Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, dân chúng tụ họp đông đảo, Đức Giê-su bắt đầu nói : “Thế hệ này là một thế hệ gian ác; chúng xin dấu lạ. Nhưng chúng sẽ không được thấy dấu lạ nào, ngoài dấu lạ ông Giô-na. Quả thật, ông Giô-na đã là một dấu lạ cho dân thành Ni-ni-vê thế nào, thì Con Người cũng sẽ là một dấu lạ cho thế hệ này như vậy. Trong cuộc Phán Xét, nữ hoàng Phương Nam sẽ đứng lên cùng với những người của thế hệ này và bà sẽ kết án họ, vì xưa bà đã từ tận cùng trái đất đến nghe lời khôn ngoan của vua Sa-lô-môn; mà đây thì còn hơn vua Sa-lô-môn nữa. Trong cuộc Phán Xét, dân thành Ni-ni-vê sẽ trỗi dậy cùng với thế hệ này và sẽ kết án họ, vì xưa dân ấy đã sám hối khi nghe ông Giô-na rao giảng; mà đây thì còn hơn ông Giô-na nữa.”

Đó là Lời Chúa

 

CHỜ ĐẾN BAO GIỜ



“Con Người cũng sẽ là một dấu lạ cho thế hệ này như vậy!”.

“Có đủ ánh sáng cho người muốn thấy, và đủ bóng tối cho người có khuynh hướng ngược lại!” - Blaise Pascal.

Kính thưa Anh Chị em,

Trời đã sáng, vẫn có người muốn trời sáng thêm mới chịu bước. Chúa Giêsu đã ở đó, đám đông vẫn đòi thêm dấu lạ. Cũng thế, chúng ta còn ‘chờ đến bao giờ’ mới hoán cải?

Chúa Giêsu bất ngờ đưa ra hai nhân chứng: một nữ hoàng ngoại giáo và một dân thành tội lỗi. Những người ở ngoài lại đứng lên xét xử những người ở trong đang nghe Ngài. Với điều ít hơn, những người ở ngoài đã đáp lại; trước Đấng lớn hơn, những người ở trong vẫn đòi thêm. Nghe Lời không cho phép chúng ta mãi ở vị trí người xem; chúng ta phải trả lời bằng cách sống. “Bạn không thể trung lập: bạn phải quyết định về Đức Giêsu!” - Robert Barron.

Điều khiến Chúa Giêsu gọi thế hệ này là gian ác không phải vì họ chưa thấy gì, nhưng vì họ vẫn cho là chưa đủ. Ngay trước đó, Ngài vừa trừ một quỷ câm; có người lại đòi một dấu lạ từ trời. Họ thấy người ấy được chữa lành, nhưng chưa nhận ra Thiên Chúa đang viếng thăm. Họ muốn Ngài tỏ mình theo cách họ định. Người câm đã mở miệng; người chứng kiến vẫn chưa mở lòng. Có khi chúng ta cũng chờ một điều phi thường, đang khi lời mời ăn năn đã đến qua một con người, một biến cố rất gần.

Và nhiều lúc chúng ta chưa đổi vì nghĩ những việc lành mình làm đã đủ. Đức Phanxicô nhắc: việc lành thật cần thiết, nhưng nó phải bắt nguồn từ tình yêu thương xót đã cứu chúng ta. “Chính để chúng ta được tự do mà Đức Kitô đã giải thoát chúng ta!” - bài đọc một. Đã là con cái, chúng ta không cần tìm thêm bảo đảm mới dám tin lời Cha để bước tới. Không phải làm đủ, chúng ta mới được yêu; chúng ta đã được yêu từ lâu để có thể sống khác. Điều tốt đã làm không miễn cho chúng ta việc sửa mình hôm nay. Vì lẽ, Chúa vẫn đang chờ từng ngày!

Chúng ta đọc “Chúc tụng danh thánh Chúa, tự giờ đây cho đến mãi muôn đời!” - Thánh Vịnh đáp ca; nhưng những cuộc trở về cứ chờ lòng thanh thản mới bắt đầu. “Tự giờ đây” chính là lúc lời chúc tụng cần đi vào cách sống. Có thể lòng chưa thuận, chuyện chưa yên; nhưng một lời thật, một nụ cười đã có thể bắt đầu. Người bên cạnh có thể không biết chúng ta đang cố gắng; nhưng đã thôi phải chờ một cử chỉ tử tế. “Đừng mất thời giờ băn khoăn liệu bạn có yêu người bên cạnh hay không; hãy hành động như thể bạn yêu họ!” - C. S. Lewis.

