11. Vinh quang của người hiền lành không ở nơi sự khen ngợi của người khác, nhưng ở tại lương tâm vô tội.

((sách Gương Chúa Giê-su)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

93. CÔ LỆ TỨ CỨU MÌNH

Cô Lệ là một phụ nữ làm nghề nông, một hôm nghe nói mẫu thân bị bệnh, không đợi chồng cùng đi, nên vội vội vàng vàng một mình trở về quê thăm mẹ.

Giờ đó thì trời đã tối rồi, đi và đi, đột nhiên nghe sau lưng có tiếng chân bước giống như kẻ cướp, mà đây là chỗ núi non cất tiếng kêu cứu thì có ích gì, cô ta đảo người đi đến bên dưới cây bạch dương bên ngôi cổ mộ, cởi dây thắt lưng ra vắt trên cổ, xỏa tóc xuống, le lưỡi dài ra, trợn hai con mắt lên đứng đợi.

Tên cướp ấy đến gần nghe ngóng cẩn thận và nhìn thấy “con quỷ treo cổ”, sợ hãi kêu lên một tiếng và té lăn ra đất, cô Lệ vội vàng chạy về nhà mẹ.

Qua ngày hôm sau, nghe người trong thôn nói: có một thanh niên hôm qua thấy quỷ hiện về, trúng độc tà nên điên điên khùng khùng, nói năng bậy bạ. Sau đó người ấy chữa cả trăm thứ thuốc nhưng bất trị, suốt đời điên khùng.

(Duyệt Vi Thảo Đường bút ký)

Suy tư 93:

Có ma quỷ thật và có những con cái của ma quỷ.

Ma quỷ thật thì ở trong hỏa ngục, con cái của ma quỷ thì ở trên trần gian có xương có thịt, và con người ta sống ở đời thường gặp con cái của ma quỷ hơn là gặp ma quỷ thật.

Con cái của ma quỷ đôi khi là người vừa tan lễ xong thì lên tiếng thóa mạ chửi bới người khác; đôi khi là người nói đạo lý rất hay nhưng sống thì như người không biết Thiên Chúa; đôi khi là người có vóc dáng đẹp nhưng lòng dạ thì xấu xa; ăn nói đãi bôi nhưng toàn là giả dối phỉnh gạt; hào phóng giúp đỡ nhưng nhiều lợi dụng; nói một đường làm một nẻo.v.v...đó là những ma quỷ giả mà nếu không đề phòng thì không ai biết cả, do đó mà có người ôm hận muốt cay vì những con cái của ma quỷ này.

Ma quỷ thật thì rất sợ ơn thánh của Thiên Chúa, còn con cái của ma quỷ thì Chúa Mẹ nó cũng coi như pha, như không có kí lô gam nào cả...

Phải tỉnh thức đề phòng ma quỷ thật và con cái của ma quỷ, bởi vì cả hai đều cùng là cá mè một lứa.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

THỨ NĂM TUẦN THÁNH

Tin mừng: Ga 13, 1-15.

“Đức Giê-su yêu họ đến cùng”.

Anh chị em thân mến,

Hôm nay là một ngày đáng ghi nhớ và muôn đời cảm tạ chúc tụng tình yêu của Thiên Chúa –qua Đức Chúa Giê-su- đã dành cho nhân loại tội lỗi, đáng ghi nhớ là vì hôm nay Giáo Hội kỷ niệm Đức Chúa Giê-su lập bí tích Truyền Chức Thánh và bí tích Thánh Thể, hai bí tích cao quý để chuyển ơn Thiên Chúa xuống cho nhân loại. Trong tâm tình đó, tôi xin chia sẻ với anh chị em ba nét chấm phá về linh mục.

Yêu thương, phục vụ làm nên Linh Mục

Một hôm, hoa sen ấm ức hỏi Chúa tạo vật:

- “Con đem hương thơm thấm tận tim gan của con, đem bộ mặt đẹp đẽ của con cho người thưởng thức, thân rễ dành để cho người làm thức ăn, nhuỵ hoa có thể dùng làm thuốc. Con đem cuộc đời của con ra cống hiến mà không giữ lại một chút gì, Ngài còn muốn con như thế nào nữa chứ?”

Chúa tạo vật trả lời:

- “Ta muốn con không oán trách”.

Hoa sen đã đem tất cả những gì có trên than mình để phục vụ con người, nó đã cống hiến tất cả cho con người chẳng để lại điều gì, vậy mà Đấng tạo hóa muốn nó khiêm tốn hơn nữa, tức là không oán trách.

Linh mục chính là hoa sen giữa xã hội này, các ngài được chọn là để đem sức lực trí óc của mình để phục vụ tha nhân mà không oán trách, như Đức Chúa Giê-su khi bị đóng đinh trên thập giá mà không hề oán trách nhân loại tội lỗi, lại còn xin Cha tha tội cho họ nữa.

Linh mục là người được chọn để làm những gì mà Đức Chúa Giê-su đã làm khi còn ở thế gian, đó là thực hiện ý Cha trên trời bằng việc hiến tế đời mình, là yêu thương và phục vụ tha nhân cho đến hơi thở cuối cùng. Đó là một vinh dự cao quý cho người được chọn và là sự hạnh phúc cho nhân loại, là cốt lõi và là mục đích của đời linh mục, nếu không làm được như thế thì linh mục chỉ là một chức vụ không hơn không kém, mà đã là chức vụ thì không thể nói phục vụ anh em như chính mình, và cũng không thể nói yêu thương tha nhân như chính bản thân mình.

Linh mục được chọn để tha thứ như Đức Chúa Giê-su đã tha thứ cho nhân loại; linh mục được chọn để giơ tay chúc lành cho mọi người như Đức Chúa Giê-su đã làm; linh mục được chọn để ra đi tìm chiên lạc như Đức Chúa Giê-su đã làm...

Linh mục làm lại việc Đức Chúa Giê-su đã làm, đó là bôn ba khắp miền Ga-li-lê-a để rao giảng tin mừng Nước Trời, chứ không ngồi ở trong hội đường để phán bảo và sai khiến; đó là thâu đem cầu nguyện với Cha trên trời sau một ngày mệt mỏi vì phần rỗi đời đời của mọi người, chứ không phải tự cho mình thỏa mãn nghĩ ngơi vì phục vụ quá nhiều.

Có những lúc tôi phục vụ giáo dân trong giáo xứ của tôi với tinh thần vô vị lợi thì ít, mà tinh thần vụ lợi thì nhiều, cái vụ lợi ấy đã làm cho tôi chỉ thấy mình cống hiến quá nhiều công lao sức lực cho giáo hội, giáo xứ, mà không nghĩ đến giáo dân cũng đã ngậm đắng nuốt cay vì những hách dịch phách lối và kiêu căng của tôi; và cũng có rất nhiều lần tôi tự thỏa mãn với chính mình vì được làm linh mục, được chỉ huy người khác, được cống hiến cho Giáo Hội, cho nên khi có người góp ý phê bình cho tôi, thì tôi than thở với Đức Chúa Giê-su: “Chúa ạ, con đem hương thơm thấm tận tim gan của con, bộ mặt đẹp đẽ của con cho người thưởng thức, thân rễ dành để cho người làm thức ăn, nhuỵ hoa có thể dùng làm thuốc. Con đem cuộc đời của con ra cống hiến mà không giữ lại một chút gì, vậy mà họ cũng nói thế này thế nọ với con...”

Không oán trách, đó là việc làm của Đức Chúa Giê-su khi Ngài bị chính những người mà Ngài đã thi ân giáng phúc vu không tố cáo Ngài, và cuối cùng đóng đinh Ngài chết trên cây thập giá; Không oán trách là thái độ của người lãnh đạo các linh hồn mà Thiên Chúa đã trao cho họ coi sóc, đó cũng là biểu hiện một tâm hồn tràn đầy yêu thương của một mục tử nhân lành học theo gương của Đức Chúa Giê-su.

Anh chị em thân mến,

Hôm nay trong thánh lễ này, anh chị em đã thấy cha sở của anh chị em cúi xuống rửa chân cho những người đại diện các anh chị em trong giáo xứ, thật cảm động, vì đó là mục đích của đời linh mục: phục vụ và yêu thương. Nhưng trong mắt của các anh chị em vẫn còn thấy có những linh mục bất xứng, những linh mục chỉ biết mình và mong được giáo dân phục vụ và kính trọng, hơn là phục vụ và kính trọng giáo dân.

