc trở thành nền kinh tế số 1.

Trong khi đó, việc quản lý những gì Bắc Kinh coi là sự suy tàn không thể tránh khỏi và đôi khi hỗn loạn của Mỹ là ưu tiên hàng đầu của Tập Cận Bình, bởi vì, như Nga đã chứng minh, ngay cả một siêu cường đang suy yếu cũng có thể gây ra các tình thế cực kỳ bất ổn.

[Newsweek: 3 Things Xi Won From Trump]

5. SBU bắt giữ một cộng tác viên bị tình nghi thiết lập các trạm tiếp sóng cho máy bay điều khiển từ xa Nga tại Kyiv.

Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU, cùng với Cảnh sát Quốc gia, đã bắt giữ một cộng tác viên người Nga, bị cáo buộc được Cơ quan An ninh Liên bang, gọi tắt là FSB thuê để hỗ trợ chỉ đạo các cuộc tấn công quy mô lớn từ xa vào thủ đô Ukraine.

Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết rằng người đàn ông này bị nghi ngờ "thu thập dữ liệu về các cơ sở quốc phòng và cơ sở hạ tầng trọng yếu để chuẩn bị cho các cuộc tấn công quy mô lớn vào Kyiv từ ngày 21 đến 24 tháng 9 năm nay".

Theo hồ sơ vụ án, kẻ tấn công đã theo dõi các "mục tiêu" tiềm năng trong bốn ngày để điều khiển máy bay điều khiển từ xa phản lực loại Geran-5 và hỏa tiễn đạn đạo nhắm vào thủ đô.

Kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu, việc tấn công vào những cộng tác viên người Nga hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Mạc Tư Khoa bên trong Ukraine luôn là trọng tâm trong công tác phản gián của Ukraine.

Trong những tuần gần đây, các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa phản lực ban ngày của Nga vào thủ đô Ukraine đã trở nên khét tiếng không chỉ vì khó đánh chặn mà còn vì độ chính xác cao, điển hình là việc tấn công vào các cây cầu bắc qua sông Dnipro.

Điều này được thực hiện nhờ việc sử dụng mạng lưới vô tuyến dạng lưới, được xây dựng xung quanh một mạng lưới các bộ lặp vô tuyến phi tập trung, cho phép cả máy bay điều khiển từ xa và các bộ lặp trên mặt đất liên tục chia sẻ tín hiệu vô tuyến và tín hiệu điều khiển với nhau trong thời gian thực.

Ngày 3 tháng 10, cố vấn tổng thống Serhii "Flash" Beskretnov khẳng định rằng độ chính xác ngày càng cao của các cuộc tấn công của Nga vào trung tâm Kyiv chắc hẳn là nhờ sự tồn tại của các trạm tiếp sóng vô tuyến dạng lưới đặt bên trong thủ đô Ukraine, điều này cho thấy sự hiện diện của các cộng tác viên được trang bị nguồn lực dồi dào hỗ trợ các cuộc tấn công của Nga.

Thông tin này được đưa ra sau khi máy bay điều khiển từ xa chạy bằng động cơ phản lực của Nga tấn công hai trong số những cây cầu quan trọng nhất bắc qua sông Dnipro ở Kyiv, cầu phía nam và cầu phía bắc, trong nhiều ngày liên tiếp.

[Kyiv Independent: SBU arrests collaborator suspected of setting up repeater stations for Russian drones in Kyiv]

6. Cựu lãnh đạo cơ quan tình báo Đức bị bắt vì tội phản quốc và gián điệp.

Một cựu lãnh đạo cơ quan tình báo nước ngoài của Đức đã bị bắt giữ vào sáng sớm thứ Ba vì nghi ngờ làm gián điệp và âm mưu phản quốc, có thể dẫn đến một trong những vụ rò rỉ thông tin tình báo lớn nhất trong lịch sử nước này thời hậu Chiến tranh Lạnh.

August Hanning - cựu giám đốc cơ quan tình báo nước ngoài, gọi tắt là BND, từ năm 1998 đến năm 2005 – bị cáo buộc đã cung cấp để được trả tiền gần 2.000 tài liệu, nhiều trong số đó được xếp vào loại mật, trong khoảng thời gian hơn hai thập niên cho đến tháng Ba năm 2026.