Anh Chị em,

Đức Kitô không đợi chúng ta hoán cải rồi mới trao mình. Ngài đã trao từ lâu, trao tận thập giá, cả khi con người vẫn khước từ. Đấng lớn hơn Giôna đang ở đây: trong Thánh Thể, Ngài tiếp tục trao chính sự sống đã đi qua cái chết để nuôi từng người, cả những anh chị em còn khó thương. Chúng ta có thể chưa sửa được hết những thói quen cũ, nhưng được Ngài nâng đỡ để bắt đầu hôm nay. Trước Đấng đã trao hết, chúng ta còn ‘chờ đến bao giờ?’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con lấy việc lành che điều cần sửa; đợi trời sáng hơn mới dám bước; cho con thôi hẹn Ngài dù chỉ một ngày!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Tòa Thánh cho biết, Giáo hoàng Lêô XIV sẽ trải qua phẫu thuật trong tuần này sau khi phát hiện một khối u dạng nốt trong phổi. Dự kiến quá trình hồi phục sẽ mất một tuần.

Đức Lêô, 71 tuổi, cho biết hôm Chúa Nhật rằng các bác sĩ gần đây đã phát hiện ra tổn thương dạng nốt trong quá trình kiểm tra sức khỏe. Ngài nói rằng nó được phát hiện ở giai đoạn sớm và "có ranh giới rõ ràng".

"Các bác sĩ tin rằng nên hành động, vì vậy, theo lời khuyên của họ, tôi đã quyết định phẫu thuật để loại bỏ nó," Đức Lêô nói trong buổi cầu nguyện trưa Chúa Nhật. "Cảm ơn sự hỗ trợ tinh thần của mọi người, và tôi phó thác bản thân mình cho những lời cầu nguyện của mọi người."

Một tuyên bố của phát ngôn nhân Vatican, Matteo Bruni, không nói rõ khi nào Đức Giáo Hoàng sẽ vào bệnh viện nhưng cho biết đó sẽ là vào "những ngày đầu" của tuần. Dự kiến ngài sẽ được điều trị tại Bệnh viện Gemelli ở Rôma, nơi có một căn nhà đặc biệt dành cho Giáo hoàng.

Đức Giáo Hoàng có kế hoạch thực hiện chuyến thăm quan trọng từ ngày 6 đến 17 tháng 11 tới Uruguay, Á Căn Đình và Peru. Hiện chưa rõ liệu cuộc phẫu thuật và quá trình hồi phục dự kiến có ảnh hưởng đến lịch trình hay không, nhưng Đức Giáo Hoàng Lêô đã nói trong bài phát biểu hôm Chúa Nhật rằng ngài dự định sẽ đi.

Vị giáo hoàng người Mỹ không có tiền sử bệnh tật và được biết đến là người năng động về thể chất, thường xuyên chơi tennis và bơi lội hàng tuần tại khu nghỉ dưỡng mùa hè của giáo hoàng ở Castel Gandolfo.

Người tiền nhiệm của Đức Lêô, Đức Giáo Hoàng Phanxicô, qua đời ngày 21 tháng 4 năm 2025 vì đột quỵ sau một thời gian dài nằm bệnh viện do cơn suy hô hấp tiến triển thành viêm phổi kép. Giáo hoàng Phanxicô mắc bệnh phổi mãn tính và đã phải cắt bỏ một phần phổi khi còn trẻ.

---

Source:CBSNews

Pope Leo XIV to undergo surgery after nodular lesion found in lung, Vatican says

 

|

Kathleen N. Hattrup của I.Media, ngày 11/10/2026, loan tin: Hôm nay, Đức Giáo Hoàng Leo đã thông báo với các tín hữu rằng các bác sĩ đã phát hiện một "nốt nhỏ, khu trú trong phổi" và ngài sẽ trải qua cuộc phẫu thuật để loại bỏ nó trong "những ngày tới". Ngài cho biết mình phó thác bản thân vào lời cầu nguyện của mọi người.