Trong tâm tình yêu thương ấy, xin anh chị em cầu nguyện và tha thứ cho tôi và những linh mục khác cũng là mục tử của anh chị em, được noi gương Đức Chúa Giê-su phục vụ đến quên mình mà không oán trách, không than vãn và luôn trở thành nơi yêu thương và bình an của anh chị em.

Xin Thiên Chúa chúc lành cho chúng ta.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

BÀI ĐỌC 1 Xh 12:1-8,11-14

Bài trích sách Xuất hành.

Ngày ấy, Đức Chúa phán với ông Mô-sê và ông A-ha-ron trên đất Ai-cập:

“Tháng này, các ngươi phải kể là tháng đứng đầu các tháng, tháng thứ nhất trong năm. Hãy nói với toàn thể cộng đồng Ít-ra-en:

Mồng mười tháng này, ai nấy phải bắt một con chiên cho gia đình mình, mỗi nhà một con. Nếu nhà ít người, không ăn hết một con, thì chung với người hàng xóm gần nhà mình nhất, tuỳ theo số người.

Các ngươi sẽ tuỳ theo sức mỗi người ăn được bao nhiêu mà chọn con chiên. Con chiên đó phải toàn vẹn, phải là con đực, không quá một tuổi. Các ngươi bắt chiên hay dê cũng được.

Phải nhốt nó cho tới ngày mười bốn tháng này, rồi toàn thể đại hội cộng đồng Ít-ra-en đem sát tế vào lúc xế chiều, lấy máu bôi lên khung cửa những nhà có ăn thịt chiên. Còn thịt, sẽ ăn ngay đêm ấy, nướng lên, ăn với bánh không men và rau đắng.

Các ngươi phải ăn thế này: lưng thắt gọn, chân đi dép, tay cầm gậy. Các ngươi phải ăn vội vã: đó là lễ Vượt Qua mừng Đức Chúa.

Đêm ấy Ta sẽ rảo khắp đất Ai-cập, sẽ sát hại các con đầu lòng trong đất Ai-cập, từ loài người cho đến loài thú vật, và sẽ trị tội chư thần Ai-cập: vì Ta là Đức Chúa. Còn vết máu trên nhà các ngươi sẽ là dấu hiệu cho biết có các ngươi ở đó.

Thấy máu, Ta sẽ vượt qua, và các ngươi sẽ không bị tai ương tiêu diệt khi Ta giáng hoạ trên đất Ai-cập.

Các ngươi phải lấy ngày đó làm ngày tưởng niệm, ngày đại lễ mừng Đức Chúa. Qua mọi thế hệ, các ngươi phải mừng ngày lễ này: đó là luật quy định cho đến muôn đời.”

Đó là Lời Chúa.

BÀI ĐỌC 2 1Cr 11:23-26

Bài trích thư thứ nhất của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Cô-rin-tô.

Thưa anh em, điều tôi đã lãnh nhận từ nơi Chúa, tôi xin truyền lại cho anh em: Trong đêm bị nộp, Chúa Giê-su cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng tạ ơn, rồi bẻ ra và nói: “Đây là Mình Thầy, hiến dâng vì anh em; anh em hãy làm việc này mà tưởng nhớ đến Thầy.”

Cũng thế, sau bữa ăn, Người cầm lấy chén rượu và nói: “Chén này là Giao Ước Mới, lập bằng Máu Thầy; mỗi khi uống, anh em hãy làm việc này mà tưởng nhớ đến Thầy.”

Thật vậy, cho tới ngày Chúa đến, mỗi lần ăn Bánh và uống Chén này, là anh em loan truyền Chúa đã chịu chết.

Đó là Lời Chúa.

TUNG HÔ TIN MỪNG Ga 13:34

Chúa nói: Thầy ban cho anh em một điều răn mới,

là anh em hãy yêu thương nhau, như Thầy đã yêu thương anh em.

 

TIN MỪNG Ga 13:1-15

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Trước lễ Vượt Qua, Đức Giê-su biết giờ của Người đã đến, giờ phải bỏ thế gian mà về với Chúa Cha. Người vẫn yêu thương những kẻ thuộc về mình còn ở thế gian, và Người yêu thương họ đến cùng.

Ma quỷ đã gieo vào lòng Giu-đa, con ông Si-môn Ít-ca-ri-ốt, ý định nộp Đức Giê-su. Đức Giê-su biết rằng: Chúa Cha đã giao phó mọi sự trong tay Người, Người bởi Thiên Chúa mà đến, và sắp trở về cùng Thiên Chúa, nên trong một bữa ăn, Người đứng dậy, rời bàn ăn, cởi áo ngoài ra, và lấy khăn mà thắt lưng.

Rồi Đức Giê-su đổ nước vào chậu, bắt đầu rửa chân cho các môn đệ và lấy khăn thắt lưng mà lau.

Vậy, Người đến chỗ ông Si-môn Phê-rô, ông liền thưa với Người: “Thưa Thầy! Thầy mà lại rửa chân cho con sao?” Đức Giê-su trả lời: “Việc Thầy làm, bây giờ anh chưa hiểu, nhưng sau này anh sẽ hiểu.”

Ông Phê-rô lại thưa: “Thầy mà rửa chân cho con, không đời nào con chịu đâu!”

Đức Giê-su đáp: “Nếu Thầy không rửa cho anh, anh sẽ chẳng được chung phần với Thầy.”

Ông Si-môn Phê-rô liền thưa: “Vậy, thưa Thầy, xin cứ rửa, không những chân, mà cả tay và đầu con nữa.”

Đức Giê-su bảo ông: “Ai đã tắm rồi, thì không cần phải rửa nữa; toàn thân người ấy đã sạch. Về phần anh em, anh em đã sạch, nhưng không phải tất cả đâu!”

Thật vậy, Người biết ai sẽ nộp Người, nên mới nói: “Không phải tất cả anh em đều sạch.”

Khi rửa chân cho các môn đệ xong, Đức Giê-su mặc áo vào, về chỗ và nói: “Anh em có hiểu việc Thầy mới làm cho anh em không? Anh em gọi Thầy là ‘Thầy’, là ‘Chúa’, điều đó phải lắm, vì quả thật, Thầy là Thầy, là Chúa. Vậy, nếu Thầy là Chúa, là Thầy, mà còn rửa chân cho anh em, thì anh em cũng phải rửa chân cho nhau. Thầy đã nêu gương cho anh em, để anh em cũng làm như Thầy đã làm cho anh em.”

Đó là Lời Chúa.

 

THỨ SÁU TUẦN THÁNH

Tin mừng Ga 18, 1; 19, 42

“Cuộc thương khó của Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta”.

Anh chị em thân mến,

Thế là hết, vị thầy vĩ đại của các môn đệ đã bị bắt, vị đại tiên tri của dân Do Thái đã bị đánh đòn và bị đóng đinh chết trên thập giá, các môn đệ tan hàng mỗi người một ngã, các bà đạo đức đấm ngực khóc than, thất vọng và đau thương bao trùm cả một cõi trời Giê-ru-sa-lem.

Đức Chúa Giêsu đã chết, cái chết bất diệt

Có câu chuyện nhỏ như thế này:

“Thời gian như bay, một hôm cây bông sen bắt đầu già. Sen thấy hồng nhan thay sắc, da dẻ dần dần mất đi vẻ bóng mịn; sen cho là tài hoa không trở lại, cuộc đời như bóng ngã về tây, cảm thấy bi ai sợ hãi. Lẽ nào cuộc sống kết thúc không tiếng tăm, không hơi thở như thế này sao? Đâu là những vẽ vang? Đâu là những tiếng vỗ tay? Nó cầu cứu với Đấng tạo hóa, Ngài nhìn nó dịu dàng nói:

- “Này con, đây là con đường mà mỗi sinh mệnh phải đi qua”.

Sen vẫn phản kháng đến cùng:

- “Nhưng không phải Ngài nói sinh mệnh là vĩnh hằng sao?”

Đấng tạo hóa khẽ mĩn cười, nói:

- “Huyền diệu của sinh mệnh là ở đây: không có sống thì không có chết, không có chết thì không có sống”.

Trong mình thế lực đang tàn tạ, ngã lòng, dung nhan đẹp đẽ của sen đã bị tróc ra tàn rụng. Trong tuyệt vọng vô cùng, sen đột nhiên phát hiện nhụy hoa nho nhỏ tự thành hình trong nó. Sen bắt đầu hiểu rõ lời của Đấng tạo hóa: chỉ có đi qua sự chết, mới có thể trở lại sự sống.

Sau khi cánh hoa cuối cùng theo gió mà đi, sen đã hài lòng, nở một nụ cười mà tạ thế.