August Hanning chỉ làm giám đốc cơ quan tình báo nước ngoài cho đến năm 2005 nhưng vẫn tiếp tục có thông tin tình báo từ BND do được chánh văn phòng của cơ quan này cung cấp.

Theo cáo trạng, Hanning bị cáo buộc đã sử dụng thông tin này để kiếm lợi nhuận với tư cách là một nhà tư vấn tư nhân. Trong ít nhất một trường hợp, các công tố viên cho biết Hanning bị cáo buộc đã sử dụng thông tin mật để lập báo cáo đánh giá cho một nhân viên của cơ quan tình báo nước ngoài.

"Bị cáo Hanning đang bị nghi ngờ mạnh mẽ về tội gián điệp cấu thành tội phản quốc," tuyên bố của công tố viên cho biết.

Những cáo buộc này gây ra sự xấu hổ lớn cho cơ quan tình báo nước ngoài của Đức, vốn đang vướng vào nhiều bê bối. BND có lịch sử bị các cơ quan tình báo nước ngoài khác thâm nhập — điều này đôi khi khiến các cơ quan tình báo phương Tây ngần ngại chia sẻ thông tin nhạy cảm với cơ quan này.

Vào năm 2022, các nhà chức trách đã bắt giữ cựu trưởng bộ phận BND Carsten L. với cáo buộc làm gián điệp cho Nga, những cáo buộc mà ông phủ nhận trong một vụ kiện vẫn đang diễn ra.

Những cáo buộc mới xuất hiện vào thời điểm đặc biệt nhạy cảm đối với BND khi chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz đang tiến hành trao cho cơ quan này những quyền hạn mới quan trọng để đáp trả Mạc Tư Khoa, cho phép BND có thẩm quyền rộng hơn trong việc thực hiện các hành vi phá hoại, tiến hành các hoạt động tấn công mạng và thực hiện hoạt động gián điệp một cách quyết liệt hơn.

Nhiều câu hỏi sẽ được đặt ra ở Đức về việc làm thế nào một vụ rò rỉ thông tin tình báo quy mô lớn như vậy lại có thể diễn ra mà không bị phát hiện trong hơn một thập niên.

Người cung cấp thông tin bị cáo buộc từng làm việc với Hanning được xác định là Manfred D., cựu chánh văn phòng của Hanning. Sau khi Hanning rời nhiệm, Manfred D. tiếp tục giữ chức chánh văn phòng cho một số chủ tịch BND kế nhiệm từ tháng 3 năm 2012 đến tháng 3 năm 2026, theo các công tố viên.

Theo các công tố viên, tài liệu mà Manfred D. cung cấp cho Hanning đã được sử dụng để báo cáo cho lãnh đạo cơ quan trong các cuộc họp thường kỳ tại văn phòng thủ tướng, có sự tham dự của các quan chức cao cấp từ các bộ và cơ quan an ninh.

Theo cáo trạng của công tố viên, Manfred D. bị buộc tội "hỗ trợ và tiếp tay cho âm mưu phản quốc và gián điệp vì lợi ích của một thế lực nước ngoài".

Ngoài vụ án đó, Hanning còn bị cáo buộc tham gia "vào một cuộc trao đổi chuyên sâu" với một thành viên của cơ quan tình báo nước ngoài khác trong nhiều năm, cung cấp "thông tin chính trị", một số trong đó dựa trên tài liệu nhận được từ Manfred D., theo các công tố viên.

Theo một quan chức tình báo Đức giấu tên để thảo luận về một cuộc điều tra đang diễn ra, trong cả hai trường hợp đều không có sự tham gia của các cơ quan tình báo Nga hay Trung Quốc.

Vụ bắt giữ Hanning diễn ra một ngày sau khi nhà lãnh đạo cơ quan tình báo BND hiện tại của Đức, Martin Jäger, cảnh báo trước các Dân biểu rằng đất nước có nguy cơ bị cuốn vào một "cuộc xung đột bạo lực" với Nga khi Điện Cẩm Linh leo thang "cuộc chiến tranh ngầm" chống lại Berlin và đàn áp Ukraine ngày càng tàn bạo.