Đầu xuân năm nay, trong hồ nước mọc lên vô số là hoa sen mới, mát mẽ không bẩn, tiếp tục đón nhận một mùa thanh tao. [1] ”

Nhưng hạt lúa gieo vào lòng đất mà không chết đi, thì nó vẫn trơ trọi một mình; còn nếu chết đi, nó mới sinh hoa kết quả dồi dào (Ga 12, 24), hạt lúa là tình yêu của Thiên Chúa đã được gieo vào lòng đất là thế gian, nhưng thế gian đã dùng ghen ghét, hận thù để loại bỏ tình yêu ấy ra khỏi thế gian, ra khỏi tâm hồn của họ.

Hôm nay, tất cả thế lực của ma quỷ và thế gian đã tấn công một con người; hôm nay tất cả ghét ghen, kiêu căng, ích kỷ đã đứng chung lại để tấn công tình yêu hy sinh của Đấng cứu độ trần gian.

Ngài đã chết, hạt lúa mì được gieo vào lòng đất đã thối nát, và ma quỷ vui mừng; các thế lực trần gian của những người Pha-ri-siêu, của các kinh sư, của các thầy thông luật, của các thầy thượng tế đã có thể an tâm tự tại vì đã loại trừ một đối thủ. Nhưng hạt lúa thối đi không có nghĩa là vô vọng, trái lại nó sẽ sinh ra nhiều hạt lúa tốt tươi khác. Đức Chúa Giê-su đã chết, nhưng Ngài sẽ sống lại và vĩnh viễn thống trị âm phủ và sự chết, Ngài sẽ sống lại như lời Ngài đã nói trước.

Anh chị em thân mến,

Hôm nay Thứ Sáu Tuần Thánh, toàn thể Giáo Hội đang ăn chay hãm mình đền tội và hy sinh, để chia sẻ những đau khổ với Đức Chúa Giê-su đang quằn quại đau thương trên thập giá.

Hôm nay, anh chị em và tôi, chúng ta cũng đã đấm ngực ăn năn sám hối tội mình, chúng ta thấy rất rõ vì tội lỗi của mình đã phạm làm cho Đức Chúa Giê-su phải chết. Ngài đã chết, chết thật và không còn cảm giác đớn đau khi lưỡi đòng ân huệ đâm thâu trái tim của Ngài, Ngài đã chu toàn bổn phận cứu chuộc nhân loại của mình.

Khi phó thác linh hồn trong tay Cha, Đức Chúa Giê-su đã đi qua ngưỡng cửa sự chết để vào cõi vinh quang của Ngài, Ngài như cánh hoa sen trong bùn phải tàn tạ để nhiều nụ hoa sen mới đẹp nẩy mầm, nụ hoa sen của vĩnh hằng, của yêu thương, nụ hoa sen nẩy mầm ấy chính là những người Ki-tô hữu đang tin và đi theo Ngài vậy.

Xin Thiên Chúa chúc lành cho chúng ta.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

-----------

[1] Trích trong “Truyện ngụ ngôn cho thời hiện nay”, bản dịch và viết suy tư của Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

 

1. “Chúng tôi không biết Tổng thống Trump muốn gì ở chúng tôi”, Bộ trưởng Quốc phòng Estonia phản đối những lời chỉ trích

Estonia sẵn sàng giúp Hoa Kỳ bảo đảm an ninh eo biển Hormuz nhưng không chắc chắn chính quyền Tổng thống Trump thực sự muốn các đồng minh NATO của mình làm gì, một bộ trưởng cao cấp của Estonia cho biết hôm thứ Tư.

Tổng thống Trump dường như sắp rút nước Mỹ khỏi NATO, viện dẫn việc các nước Âu Châu từ chối tham gia đầy đủ vào cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran. Nhưng ngay cả những quốc gia sẵn sàng giúp đỡ Tổng thống Trump cũng đang chật vật để hiểu được Mỹ muốn gì từ họ.

Trong chuyến thăm Washington gần đây, Bộ trưởng Quốc phòng Hanno Pevkur nhận xét rằng Tổng thống Trump ban đầu “nói rằng [NATO] nên cùng làm điều gì đó với họ [Mỹ] ở Trung Đông, sau đó ông ấy nói rằng chúng ta không cần các đồng minh, và rồi ông ấy lại nói rằng các đồng minh nên tự làm điều đó.”

“Chỉ trong ba ngày, bạn đã nhận được ba thông điệp chỉ đạo khác nhau,” ông nói với POLITICO hôm thứ Tư.

Không giống như một số quốc gia Âu Châu khác, Estonia cho biết họ sẵn sàng thảo luận về cách thức có thể giúp mở lại eo biển Hormuz.

Vào giữa tháng 3, Pevkur đã bay đến Washington, nơi ông gặp gỡ các quan chức quốc phòng cao cấp của Mỹ và truyền đạt rằng Estonia, theo lời ông, “sẵn sàng đàm phán”.

Nhưng kể từ đó, ông cho biết, ông chưa nhận được bất kỳ thông tin tiếp theo nào về loại hỗ trợ mà Mỹ đang tìm kiếm.

Ông Pevkur cho biết: “Ngay cả sáng nay, tôi đã có cuộc họp với tổng tư lệnh quốc phòng và vẫn chưa có sự rõ ràng từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ, gọi tắt là CENTCOM hay các tổ chức khác, kể cả ở cấp độ chính trị, về những gì Hoa Kỳ yêu cầu từ các đồng minh”.

Ông nói tiếp, trong hoàn cảnh bình thường, các đồng minh sẽ nhận được yêu cầu hỗ trợ rõ ràng thông qua các kênh quân sự, ngoại giao hoặc chính trị.

Theo quan điểm của ông, các đồng minh NATO khi đó ít nhất sẽ sẵn sàng thảo luận về yêu cầu này, giống như Estonia. “Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta đang lao vào sự mơ hồ hoặc lao vào một điều gì đó mà chúng ta không biết nó là gì,” ông làm rõ.

Bộ trưởng Quốc phòng đã kịch liệt phản bác nhận định của Tổng thống Trump rằng các đồng minh NATO đã bỏ rơi Hoa Kỳ trong lúc khó khăn, đồng thời dẫn chứng sự tham gia của Estonia tại Afghanistan và Iraq kể từ đầu thế kỷ.

“Xét theo tỷ lệ, những tổn thất mà chúng tôi phải gánh chịu trong các cuộc xung đột này tương đương với những tổn thất mà Mỹ phải chịu, vì vậy chúng tôi đã hy sinh với tư cách là một quốc gia, một quân đội, chúng tôi đã hy sinh người dân của mình vì mục tiêu chung, đó là mang lại hòa bình cho thế giới”, ông nói.

Ông Pevkur cảnh báo rằng sự chia rẽ trong NATO chỉ có lợi cho Mạc Tư Khoa.

“Tôi tin rằng đối với tất cả các đồng minh, vào thời điểm quan trọng này, điều cần làm là xây dựng cầu nối chứ không phải phá hủy cầu nối. Bởi vì đó chính xác là điều Putin muốn thấy, rằng phương Tây bị chia rẽ”, ông nói.

Trong một cuộc phỏng vấn với tờ The Telegraph được đăng tải hôm thứ Tư, Tổng thống Trump cho biết ông đang cân nhắc việc rút khỏi NATO, mô tả liên minh này là “một con hổ giấy” và nói thêm rằng Putin “biết điều đó”.

Estonia, quốc gia giáp biên giới với Nga, đang tăng cường kho vũ khí và mở rộng cơ sở hạ tầng quốc phòng khi cuộc chiến ở Ukraine bắt đầu lan sang biên giới của nước này.

Trong tuần qua, hơn chục máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bay lạc vào không phận Estonia. Ukraine cáo buộc Nga cố tình gây nhiễu sóng để chuyển hướng các máy bay điều khiển từ xa này về phía các nước Baltic.

Cho đến nay, Bộ trưởng Quốc phòng Estonia cho biết, chiến tranh ở Iran đã gây ra “những chậm trễ nhỏ” trong việc giao vũ khí do Israel sản xuất, trong khi “một lượng lớn đạn dược của Mỹ”, bao gồm cả hệ thống pháo HIMARS, vẫn đang được vận chuyển theo đúng kế hoạch.

“Tôi hy vọng chúng ta có thể tin tưởng vào lời hứa của Tổng thống Trump rằng cuộc chiến ở Iran sẽ kết thúc trong vài tuần nữa,” ông kết luận.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho biết cuộc chiến ở Iran không liên quan gì đến NATO. Ông nói:

“Tôi cũng muốn nhắc nhở các bạn rằng Mỹ và Israel đã không tham khảo ý kiến chúng tôi trước chiến tranh, và Washington đã tuyên bố rõ ràng ngay từ đầu cuộc chiến rằng sự hỗ trợ của Âu Châu là không cần thiết và cũng không được mong muốn”.

Ngày 7 tháng 3, Tổng thống Trump đi xa đến mức chế giễu Thủ tướng Anh Keir Starmer vì đã đặt hai Hàng Không Mẫu Hạm của mình trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu. Tổng thống Trump nói rằng, “Chúng ta không cần những người tham gia vào các cuộc chiến sau khi chúng ta đã giành chiến thắng!” Ông đã giành chiến thắng rồi vậy thì giờ đây tại sao ông lại phải nhờ các đồng minh đến giúp.

Sau đó, ông Trump đã thay đổi lập trường, kêu gọi Luân Đôn, cũng như Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản và Nam Hàn, gửi chiến hạm và mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường quan trọng cho khoảng 20% giao dịch dầu mỏ toàn cầu.

Bộ trưởng Quốc phòng Estonia bày tỏ sự sẵn sàng và sang tận Hoa Kỳ để xem Tổng thống Trump muốn được giúp đỡ điều gì nhưng chẳng ai nói với ông về các chi tiết cụ thể.

Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Ukraine, cũng bày tỏ sự ngạc nhiên tột độ vì sau nhiều tháng chỉ trích các đồng minh Âu Châu, Tổng thống Donald Trump đột nhiên tìm kiếm sự giúp đỡ từ họ; nhưng lại kiên quyết từ chối sự giúp đỡ của Ukraine, là nước có khả năng giúp nhiều nhất.

“Liên quan đến vấn đề máy bay điều khiển từ xa, Ukraine là nước có chuyên môn nhất trong lãnh vực này. Nhưng oái oăm là đối với Tổng thống Trump việc nhận viện trợ từ Ukraine được xem là dấu hiệu của sự yếu kém.

Trong bối cảnh Tổng thống Trump đang tìm kiếm sự hỗ trợ từ các đối tác khác, việc từ chối lời đề nghị công khai của Kyiv về việc tăng cường an ninh ở Trung Đông càng trở nên khó hiểu hơn,” Merezhko nói.

Theo Merezhko, Tổng thống Trump có lẽ chỉ muốn kiếm chuyện để rút khỏi NATO, theo một kế hoạch nào đó, có thể xuất phát từ Mạc Tư Khoa.

[Politico: We don’t know what Trump wants from us, Estonia’s defense minister protests]

2. Tổng thống Trump cho biết ông đang cân nhắc việc rút khỏi NATO trong bối cảnh bất đồng về cuộc chiến tranh với Iran.

Theo một cuộc phỏng vấn với tờ Telegraph được đăng tải ngày 1 tháng 4, Tổng thống Donald Trump cho biết ông đang cân nhắc nghiêm chỉnh việc rút Mỹ khỏi NATO.

Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh các quan chức cao cấp của Mỹ ngày càng bày tỏ sự thất vọng với các đồng minh NATO vì họ từ chối tham gia cuộc chiến do Mỹ và Israel tiến hành chống lại Iran.

Khi được tờ Telegraph hỏi liệu ông có xem xét lại việc Mỹ gia nhập liên minh sau chiến tranh hay không, Tổng thống Trump nói: “Ồ vâng, tôi nghĩ việc đó không cần xem xét lại nữa. Tôi chưa bao giờ bị NATO thuyết phục.”

Tổng thống Mỹ, người từ lâu đã chỉ trích liên minh này, tiếp tục gọi NATO là “hổ giấy” và cho rằng Putin cũng có cùng quan điểm đó.

Tổng thống Trump cũng lưu ý rằng Mỹ đã “luôn sát cánh” bên liên minh trong cuộc chiến Nga-Ukraine.

“Ukraine không phải là vấn đề của chúng tôi. Đó là một thử thách, và chúng tôi đã ở đó vì họ, và chúng tôi sẽ luôn luôn ở đó vì họ. Họ không ở đó vì chúng tôi,” Tổng thống Trump nói với tờ Telegraph.

Chính quyền Tổng thống Trump đã chấm dứt gần như toàn bộ các khoản viện trợ mới cho Ukraine, chuyển gánh nặng tài chính hỗ trợ Kyiv sang các đồng minh Âu Châu. Mỹ vẫn cung cấp hỗ trợ tình báo cho Ukraine và bán các thiết bị khó thay thế, chẳng hạn như hỏa tiễn đánh chặn Patriot, thông qua NATO.

Ngày 31 tháng 3, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trả lời các phóng viên báo chí rằng Mỹ sẽ “xem xét lại” mối quan hệ với NATO sau khi các đồng minh không hỗ trợ Washington ở Trung Đông.

Cuộc chiến giữa Mỹ và Iran, kéo dài hơn một tháng, đã dẫn đến việc đóng cửa eo biển Hormuz và đẩy giá dầu khí toàn cầu tăng vọt.

Các đồng minh Âu Châu đã bác bỏ lời kêu gọi của Tổng thống Trump về việc điều tàu chiến đến mở lại eo biển, và một số nước đã đóng cửa không phận của họ đối với máy bay Mỹ tham gia vào chiến dịch quân sự.

Washington đã không tham khảo ý kiến các đối tác Âu Châu trước khi tiến hành chiến dịch, và nguyên tắc phòng thủ tập thể của NATO không yêu cầu các đối tác phải tham gia vào các cuộc chiến tranh tấn công.

“Tổng thống Trump đang leo thang một mô hình cũ mà các nhà lãnh đạo NATO khác lẽ ra đã phải quen thuộc rồi,” Jörn Fleck, giám đốc cao cấp của Trung tâm Âu Châu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, nói với tờ Kyiv Independent hồi đầu tuần này.

Theo chuyên gia này, “các nhà lãnh đạo Âu Châu nên tránh bị cuốn vào những lời khiêu khích hoặc ám chỉ liên quan đến NATO và Điều 5.”

Những người khác nhận xét rằng lời lẽ của Tổng thống Trump thường xuyên thay đổi và không có “sức bền” lâu dài.

Michael Clarke, Giáo sư thỉnh giảng về Nghiên cứu Quốc phòng tại King's College Luân Đôn nói với Sky News rằng mặc dù Tổng thống Trump “thường xuyên thay đổi thông điệp của mình, nhưng điều đó lại gửi tín hiệu sai đến Nga và khuyến khích Điện Cẩm Linh trong các nỗ lực làm suy yếu và thách thức NATO.”

Tổng thống Trump đã đặt câu hỏi về giá trị của liên minh này từ trước nhiệm kỳ thứ hai của mình, chỉ trích các thành viên khác vì không chi đủ cho quốc phòng.

Dưới áp lực từ Tổng thống Trump, tất cả các thành viên NATO đã đạt được mục tiêu chi tiêu quốc phòng 2% GDP vào năm ngoái và đồng ý nâng mức chuẩn đó lên 5%.

Tháng 12 năm 2023, Quốc hội Mỹ đã thông qua một dự luật — do Thượng Nghị Sĩ Rubio khi đó đề xuất — cấm bất kỳ tổng thống Mỹ nào đơn phương rút khỏi NATO mà không có sự chấp thuận của Quốc hội.

[Politico: Trump says he's considering NATO exit amid rift over Iran war]

3. Đài truyền hình nhà nước Iran cho biết nước này đã bắt giữ 54 người bị cáo buộc có liên hệ với Mỹ và Israel.

Hôm Thứ Tư, 01 Tháng Tư, Đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB cho biết 54 người bị cáo buộc có liên hệ với Mỹ và Israel đã bị bắt giữ, theo truyền thông nhà nước Iran.

IRIB đưa tin những người bị bắt giữ bị cáo buộc “cung cấp thông tin quân sự nhạy cảm ở Tehran cho các phương tiện truyền thông thù địch, bao gồm cả Iran International, và gán nhãn sai cho các hộ dân là mục tiêu quân sự”.

IRIB cho biết: “Vũ khí, thiết bị liên lạc và chất nổ tự chế đã bị thu giữ.”

IRIB cho biết thêm rằng một cuộc tấn công của Iran đã gây ra hỏa hoạn trên một tàu chở dầu của Kuwait tại cảng Dubai.

Trước đó, hãng thông tấn chính thức KUNA đưa tin, dẫn lời công ty dầu khí nhà nước của Kuwait rằng “Tàu chở dầu thô khổng lồ của Kuwait đã bị tấn công trực diện và ác ý bởi Iran khi đang neo đậu tại khu vực cảng Dubai thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất”. Theo truyền thông nhà nước, mục tiêu tấn công là tàu chở dầu thô cỡ lớn, gọi tắt là VLCC Al-Salmi của Kuwait.