Đồng thời, Jäger hoan nghênh dự thảo luật hiện hành trao cho cơ quan của ông những quyền hạn mới để đối phó với mối đe dọa từ Điện Cẩm Linh. "Chúng tôi sẽ là một BND khác biệt, một BND mới", ông nói. "Chúng tôi nhận thức được rằng quyền hạn bổ sung đồng nghĩa với trách nhiệm lớn hơn."

Tuy nhiên, hôm thứ Ba, Jäger đã buộc phải bảo vệ cơ quan của mình trước những lo ngại ngày càng tăng rằng vụ rò rỉ thông tin tình báo quy mô lớn đã làm suy yếu khả năng chống lại các mối đe dọa hiện tại.

"Đối với BND và đối với cá nhân tôi, không thể có bất kỳ sự thỏa hiệp nào khi nói đến an ninh nội bộ," Jäger nói trong một tuyên bố. "Không mục tiêu nào, không ưu tiên nào của tôi bị đặt dấu hỏi bởi vụ việc này."

Điều đó khó có thể xoa dịu những lo ngại của các nhà lập pháp Đức rằng BND đã bị tổn hại nghiêm trọng về uy tín vào một trong những thời điểm nhạy cảm nhất trong lịch sử của mình, khi cơ quan này đang chuẩn bị phản công lại hoạt động gián điệp và phá hoại ngày càng gia tăng của Nga.

"Những cáo buộc chống lại August Hanning là nghiêm trọng và đáng sợ," Dân biểu đảng Xanh Konstantin von Notz, phó chủ tịch ủy ban quốc hội giám sát các cơ quan tình báo, nói với WELT. "Bất kỳ thiệt hại nào gây ra cho các cơ quan tình báo cũng phải được xác định và điều tra một cách nhanh chóng và toàn diện."

[CBSNews: Former German spy chief arrested for treason and espionage]

7. Thiếu tướng Mohsen Rezaei gọi những dự báo của Bessent là ảo tưởng và cáo buộc Washington đang tiến hành tuyên truyền.

"Những dự báo ảo tưởng của Bessent ngay từ đầu đã không có chút uy tín nào. Những tuyên truyền mới nhất của ông ta cũng sẽ sớm mất giá trị," Rezaei nói.

Ông nói thêm: "Các ông đã thua trong cuộc chiến quân sự. Các ông cũng sẽ thất bại trong cuộc chiến kinh tế. Eo biển Hormuz sẽ không mở cửa bằng những lời đe dọa hay áp lực. Iran sẽ không lùi bước."

Iran tuyên bố sản lượng vũ khí của nước này đã tăng 250%, với sự hỗ trợ từ Trung Quốc và Nga.

Bộ Quốc phòng Iran hôm thứ Ba tuyên bố rằng năng lực sản xuất vũ khí và thiết bị quốc phòng của nước này đã tăng 250% so với trước khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống lại nước này hơn bảy tháng trước, và cho rằng sự gia tăng này một phần là nhờ hợp tác với Nga và Trung Quốc.

"So với trước Chiến tranh Ramadan, năng lực sản xuất vũ khí và thiết bị quốc phòng của nước này đã tăng gấp 2,5 lần, và đối với một số loại vũ khí, mức sản xuất đã tăng hơn ba lần", phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Iran, Chuẩn tướng Reza Talaei-Nik, cho biết hôm thứ Ba.

Ông nói: "Hợp tác quốc phòng giữa Iran với Nga và Trung Quốc không hề bị gián đoạn hay giảm sút, mà ngược lại, trong một số lĩnh vực còn được tăng cường và tiếp tục phát triển."

Phát ngôn nhân cho biết bất kỳ cuộc tấn công nào mới nhằm vào Iran từ phía Mỹ sẽ khiến các kẻ thù của Iran "phải chịu những thất bại nặng nề hơn".

Chính quyền Trump đã nhiều lần khẳng định rằng hầu hết năng lực sản xuất quân sự và quốc phòng của Iran đã bị phá hủy trong chiến tranh.

[CBSNews: Major General Mohsen Rezaei dismissed U.S. Treasury Secretary Scott Bessent's latest statements on Iran]

8. Các cá nhân có vũ trang từ Belarus đe dọa binh lính Latvia tại biên giới, sau đó xảy ra một vụ xâm nhập khác.

Ngày 6 tháng 10, Bộ trưởng Nội vụ Latvia Janis Dombrava cho biết, những cá nhân có vũ trang đã hộ tống 20 người di cư và cố gắng giúp họ vượt biên trái phép vào Latvia từ Belarus đã đe dọa binh lính Latvia trước khi một nhóm khác vượt biên vào nước này trong thời gian ngắn.

"Những người hộ tống người di cư bất hợp pháp, đóng quân ở phía Belarus, đều có vũ khí, đã đe dọa binh lính Latvia, và còn tích cực thúc giục và dẫn dắt nhóm người di cư về phía Latvia", ông nói.

Ngay sau đó, một nhóm người đeo mặt nạ đã vượt biên trái phép vào Latvia, đánh cắp thiết bị rồi quay trở lại Belarus.

Ông Dombrava cho biết: "Vài giờ sau cuộc xung đột này, một nhóm người đeo mặt nạ đã xâm nhập lãnh thổ Latvia, phá hoại một tủ phân phối điện và đánh cắp máy quay phim trước khi lực lượng biên phòng đến, sau đó những người này quay trở lại lãnh thổ Belarus."

Bộ trưởng Latvia cảnh báo chính quyền Belarus rằng những sự việc biên giới như thế này có thể dẫn đến "hậu quả nghiêm trọng" đối với Minsk.

Những sự việc tương tự đã từng xảy ra trong quá khứ, và Liên Hiệp Âu Châu đã trừng phạt quốc gia này vào năm 2021 vì hành vi lợi dụng người di cư.

Các hành động chiến tranh hỗn hợp chống lại Âu Châu từ Mạc Tư Khoa và Belarus đã leo thang trong những tháng gần đây khi Nga tiếp tục cuộc xâm lược Ukraine.

Vào đêm 15 tháng 9, lực lượng NATO đã bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa bay vào không phận Lithuania từ Belarus, chính quyền Lithuania cho biết.

Theo thông tin từ đài truyền hình công cộng LRT, nhà lãnh đạo Trung tâm Quản lý Khủng hoảng Quốc gia Lithuania, Vilmantas Vitkauskas, máy bay điều khiển từ xa đã xâm nhập không phận Lithuania từ nước láng giềng Belarus, bay qua Lentvaris gần thủ đô Vilnius, trước khi bị bắn hạ gần thành phố lớn Kaunas.

[Kyiv Independent: Armed individuals from Belarus threaten Latvian soldiers at border, followed by another breach]

9. Phi công phụ của hãng FlyDubai đã lên kế hoạch đâm máy bay xuống phi trường và lẽ ra không được phép bay đến Israel.

Thủ tướng Israel, Benjamin Netanyahu cho biết phi công phụ người Oman bị cáo buộc âm mưu cướp máy bay của hãng FlyDubai đến Israel đã khai với các nhà thẩm vấn ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất tuần trước rằng anh ta đã lên kế hoạch cho vụ tấn công thậm chí trước khi được hãng hàng không Emirati tuyển dụng hơn một năm trước.

Theo ông, phi công phụ có ý định đâm chiếc máy bay của hãng FlyDubai xuống phi trường Ben Gurion của Israel, và cho biết thêm rằng viên phi công phụ, người mà nhiều nguồn tin quen thuộc với cuộc điều tra đã xác nhận với CBS News là Hamam al Hamami, một công dân Oman, từng bay đến Israel trước đây.

Một loạt các sai sót nghiêm trọng về an ninh đã xảy ra trước vụ tấn công cướp máy bay được tường trình đã diễn ra, và các nguồn tin nội bộ nói với CBS News hôm thứ Hai rằng vụ việc lẽ ra đã có thể được ngăn chặn từ rất lâu trước khi máy bay cất cánh.