Hãng tin KUNA đưa tin không có thương vong và chính quyền Dubai xác nhận các đơn vị chữa cháy hàng hải chuyên nghiệp đang tiếp tục dập tắt đám cháy.

Theo KUNA, tàu chở dầu đang chở đầy hàng vào thời điểm bị tấn công, điều này đã gây ra “thiệt hại đáng kể cho thân tàu” và “nguy cơ tràn dầu ra vùng biển xung quanh”.

Theo một bài đăng trên X, quân đội Kuwait hôm thứ Ba cũng cho biết hệ thống phòng không của họ đang đáp trả “các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của đối phương”.

[CBSNews: Iran arrests 54 allegedly connected to U.S. and Israel, state TV says]

4. Iran cảnh báo sẽ xử tử và tịch thu tài sản đối với tội làm gián điệp hoặc hỗ trợ ‘các quốc gia thù địch’.

Đài truyền hình quốc gia Iran cho biết những người bị buộc tội làm gián điệp hoặc hợp tác với “các quốc gia thù địch” có thể phải đối mặt với án tử hình và tịch thu toàn bộ tài sản theo luật mới được tăng cường gần đây, một tháng sau khi cuộc chiến với Hoa Kỳ và Israel bắt đầu.

Phát ngôn nhân cho biết thêm, ngay cả việc chia sẻ ảnh hoặc video có thể hỗ trợ việc xác định mục tiêu của kẻ thù cũng có thể bị coi là hợp tác tình báo.

Truyền thông Iran đưa tin hơn 1.000 vụ bắt giữ trong tháng qua, liên quan đến những cá nhân bị cáo buộc quay phim các địa điểm nhạy cảm, chia sẻ nội dung chống chính phủ trực tuyến hoặc “hợp tác với kẻ thù”.

Mỹ và Israel đã tấn công Iran vào ngày 28 tháng 2 nhằm làm suy yếu khả năng quân sự của chế độ Iran, loại bỏ các mối đe dọa từ Iran - bao gồm cả chương trình hạt nhân và hỏa tiễn đạn đạo của nước này - và “tạo điều kiện” cho người dân Iran lật đổ chế độ, theo tuyên bố của quân đội và các nhà lãnh đạo Israel khác.

Kể từ đó, xung đột đã lan rộng khắp khu vực, làm gián đoạn nguồn cung năng lượng và ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu.

Phát ngôn nhân cho biết luật này, được thông qua năm ngoái, áp dụng cho các hoạt động nghiệp vụ, tình báo và một số hoạt động truyền thông nhất định bị coi là hỗ trợ các chính phủ thù địch, đặc biệt là Mỹ và Israel.

Cô cảnh báo rằng những người gieo rắc “nỗi sợ hãi” thông qua thông tin sai lệch có thể phải đối mặt với án tù, và hình phạt sẽ tăng nặng trong thời chiến.

Cô cho biết thêm rằng các nhà chức trách đã ban hành khoảng 200 cáo trạng trong các vụ án như vậy và đang phối hợp với các cơ quan an ninh để xác định và tịch thu tài sản liên quan đến các nghi phạm, nhấn mạnh rằng sẽ không có sự khoan dung nào trong việc thực thi pháp luật.

Iran phải đối mặt với các cuộc biểu tình trên toàn quốc bắt đầu từ cuối tháng 12 và đạt đỉnh điểm vào tuần đầu tiên của tháng Giêng, dẫn đến cuộc đàn áp đẫm máu nhất của lực lượng an ninh Iran kể từ khi Cộng hòa Hồi giáo lên nắm quyền vào năm 1979.

Việc thống kê chính xác số người chết rất khó khăn do chính quyền hạn chế truy cập internet. Tổ chức Thông tấn xã Nhân quyền (Human Rights Activists New Agency) có trụ sở tại Mỹ, dựa vào mạng lưới liên lạc bên trong Iran, cho biết họ đã xác nhận hơn 7.000 người thiệt mạng và đang điều tra thêm hàng ngàn người khác. Tổ chức này cho biết hơn 50.000 người đã bị bắt giữ chỉ trong hơn sáu tuần. Chính phủ Iran thừa nhận hơn 3.000 người đã thiệt mạng.

Cuộc đàn áp đẫm máu ban đầu đã dẫn đến việc hành quyết những người biểu tình chống chế độ.

[Al Jazeera English: Iran warns of executions, asset seizures for spying or aiding ‘hostile states’]

5. Tổng thống Trump và ông Stubb đã có cuộc hội đàm “mang tính xây dựng” với NATO, trong bối cảnh tương lai của liên minh đang bị đe dọa.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, một trong những người thân cận nhất của Ông Donald Trump ở Âu Châu, cho biết ông và nhà lãnh đạo Mỹ đã có một “cuộc thảo luận mang tính xây dựng” hôm thứ Tư về NATO và việc giải quyết vấn đề.

Những phát biểu của Stubb được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Trump đang công khai cân nhắc việc rút Hoa Kỳ khỏi liên minh xuyên Đại Tây Dương, và các nhà lãnh đạo phương Tây đang lo lắng chờ đợi bài phát biểu toàn quốc của Tổng thống Trump dự kiến vào lúc 9 giờ tối giờ địa phương, tức là giữa đêm ở Âu Châu.

Tổng thống Stubb cho biết: “Đã nói chuyện với [Tổng thống Trump]. Cuộc thảo luận mang tính xây dựng và trao đổi ý tưởng về NATO, Ukraine và Iran. Các vấn đề cần được giải quyết một cách thực tế”, mà không cung cấp thêm chi tiết nào về cuộc trò chuyện.

Tổng thống Trump vô cùng tức giận với các nước Âu Châu vì đã không hoàn toàn tham gia cuộc chiến chống Iran, bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích trên khắp quốc gia Ba Tư này.

Các nước Âu Châu cũng phần lớn không muốn can thiệp quân sự vào eo biển Hormuz, một điểm nghẽn thương mại toàn cầu quan trọng mà Iran đã phong tỏa để đáp trả các cuộc tấn công. Tuần này, các nước Liên Hiệp Âu Châu và các thành viên NATO là Ý và Tây Ban Nha thậm chí còn áp đặt các hạn chế đối với máy bay Mỹ tham gia các cuộc tấn công quân sự chống lại Iran.

Vào cuối ngày thứ Tư, Tổng thống Trump nói với Reuters rằng Hoa Kỳ có thể sớm chấm dứt chiến tranh với Iran, nhưng có thể quay lại để “tấn công mục tiêu” nếu cần thiết. Về ngày chính xác kết thúc chiến tranh, ông nói với hãng tin: “Tôi không thể nói chính xác... chúng ta sẽ rút quân khá nhanh thôi.”

[Politico: Trump, Stubb had ‘constructive’ NATO talk with alliance’s future in the balance]

6. Những nghi ngờ của Tổng thống Trump về NATO là một “món quà” cho Điện Cẩm Linh.

Thất bại trong việc gây áp lực buộc các quốc gia thành viên NATO tham gia cuộc chiến chống Iran của nước Mỹ, Tổng thống Trump một lần nữa đặt câu hỏi về sự cần thiết của liên minh này.

“Chúng tôi luôn sẵn sàng giúp đỡ họ, nhưng giờ đây, dựa trên hành động của họ, tôi đoán chúng tôi không cần phải làm vậy nữa, phải không?”, Tổng thống Trump phát biểu tại một diễn đàn đầu tư ở Miami tuần trước.

Ngày 30 tháng 3, nhà ngoại giao hàng đầu của ông, Marco Rubio, đã tái khẳng định quan điểm này, nói rằng Washington “sẽ phải xem xét lại” mối quan hệ của mình với các nước NATO sau chiến tranh.

Những lời lẽ đó dường như thể hiện rõ nhất điều mà nhiều đối tác lo ngại kể từ khi Tổng thống Trump tái đắc cử — rằng Washington đang đặt nền móng để bội ước vai trò người bảo đảm an ninh cho Âu Châu.

“Điều 5 hiện đang gặp nguy hiểm rất lớn,” Michael Clarke, Giáo sư thỉnh giảng về Nghiên cứu Quốc phòng tại King's College Luân Đôn nói với Sky News “Tình hình thực sự rất tồi tệ.”

Trong bối cảnh Nga tiếp tục cuộc chiến chống Ukraine và nỗi lo ngại về một cuộc xung đột công khai với NATO ngày càng gia tăng, thời điểm này không thể tồi tệ hơn.