"Một thất bại thảm hại"

Theo Eytan Ben David, cựu phó giám đốc an ninh hàng không của El Al, hãng hàng không quốc gia Israel, các quy trình an ninh của chính Israel lẽ ra phải ngăn cấm al Hamami bay đến Tel Aviv ngay từ đầu.

Theo Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, các hành khách trên máy bay và phi công chính, chuyến bay ngày 30 tháng 9 đang tiến gần đến Israel thì phi công phụ được tường trình đã tấn công phi công chính bằng rìu cấp cứu của máy bay và cố gắng cướp máy bay.

Israel nhận được danh sách hành khách và phi hành đoàn cho tất cả các chuyến bay đến nước này trước đó, và, ít nhất là trong quá khứ, mỗi cá nhân đều được một bộ phận an ninh thuộc Bộ Giao thông vận tải kiểm tra để bảo đảm họ không gây ra mối đe dọa nào, Ben David nói với CBS News.

Ông Ben David, cựu phó chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Israel, cho biết theo các quy định hiện hành, một phi công người Oman lẽ ra không bao giờ được phép bay vào Israel, vì Oman không có quan hệ ngoại giao chính thức với Israel.

"Chỉ cần thấy anh ta mang quốc tịch Oman là đủ để nói, ‘Dừng lại, anh ta không thể bay đến Israel vì anh ta là người Oman, hãy thay thế anh ta bằng một phi công khác’", Ben David nói.

"Đó là một thất bại lớn, và cũng là một phép màu lớn", ông nói thêm về thảm họa tưởng chừng như đã được tránh khỏi trong gang tấc.

Ben David cho biết ông từng đích thân cấm một phi công mang quốc tịch Iran lái máy bay của hãng Turkish Airlines vào Israel theo cùng những quy định áp dụng đối với Iran.

Các nguồn tin thân cận với cuộc điều tra nói với CBS News rằng rất có thể al Hamami có hai quốc tịch, điều này có thể giải thích tại sao ông ta được phép bay đến Israel.

Smit Machchhar, phi công chính của hãng FlyDubai, đã chống trả thành công phi công phụ đủ lâu để mở cửa buồng lái, ông kể với lãnh đạo Ấn Độ tuần trước từ giường bệnh ở Ả Rập Xê Út, nơi ông đang hồi phục sau vết thương do bị đâm.

Một nhóm hành khách người Israel và nhân viên của FlyDubai sau đó đã khống chế được phi công phụ, và hai phi công ngoài giờ làm việc trên chuyến bay đã giành lại quyền kiểm soát máy bay và hạ cánh khẩn cấp xuống Tabuk, Ả Rập Xê Út.

Chính phủ Israel đã thông qua một đạo luật vào năm 2023 yêu cầu các hãng hàng không nước ngoài phải nộp danh sách hành khách và phi hành đoàn trước tất cả các chuyến bay đến Israel, nhằm mục đích ngăn chặn các vụ khủng bố.

Sau vụ được tường trình âm mưu cướp máy bay hồi tuần trước, Bộ Giao thông vận tải Israel, cũng như các cơ quan an ninh trong nước và quốc tế, đều tuyên bố họ không chịu trách nhiệm kiểm tra lý lịch phi hành đoàn nước ngoài.

Ông Ben David cho biết trách nhiệm kiểm tra lý lịch phi công nước ngoài chủ yếu thuộc về nhánh an ninh trong Bộ Giao thông vận tải Israel.

Israel đã nỗ lực trong nhiều năm để bảo đảm an ninh cho các hãng hàng không trong nước và kiểm tra kỹ lưỡng nhân viên của họ. Tuy nhiên, các hãng hàng không nước ngoài và phi hành đoàn của họ đã nổi lên như một lỗ hổng tiềm tàng trong an ninh hàng không, và thảm kịch suýt xảy ra ở Israel tuần trước có thể sẽ dẫn đến việc xem xét lại vấn đề này, ông Ben David cho biết.

"Tôi chắc chắn rằng tất cả các quốc gia trên thế giới đều đã nghe về điều này và tự nhủ, ‘Hãy xem tình hình đối với chúng ta như thế nào’", ông nói với CBS News.