“Những phát ngôn của Tổng thống Trump thật sự gây thất vọng sâu sắc,” Michael McFaul, cựu đại sứ Mỹ tại Nga, nói.

“Chúng lại là một món quà nữa dành cho Putin.”

Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran, vừa bước sang tuần thứ năm, đã đẩy lạm phát toàn cầu và giá năng lượng tăng cao.

Việc chấm dứt xung đột vẫn chưa có dấu hiệu, khi chế độ Iran phong tỏa eo biển Hormuz và tiếp tục các cuộc tấn công khắp Trung Đông, được tường trình nhận được sự hỗ trợ tình báo từ Nga.

Nếu Tổng thống Trump thua cuộc, “ông ta sẽ tìm cách trả thù những người mà theo ông ta là nguyên nhân dẫn đến thất bại của mình”, Giáo sư Clarke nói.

Tổng thống Trump đã kêu gọi các đồng minh Âu Châu - những người không được tham khảo ý kiến về chiến dịch này trước đó và không bị ràng buộc phải tham gia các cuộc chiến tranh tấn công theo nghĩa vụ của NATO - cung cấp hỗ trợ vật chất, bao gồm cả tàu chiến, để mở lại eo biển.

Sau hơn một năm bị Tổng thống Trump chế giễu và quan hệ xấu đi vì vấn đề Greenland và Ukraine, Âu Châu đã ngần ngại tham gia vô điều kiện vào chiến dịch của Mỹ và Israel.

Một số quốc gia thậm chí còn đóng cửa không phận đối với máy bay Mỹ tham gia chiến dịch.

Các nhà lãnh đạo Âu Châu nhấn mạnh rằng cuộc chiến ở Iran “không phải là cuộc chiến của Âu Châu”. Đáp lại, Rubio đã so sánh nó với tình hình ở Ukraine.

“Thật ra, cuộc chiến ở Ukraine không phải là cuộc chiến của Mỹ, thế nhưng chúng tôi đã đóng góp nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới cho cuộc chiến đó”, Rubio nói vào ngày 27 tháng 3.

Giáo sư Clarke cho rằng “cuộc chiến Iran một lần nữa cho thấy Tổng thống Trump và Marco Rubio chỉ coi NATO như một giao dịch đơn thuần.”

“NATO chưa bao giờ hướng đến việc các đồng minh Âu Châu tự động ủng hộ mọi cuộc phiêu lưu trong chính sách đối ngoại của Mỹ, nhưng đó là điều mà nó đang trở thành dưới thời Tổng thống Trump”, ông nói

Giáo sư Clarke cảnh báo rằng, sự trả thù của Tổng thống Trump có thể nhắm vào Ukraine trước tiên, chẳng hạn như bằng cách chuyển hướng vũ khí mà các đồng minh NATO ở Âu Châu đã mua cho Kyiv.

Mặc dù chính quyền Tổng thống Trump đã ngừng gần như toàn bộ các khoản viện trợ mới cho Ukraine, nhưng họ vẫn cung cấp hỗ trợ tình báo quan trọng và bán các thiết bị khó thay thế, chẳng hạn như hỏa tiễn đánh chặn Patriot.

“Tổng thống Trump đang leo thang một mô hình cũ mà các nhà lãnh đạo NATO khác lẽ ra đã phải quen thuộc rồi,” ông nói.

Theo Giáo sư Clarke, “các nhà lãnh đạo Âu Châu nên tránh bị cuốn vào những lời khiêu khích hoặc ám chỉ liên quan đến NATO và Điều 5.”

Mối quan hệ giữa Tổng thống Trump và NATO từ lâu đã căng thẳng.

Trong chiến dịch tranh cử năm 2024, ông tuyên bố sẽ để Nga làm “bất cứ điều gì họ muốn” với các đồng minh NATO không đáp ứng cam kết chi tiêu quốc phòng.

Liên minh NATO đã hưởng ứng lời kêu gọi của Tổng thống Trump. Tất cả các thành viên NATO đều đạt mục tiêu chi tiêu quốc phòng 2% GDP vào năm ngoái, và các đồng minh đã đồng ý nâng mức chuẩn đó lên 5%.

Bất chấp những nỗ lực này, quan hệ xuyên Đại Tây Dương lại xấu đi sau khi Tổng thống Trump mạnh mẽ thúc đẩy việc sáp nhập Greenland, một lãnh thổ của đồng minh NATO.

Theo các nguồn tin, Mỹ hiện đang cân nhắc mô hình “trả tiền để được tham gia”, theo đó các đồng minh không đáp ứng được tiêu chuẩn 5% sẽ bị hạn chế quyền bỏ phiếu. Tổng thống Trump cũng được tường trình đang xem xét lại việc rút quân Mỹ khỏi Đức.

Trong khi sự thất vọng về thái độ của Tổng thống Trump ngày càng gia tăng, McFaul lập luận rằng tình hình có thể nhanh chóng thay đổi trở lại.

“Tổng thống Trump nói nhiều điều không có tính lâu dài. Ông ấy nhanh chóng thay đổi ý kiến”, cựu đại sứ cho biết.

“Và người Âu Châu nên nhớ rằng Tổng thống Trump hiện đang rất không được lòng dân ở Hoa Kỳ và sẽ không làm tổng thống mãi mãi.”

Nhưng Giáo sư Clarke cảnh báo rằng mặc dù Tổng thống Trump “thường xuyên thay đổi thông điệp của mình, nhưng điều đó lại gửi tín hiệu sai đến Nga và khuyến khích Điện Cẩm Linh trong những nỗ lực làm suy yếu và thách thức NATO.”

[Politico: Trump's NATO doubts are a 'gift' for the Kremlin]

7. Cháu trai của Fidel Castro sẽ hoan nghênh một thỏa thuận với Tổng thống Trump.

Cháu trai của nhà lãnh đạo cách mạng Cuba Fidel Castro cho biết đa số cư dân trên đảo “muốn theo chủ nghĩa tư bản chứ không phải chủ nghĩa cộng sản”, và kêu gọi một thỏa thuận giữa Tổng thống Trump và các quan chức ở Havana.

Trong nhiều tháng qua, Cuba đã phải chịu áp lực từ lệnh cấm nhập khẩu dầu mỏ của Venezuela do Mỹ áp đặt, điều này nhanh chóng dẫn đến một cuộc khủng hoảng năng lượng, gây ra tình trạng mất điện và thiếu lương thực thường xuyên, đồng thời khiến hệ thống y tế và giao thông vận tải tê liệt.

Sandro Castro, người nổi tiếng nhờ những tranh cãi trên mạng xã hội, cho biết cuộc sống ở Cuba “rất khó khăn”, và nói thêm: “Ở đây có nhiều người muốn áp dụng chủ nghĩa tư bản với chủ quyền quốc gia.”

Ông Castro không giữ bất kỳ chức vụ chính thức nào trong chính phủ Cuba.

Fidel Castro lãnh đạo Cuba gần 5 thập niên sau cuộc cách mạng cộng sản năm 1959, quốc hữu hóa ngành công nghiệp trên đảo và đưa Havana xích lại gần hơn với Liên Xô lúc bấy giờ trước khi chuyển giao quyền lực cho em trai mình, Raúl Castro.

Gia đình Castro được một số người ca ngợi như những anh hùng, nhưng lại bị những người khác lên án là đàn áp. Hàng trăm ngàn người Cuba đã rời bỏ hòn đảo trong những năm sau cuộc cách mạng và nhiều làn sóng di cư đến Mỹ đã diễn ra trong những thập niên sau đó.

Tổng thống đương nhiệm của Cuba, Miguel Díaz-Canel, nhậm chức năm 2018 với sự ủng hộ của Raúl Castro.

Phát biểu với CNN từ Havana, Sandro Castro chỉ trích Díaz-Canel là “không làm tốt công việc” và bày tỏ sự thất vọng với bộ máy quan liêu tài chính mà triều đại Castro đã duy trì từ lâu.

“Tôi nghĩ đa số người Cuba muốn theo chủ nghĩa tư bản chứ không phải chủ nghĩa cộng sản”, người đàn ông 33 tuổi nói.

Chính quyền Tổng thống Trump đã tuyên bố Cuba đang trong “tình trạng khó khăn nghiêm trọng” và ám chỉ khả năng “tiếp quản thân thiện” chính phủ hòn đảo này, những bình luận này càng có trọng lượng hơn sau khi Mỹ bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro tại khu nhà riêng của ông ở Caracas vào đầu tháng Giêng và tịch thu các tàu chở dầu có liên hệ với Venezuela.

Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa dầu mỏ trên thực tế đối với Cuba, đe dọa áp thuế đối với bất kỳ quốc gia nào cung cấp dầu cho hòn đảo này. Chính quyền Havana cho biết nước này, vốn phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu dầu từ Venezuela, đã không nhận được dầu trong ba tháng qua.

Tình trạng mất điện đã trở nên thường xuyên, các kệ hàng trong siêu thị trống trơn và giá cả các mặt hàng thiết yếu tăng vọt. Một số quốc gia, trong đó có Mexico, đã gửi viện trợ nhân đạo đến Cuba trong những tuần gần đây.

Tòa Bạch Ốc hôm thứ Hai cho biết họ đã cho phép một tàu chở dầu treo cờ Nga đến Cuba vì “lý do nhân đạo” sau khi dữ liệu theo dõi tàu cho thấy tàu Anatoly Kolodkin, vốn bị Mỹ trừng phạt, đang tiến gần bờ biển Cuba.

Tuy nhiên, Mỹ vẫn không thay đổi lệnh phong tỏa trên thực tế đối với nhiên liệu đến Cuba và sẽ đưa ra các quyết định trong tương lai dựa trên “từng trường hợp cụ thể”, thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt nói với các phóng viên.

Tổng thống Trump, trong một động thái dường như thay đổi hoàn toàn so với quyết tâm trước đó là cắt đứt quan hệ với Cuba, hôm thứ Hai tuyên bố ông “không có vấn đề gì” với việc cung cấp nhiên liệu cho hòn đảo này.

Cuba xác nhận đang đàm phán với Mỹ vào giữa tháng 3.

[Newsweek: Fidel Castro’s Grandson Would Welcome Deal With Trump]

8. Không chỉ dầu mỏ — cuộc chiến với Iran cũng đang làm gián đoạn nguồn cung cấp heli và nhôm.

Cuộc chiến tranh Iran không chỉ làm gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu mà còn đe dọa nguồn cung cấp heli và nhôm của thế giới, những nguyên liệu quan trọng được sử dụng trong các sản phẩm như chip bán dẫn, thiết bị y tế và các mặt hàng tiêu dùng hàng ngày khác.

Qatar, quốc gia chiếm khoảng một phần ba nguồn cung heli của thế giới, đã ngừng sản xuất heli trong tháng này sau các cuộc tấn công của Iran vào hai cơ sở khí tự nhiên hóa lỏng, gọi tắt là LNG thuộc sở hữu của công ty nhà nước QatarEnergy.

Heli là sản phẩm phụ của quá trình chế biến khí tự nhiên, và các cuộc tấn công vào các cơ sở khí tự nhiên hóa lỏng của Qatar có nghĩa là việc xây dựng lại các dây chuyền sản xuất có thể mất nhiều năm. Đầu tháng này, QatarEnergy đã nói với Reuters rằng các cuộc tấn công đã phá hủy 17% công suất xuất khẩu LNG của nước này, và việc sửa chữa có thể mất từ ba đến năm năm.

Những biến chứng đó có thể làm gia tăng áp lực lên nền kinh tế toàn cầu, vượt ra ngoài tác động của giá dầu và khí đốt tăng cao, vốn cho đến nay đã thu hút phần lớn sự chú ý từ người tiêu dùng, doanh nghiệp và các nhà kinh tế. Tình trạng thiếu hụt heli phần lớn bị bỏ qua vì ảnh hưởng của việc hạn chế nguồn cung dầu mỏ quá nghiêm trọng và tức thời, với giá xăng trung bình hôm thứ Ba đạt mức 4 đô la một gallon lần đầu tiên kể từ tháng 8 năm 2022.

[CBSNews: It's not just oil — the Iran war is also disrupting helium and aluminum supplies]

9. Tổng thống Trump nói chiến tranh ở Iran sẽ không kết thúc cho đến khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại.

Tổng thống Trump hôm thứ Tư tuyên bố rằng cuộc chiến với Iran sẽ không kết thúc cho đến khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, trong bối cảnh các nhà lãnh đạo toàn cầu đang chuẩn bị cho sự gián đoạn kéo dài đối với thị trường năng lượng.

“Cho đến lúc đó, chúng ta sẽ ném bom Iran đến mức nó biến mất hoàn toàn, hay như người ta vẫn nói, đưa Iran trở lại thời kỳ đồ đá!!!” ông nói hôm thứ Tư.

Bài đăng của tổng thống — một điều kiện dường như mới để chấm dứt chiến tranh — được đưa ra khi ông dự định có bài phát biểu vào giờ cao điểm tối thứ Tư để “cung cấp thông tin cập nhật quan trọng về Iran”. Và điều này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump vẫn đang bực bội về sự thiếu hành động của các đồng minh Mỹ tại eo biển Manche, một tuyến đường thủy và tuyến vận chuyển quan trọng cho khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ của thế giới.

Iran đã cắt đứt hoàn toàn tuyến đường này kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào cuối tháng Hai.

Tổng thống Trump đã rất bực bội vì NATO từ chối giúp bảo vệ eo biển Manche đến nỗi ông đang cân nhắc việc rút Mỹ khỏi liên minh phòng thủ này, ông nói với tờ Telegraph trong một cuộc phỏng vấn hôm thứ Tư.

“Tôi chưa bao giờ bị NATO thuyết phục,” ông nói. “Tôi luôn biết họ chỉ là hổ giấy, và Putin cũng biết điều đó.”

Những ngày gần đây, tổng thống đã gợi ý rằng các quốc gia phụ thuộc nhiều nhất vào eo biển Hormuz nên “chiếm lấy” eo biển này. Theo tờ Wall Street Journal, ông cũng đã ra tín hiệu cho các phụ tá rằng ông sẵn sàng chấm dứt chiến tranh mà không cần mở cửa hoàn toàn tuyến đường thủy này.

Nhưng trước bài đăng hôm thứ Tư, việc mở lại eo biển không phải là mục tiêu được chính quyền nêu rõ trong việc chấm dứt chiến tranh, điều này cho thấy thông điệp mâu thuẫn từ chính quyền của ông về mục tiêu của cuộc xung đột. Các quan chức cao cấp của chính quyền Tổng thống Trump đã tuyên bố rằng mục tiêu của Mỹ trong cuộc chiến bao gồm phá hủy kho hỏa tiễn đạn đạo và các cơ sở sản xuất của Iran, xóa sổ hải quân của nước này và ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, đã nhắc lại những mục tiêu đó vào thứ Ba, tuyên bố trong cuộc họp báo sáng nay rằng quân đội Mỹ đang tập trung vào việc phá hủy các cơ sở sản xuất hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Iran.

Mới tối thứ Ba, Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng Mỹ sẽ “rút khỏi” cuộc chiến “trong vòng hai tuần, có thể hai tuần, có thể ba tuần”. Ông nói thêm rằng Tehran “không cần phải đạt được thỏa thuận” để cuộc xung đột kết thúc, một tuyên bố dường như mâu thuẫn với bài đăng hôm thứ Tư của ông.

Hôm thứ Tư, Tổng thống Trump cũng viết rằng “Tổng thống chế độ mới của Iran, ít cực đoan hơn và thông minh hơn nhiều so với những người tiền nhiệm”, đang kêu gọi ngừng bắn. Không rõ Tổng thống Trump đang ám chỉ nhân vật nào trong chế độ đó.

Masoud Pezeshkian, tổng thống Iran, được bầu vào tháng 7 năm 2024. Ông vẫn giữ chức vụ này trong suốt chiến dịch chung giữa Mỹ và Israel, đôi khi khiến Tòa Bạch Ốc tức giận.

Tòa Bạch Ốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố rằng ông muốn tìm một nhân vật trong chính quyền hiện tại để hợp tác trong tương lai — tương tự như chiến thuật ông đã sử dụng với Tổng thống lâm thời của Venezuela, Delcy Rodriguez, sau khi Mỹ lật đổ Nicolás Maduro vào tháng Giêng.

Mặc dù một số cái tên, bao gồm cả Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf, đã được nhắc đến như những ứng cử viên tiềm năng, nhưng Tổng thống Trump vẫn chưa chính thức công bố Ghalibaf là đối tác đàm phán của mình.

Tuy nhiên, Ghalibaf đã nổi lên như một ứng cử viên hàng đầu, với việc Tổng thống Trump nói với tờ New York Post hôm thứ Hai rằng ông sẽ biết “trong khoảng một tuần” liệu chủ tịch quốc hội này có phải là người có thể hợp tác với Washington hay không.