Còn những sơ hở bảo mật nào khác nữa không?

Việc không ngăn chặn ông ta dựa trên quốc tịch chỉ là một ví dụ về những sai sót rõ ràng đã xảy ra trước khi ông al Hamami lên chuyến bay đến Tel Aviv tuần trước.

Theo nguồn tin từ CBS News cuối tuần qua, anh ta cũng đã bị hãng hàng không cũ Oman Air sa thải khỏi vị trí phi công, nơi anh ta từng tham gia khóa huấn luyện phi công mới.

Theo các nguồn tin, hoạt động giám sát của nhà chức trách Oman đã phát hiện ra rằng người này đang truy cập các địa điểm cực đoan.

Hãng hàng không Oman Air đã chuyển ông sang làm công việc văn phòng. Một nguồn tin cho biết ông al Hamami đã từ chức khỏi công việc tại Oman Air sau khi được điều chuyển sang làm việc bàn giấy, và rời hãng hàng không này vào khoảng năm 2024.

Sau đó, Al Hamami chuyển đến Dubai, thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nơi ông được FlyDubai tuyển dụng. Các nguồn tin cho biết hãng hàng không của UAE đã thuê người Oman này mà không cần kiểm tra lý lịch với chính phủ Oman, và vì ông không bị sa thải bởi hãng hàng không đầu tiên, nên có lẽ ông cũng không gây ra bất kỳ vấn đề gì đáng ngờ.

Hãng hàng không FlyDubai cho biết với đài CBS News hôm thứ Hai rằng họ không thể trả lời các câu hỏi về vụ việc do cuộc điều tra đang diễn ra.

Theo nguồn tin của CBS News, Al Hamami là công dân Oman nhưng không sinh ra ở Oman và sống phần lớn cuộc đời bên ngoài quốc gia vùng Vịnh Ba Tư này. Họ cho biết mẹ anh ta là người Syria và cha anh ta là người Oman.

Chính phủ Oman chưa công khai xác nhận quốc tịch của phi công phụ.

Phó Tổng thống JD Vance hôm thứ Hai cho biết, mặc dù có thể không có thông tin tình báo cụ thể nào của Mỹ về al Hamami, nhưng rõ ràng là ông ta không nên là phi công trên máy bay thương mại.

"Chúng tôi biết người đó là một vấn đề - không phải tình báo Hoa Kỳ, nhưng nếu nhìn vào lịch sử, người đó lẽ ra không được phép lái máy bay, vì vậy chúng tôi chắc chắn đang xem xét lại các quy trình của mình ở Hoa Kỳ để bảo đảm rằng những người rõ ràng là có nguy cơ gây tai nạn không được phép điều khiển máy bay," Vance nói với một phóng viên tại Căn cứ Liên hợp Andrews.

Ông từ chối bình luận về bất kỳ mối liên hệ nào có thể có giữa phi công phụ và Iran, và cho rằng các cơ quan tình báo Mỹ sẽ trả lời.

Tổng thống Trump là người duy nhất trong hàng lãnh đạo Mỹ và Israel đưa ra giả thuyết về khả năng có liên hệ với Iran, phát biểu với các phóng viên một ngày sau vụ việc rằng "dựa trên những gì tôi nghe được", phi công phụ có thể đang làm việc cho hoặc hợp tác với Cộng hòa Hồi giáo Iran.

[CBSNews: FlyDubai co-pilot planned to crash plane into airport, shouldn't have been cleared to fly to Israel, sources say]

10. Tổng thống Zelenskiy cảnh báo Nga đang chuẩn bị cuộc tấn công quy mô lớn.

Ngày 6 tháng 10, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cảnh báo rằng Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn vào Ukraine và kêu gọi người dân hãy coi trọng các cảnh báo không kích, dựa trên thông tin tình báo gần đây.

"Làm ơn, làm ơn, hãy tự bảo vệ mình. Hãy phản hồi lại các tín hiệu nguy hiểm hỏa tiễn," Tổng thống Zelenskiy cho biết trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào tối Thứ Ba, 06 Tháng Mười.

Tổng thống cho biết các dịch vụ khẩn cấp và không quân của Ukraine đã sẵn sàng đáp trả cuộc tấn công của Nga "trong phạm vi các phương tiện bảo vệ của chúng tôi cho phép".

Tổng thống Zelenskiy kêu gọi các đồng minh của Ukraine, đặc biệt là ở Âu Châu và Mỹ, chuyển giao bất kỳ phương tiện bảo vệ nào cho nước này nếu có thể.

"Thế giới rộng lớn hơn cái ác của Nga, và bảo vệ sự sống phải là một mục tiêu chung. Tôi cảm ơn tất cả những người đang thực sự giúp đỡ," ông nói.

Tổng thống không nêu rõ thời điểm dự kiến các cuộc tấn công sẽ diễn ra.

Ít nhất 13 người thiệt mạng và 104 người khác bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trên khắp Ukraine trong ngày hôm qua, khi một cuộc không kích của Nga đã làm hư hại một bệnh viện ở Kryvyi Rih, chính quyền địa phương cho biết vào ngày 6 tháng 10.

Trong những tuần gần đây, Nga ngày càng tăng cường phóng các máy bay điều khiển từ xa tấn công chạy bằng động cơ phản lực về phía thủ đô suốt ngày đêm, gây ra các cảnh báo không kích, hỏa lực phòng không và các vụ nổ ngay giữa giờ làm việc, giờ đi làm và buổi chiều ở thành phố.

Theo thống kê của Kyiv Independent dựa trên các báo cáo chính thức, ít nhất 16 người đã thiệt mạng và hơn 100 người khác bị thương ở Kyiv và khu vực lân cận từ ngày 25 tháng 9 đến ngày 2 tháng 10. Số người bị thương cao nhất xảy ra vào ngày 25 tháng 9, khi ít nhất 59 người bị thương do máy bay điều khiển từ xa tấn công người dân giữa giờ làm việc.

Theo một cuộc khảo sát của Viện Xã hội học Quốc tế Kyiv, gọi tắt là KIIS được công bố ngày 6 tháng 10, khoảng 62% người Ukraine sẵn sàng chịu đựng cuộc chiến của Nga chừng nào còn cần thiết.

Tỷ lệ này hầu như không thay đổi kể từ cuối tháng 7 và đầu tháng 8, bất chấp việc Nga bắt đầu tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa phản lực và các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự trong thời gian khảo sát. KIIS cho biết kết quả cho thấy các cuộc tấn công này không làm giảm ý chí chịu đựng chiến tranh của người dân Ukraine tính đến ngày 21 tháng 9.

[Kyiv Independent: Zelensky warns Russia preparing mass strike]

11. Iran triệu tập đại sứ Pháp về "phản ứng bạo lực" đối với các cuộc biểu tình của học sinh.

Trong một hành động được coi là đạo đức giả, Iran đã triệu tập đại sứ Pháp tại Tehran, Pierre Cochard, vào thứ Ba để phản đối cách Paris đối xử với những người biểu tình đòi cải thiện điều kiện học tập, truyền thông nhà nước đưa tin, trong bối cảnh cảnh sát Pháp đã đụng độ với người biểu tình trong nhiều ngày.

Iran cáo buộc Pháp "đối xử bạo lực" với người biểu tình và "vi phạm nhân quyền trên quy mô lớn và trắng trợn" trong các cuộc biểu tình bắt đầu từ cuối tháng trước và đi kèm với tình trạng bất ổn.

Quan hệ giữa Pháp và Iran đã căng thẳng trong nhiều tháng, với việc hai nước trục xuất các nhà ngoại giao của nhau vào tháng 8.

Bản thân Iran đã phải hứng chịu các cuộc biểu tình chống chính phủ quy mô lớn vào tháng Giêng, trong đó chính quyền báo cáo hơn 3.000 người thiệt mạng, đổ lỗi cho "các hành động khủng bố" do Hoa Kỳ và Israel dàn dựng. Các tổ chức phi chính phủ nước ngoài khẳng định lực lượng an ninh đã nổ súng vào người biểu tình.

[CBSNews: Iran summons French envoy over "violent response" to school protests]