Tổng thống Trump cũng khẳng định Washington và Tehran đã đàm phán để chấm dứt chiến tranh, một tuyên bố mà các quan chức Iran đã nhiều lần bác bỏ.

Mỹ đã đưa ra đề xuất hòa bình 15 điểm cho Iran thông qua các nhà trung gian hòa giải Pakistan, nhưng Tehran đã bác bỏ thỏa thuận này. Và các quan chức Tòa Bạch Ốc đã nhiều lần chỉ trích giới truyền thông vì tin tưởng lời hứa của Iran trong bất kỳ cuộc đàm phán nào.

Vào cuối ngày thứ Tư, truyền thông nhà nước Iran đưa tin rằng Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã bác bỏ những tuyên bố cho rằng Tehran đã đưa ra đề xuất ngừng bắn.

Với giá xăng tăng vọt đe dọa làm thất bại chương trình giảm giá thành trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, eo biển Hormuz cũng ngày càng trở thành mối quan tâm hàng đầu của tổng thống. Giá trung bình một gallon xăng ở Mỹ đã vượt mốc 4 đô la vào thứ Ba, đạt mức cao nhất kể từ năm 2022.

Tổng thống Trump đã chỉ trích các đồng minh NATO vì từ chối giúp bảo đảm an ninh eo biển và tuyên bố Ngũ Giác Đài không còn cần sự giúp đỡ của họ nữa.

“Các người sẽ phải bắt đầu học cách tự chiến đấu, Mỹ sẽ không còn ở đó để giúp đỡ các người nữa, giống như các người đã không ở đó để giúp đỡ chúng tôi,” ông nói hôm thứ Ba. “Iran về cơ bản đã bị tàn phá. Phần khó khăn nhất đã qua rồi. Hãy tự đi mà lấy dầu đi!”

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã viết một bức thư ngỏ gửi công chúng Mỹ, trong đó ông kêu gọi họ “nhìn xa hơn” những gì ông mô tả là “bộ máy thông tin sai lệch” trong bối cảnh cuộc chiến tranh Mỹ-Israel với nước ông.

Ông viết: “Việc miêu tả Iran như một mối đe dọa không phù hợp với thực tế lịch sử cũng như các sự kiện hiện hữu. Nhận thức như vậy là sản phẩm của những ý thích chính trị và kinh tế của những kẻ nắm quyền – nhu cầu tạo ra một kẻ thù để biện minh cho việc gây áp lực, duy trì ưu thế quân sự, duy trì ngành công nghiệp vũ khí và kiểm soát các thị trường chiến lược. Trong môi trường như vậy, nếu mối đe dọa không tồn tại, nó sẽ được tạo ra.”

[Politico: Trump says war in Iran will not end until Strait of Hormuz is reopened]

10. Israel tuyên bố đã tấn công các địa điểm nghiên cứu và phát triển hỏa tiễn ở Tehran. Iran cho biết họ đã tấn công một công ty dược phẩm.

Phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Chuẩn Tướng Effie Defrin, cho biết hôm Thứ Tư, 01 Tháng Tư, rằng Quân đội Israel đã hoàn thành “một đợt tấn công khác nhằm vào các cơ sở sản xuất vũ khí” ở thủ đô Tehran của Iran, đồng thời khẳng định đã phá hủy một cơ sở dùng để sản xuất đầu đạn hỏa tiễn đạn đạo và hai cơ sở dùng để sản xuất, nghiên cứu và phát triển “các phụ tùng dùng trong hỏa tiễn chống tăng, hỏa tiễn phòng không và các loại vũ khí khác”.

“Song song đó, Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF tiếp tục tấn công các trận địa hỏa lực ở Tehran, bao gồm các bãi phóng và vị trí phóng hỏa tiễn đất đối không”, ông nói.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cáo buộc Israel “công khai và không hề xấu hổ ném bom các công ty dược phẩm”.

Araghchi đã đăng tải một bức ảnh chụp một tòa nhà bị phá hủy với tấm biển bên ngoài cho biết đó là địa điểm nghiên cứu và phát triển của công ty dược phẩm Tofigh Daru. Trang LinkedIn của công ty mô tả đây là công ty cổ phần dược phẩm lớn nhất Iran, với cơ sở nghiên cứu và phát triển tại Tehran.

Ông Araghchi cho biết: “Ý định của Israel rất rõ ràng. Điều họ hiểu sai là họ không đang đối phó với thường dân Palestine không có khả năng tự vệ. Quân đội hùng mạnh của chúng tôi sẽ trừng phạt nghiêm khắc những kẻ xâm lược.”

[CBSNews: Israel says it struck missile research and development sites in Tehran. Iran says it hit a pharmaceutical company.]

11. Ý từ chối cho Mỹ tiếp cận căn cứ quân sự.

Theo truyền thông Ý, nước này đã từ chối cho phép máy bay quân sự Mỹ sử dụng một căn cứ không quân trên đảo Sicily phía nam của mình như một phần trong cuộc chiến đang diễn ra với Iran.

Vài ngày trước, Rôma đã ngăn chặn một số máy bay ném bom của Mỹ hạ cánh xuống căn cứ Sigonella ở phía đông Sicily, theo báo Corriere della Sera của Ý và hãng thông tấn ANSA đưa tin hôm thứ Ba.

Hơn bốn tuần các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran đã tạo ra một rạn nứt mới giữa Mỹ và các đồng minh Âu Châu, nhiều nước trong số đó đã tìm cách tránh xa cuộc xung đột vốn đã khiến nhiều người bất ngờ khi loạt đạn đầu tiên trút xuống Iran vào ngày 28 tháng 2.

Hôm thứ Hai, Tây Ban Nha xác nhận đã chặn các máy bay Mỹ liên quan đến cuộc chiến xâm nhập không phận nước này, vài tuần sau khi cấm máy bay Mỹ sử dụng hai căn cứ trọng yếu ở nước này để tấn công Iran và tuyên bố các hoạt động của Mỹ là bất hợp pháp.

Theo truyền thông địa phương, kế hoạch bay của các máy bay ném bom Mỹ hướng đến lãnh thổ Ý đã được đệ trình khi máy bay đang trên đường bay và không được quân đội Ý cho phép.

Thủ tướng Ý, Giorgia Meloni - một nhà lãnh đạo cánh hữu thường liên minh với Tổng thống Trump - đã chỉ trích cuộc chiến với Iran là “nằm ngoài phạm vi luật pháp quốc tế” và khẳng định quốc gia Âu Châu này không tham gia vào cuộc xung đột.

Các thỏa thuận lâu dài giữa Mỹ và Ý cho phép quân đội Mỹ sử dụng các căn cứ ở nước này cho mục đích hậu cần và các hoạt động không bao gồm tấn công Iran.

Theo các báo cáo truyền thông quốc gia, Bộ trưởng Quốc phòng Ý, Guido Crosetto, đã từ chối cấp phép cho các máy bay ném bom của Mỹ.

Crosetto bị mắc kẹt ở Trung Đông khi chiến tranh nổ ra, và cho biết ông được máy bay quân sự di tản khỏi trung tâm Dubai của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất vào ngày 1 tháng 3 sau khi ông đến khu vực này để nghỉ mát cùng gia đình.

Đầu tháng 3, các quan chức chính phủ Tây Ban Nha nhanh chóng tuyên bố rằng máy bay chiến đấu và máy bay tiếp nhiên liệu của Mỹ sẽ không được phép sử dụng các căn cứ Rota và Morón do Mỹ cùng vận hành gần các thành phố Cádiz và Seville ở phía nam để tấn công Iran, trong khi dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy hơn chục máy bay Mỹ đã rời hai căn cứ này chỉ vài ngày sau khi chiến tranh bắt đầu.

Sau đó, Tổng thống Trump đe dọa cắt đứt mọi hoạt động thương mại với Tây Ban Nha, gọi quốc gia này là “tồi tệ”.

Trong khi đó, Thủ tướng cánh tả Tây Ban Nha Pedro Sánchez vẫn kiên quyết giữ vững lập trường của chính phủ mình, cáo buộc Tòa Bạch Ốc đang “chơi trò may rủi với số phận của hàng triệu người”.

Một quan chức Tòa Bạch Ốc nói với Newsweek hôm thứ Hai rằng Washington “không cần sự giúp đỡ từ Tây Ban Nha hay bất kỳ ai khác” và mô tả các hoạt động của Mỹ tại Iran là “đạt hoặc vượt” các mục tiêu của chính quyền.

[Newsweek: Italy Denies US Access To Military Base]