Sau khi đọc kinh Truyền Tin (Angelus) vào buổi trưa, Đức Giáo Hoàng Leo đã chia sẻ như sau:

"Anh chị em thân mến, trong một số lần kiểm tra y tế gần đây, các bác sĩ đã phát hiện một nốt nhỏ, khu trú trong phổi của tôi. Nó được phát hiện ở giai đoạn rất sớm và nằm tại một vị trí khu trú rõ ràng. Các bác sĩ tin rằng tốt nhất là nên can thiệp y tế; vì vậy, theo lời khuyên của họ, tôi đã quyết định phẫu thuật để loại bỏ nó. Ca phẫu thuật đã được lên lịch thực hiện trong những ngày tới. Tôi xin cảm ơn sự hiệp thông thiêng liêng của anh chị em và phó thác bản thân vào lời cầu nguyện của mọi người."

Đức Giáo Hoàng Leo năm nay 71 tuổi.

[Cập nhật]: Trong một thông báo được đưa ra sau đó, Giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, ông Matteo Bruni, cho biết cụ thể rằng ca phẫu thuật sẽ diễn ra vào "những ngày đầu tuần" và thời gian hồi phục sau phẫu thuật dự kiến là "một tuần". Theo các nguồn tin từ Vatican mà I.MEDIA tham khảo, Đức Giáo Hoàng có thể nhập viện tại Phòng khám Gemelli vào thứ Ba, ngày 13 tháng 10. Đây là cơ sở y tế nằm ở phía tây Rome, nơi có khu vực điều trị dành riêng cho Giám mục thành Rome, và cũng là nơi Đức Giáo Hoàng Phanxicô cùng Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II từng được điều trị.

Các lịch trình sắp tới của Đức Giáo Hoàng—bao gồm việc chủ sự Thánh lễ vào thứ Tư, ngày 14 tháng 10, để bế mạc cuộc gặp gỡ các gia đình đang diễn ra tại Vatican—nhiều khả năng sẽ bị hủy bỏ. Nhiều khả năng Thánh lễ dự kiến diễn ra tại Quảng trường Thánh Phêrô vẫn sẽ được cử hành, nhưng do một vị Hồng Y được Giáo hoàng ủy quyền chủ sự – điều thường thấy trong những năm gần đây dưới triều đại của Giáo hoàng Phanxicô. Vào Chủ nhật tới, vị Giáo hoàng thứ 267 có thể sẽ đọc kinh Truyền Tin ngay tại bệnh viện, giống như các vị tiền nhiệm từng làm khi họ phải nằm viện.

Hiện tại, chuyến công du Mỹ Latinh dự kiến diễn ra từ ngày 6 đến 17 tháng 11 vẫn được giữ nguyên kế hoạch. Đức Giáo Hoàng thậm chí đã nhắc đến chuyến đi quốc tế này trước khi thông báo về ca phẫu thuật vào Chúa nhật vừa qua, khi ngài gửi lời cảm ơn một nhóm người dân Peru vì những lời cầu nguyện của họ dành cho "chuyến thăm mục vụ [mà ngài sẽ thực hiện] tại Peru".

 

Kathleen N. Hattrup của tạp chí Aleteia, ngày 11/10/2026, cho ya: Phòng tiệc chính là các nhà thờ và mái ấm của chúng ta – những nơi ta sinh sống, nơi Con Vua là Chúa Giêsu Kitô vẫn không ngừng bày tỏ tình yêu dành cho ta và chờ đợi lời "xin vâng" của ta.

Đức Giáo Hoàng Leo đã đưa ra lời khích lệ như trên để chúng ta không nản lòng, khi suy niệm về bài Tin Mừng trong Thánh lễ Chúa Nhật này. Trước khi chủ sự buổi đọc kinh Truyền Tin vào trưa ngày 11 tháng 10, Đức Thánh Cha đã nhắc nhở rằng chúng ta "được khoác lên mình chiếc áo trắng của Bí tích Rửa Tội tựa như một nàng dâu", và bữa tiệc cưới mà Chúa Giêsu nói đến "chính là dành cho chúng ta".

Dưới đây là toàn văn sứ điệp của ngài trước và sau Kinh Truyền Tin:

Đức Giáo Hoàng Leo XIV, Kinh Truyền Tin, Quảng trường Thánh Phêrô, Chúa Nhật, ngày 11 tháng 10 năm 2026

Anh chị em thân mến, chúc anh chị em một Chúa Nhật an lành!

Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu nói về bữa tiệc cưới do một vị vua tổ chức cho con trai mình (x. Mt 22: 1–14).

Đám cưới của người con trai là dịp đặc biệt đối với bất cứ gia đình nào, và người cha hạnh phúc ấy muốn chia sẻ niềm vui của mình với mọi người. Ông chuẩn bị một bữa tiệc và mời nhiều người đến dự. Thánh Tôma Aquinô nói rằng bản chất của sự thiện là luôn muốn lan tỏa: "Bonum dicitur diffusivum sui" (Summa Theologiae, I, q. 5, a. 4, ad 2). Hình ảnh trong câu chuyện diễn tả ý tưởng này qua những trải nghiệm thực tế của chúng ta. Khi một điều tốt lành xảy ra, nó thắp lên một ngọn lửa thôi thúc ta chia sẻ niềm hạnh phúc ấy với người khác.

Tuy nhiên, thay vì đến dự tiệc khi nhận được lời mời đầy ân cần như vậy, các khách mời lại quay lưng và chọn tiếp tục công việc riêng của mình. Một số người tỏ ra khó chịu, lăng mạ các sứ giả của nhà vua và thậm chí giết hại họ. Thật không may, điều này cũng có thể xảy ra với chúng ta, bởi lẽ những điều tốt đẹp mà chúng ta muốn thực hiện không phải lúc nào cũng được thấu hiểu, ghi nhận hay trân trọng. Quả thực, đôi khi chúng còn bị cố tình hiểu sai và khước từ. Tuy nhiên, điều này không được làm chúng ta nản lòng. Khi đối mặt với sự khước từ, nhà vua không hề hủy bỏ tiệc cưới hay các cuộc ăn mừng. Trái lại, ngài mở rộng lời mời đến đông đảo người dân hơn nữa, sai các đầy tớ ra đường phố để mời gọi họ, hầu cho niềm vui của cô dâu chú rể trở thành món quà dành cho tất cả mọi người.

Đến đây, chúng ta có thể tự hỏi các nhân vật chính trong câu chuyện này tượng trưng cho ai. Thánh Giêrônimô xác định nhà vua là Chúa Cha, chú rể là Chúa Giêsu, và cô dâu là Giáo hội (xem Chú giải Tin Mừng Mát-thêu, Quyển III, chương 22). Chúng ta cũng là một phần trong các nhân vật chính ấy, được Chúa chọn để chia sẻ cuộc sống với Người và cùng Người mang lại sự sống. Tiệc cưới ấy là của chúng ta, và phòng tiệc chính là các nhà thờ cũng như mái ấm gia đình—những nơi chúng ta sinh sống, nơi Con Vua là Chúa Giêsu Kitô vẫn tiếp tục bày tỏ tình yêu dành cho chúng ta và chờ đợi lời “xin vâng” của chúng ta. Tại đó, chúng ta gặp gỡ Người, được khoác lên mình chiếc áo trắng của Bí tích Rửa Tội tựa như một nàng dâu, và được tô điểm bằng những viên ngọc quý là các việc lành—những điều giúp chúng ta đến gần Thiên Chúa và gần gũi nhau hơn.

Vì thế, niềm vui mà chúng ta loan báo không phải là niềm vui giả tạo; đó là niềm vui sâu sắc, cụ thể và chân thực. Nó đẹp tựa gương mặt của những người ta gặp gỡ. Nó chân thực như chính công việc, nụ cười, giọt nước mắt, những cái bắt tay và những cử chỉ nhân ái lấp đầy cuộc sống thường ngày của chúng ta. Đó là món quà Thiên Chúa ban tặng để cứu độ thế giới.

Do đó, chúng ta hãy cầu xin Đức Maria—Mẹ của Chúa—giúp chúng ta tăng trưởng trong niềm vui này. Ngay cả khi không được thấu hiểu, chúng ta hãy luôn loan báo niềm vui ấy ở mọi nơi, với lòng quảng đại, sự can đảm và đức tin.

Sau Kinh Truyền Tin:

Hôm qua, tại Mantua, Nữ tu Maria Ignazia Isacchi – Đấng sáng lập Dòng Nữ tu Ursuline Thánh Tâm Chúa Giêsu – đã được phong Chân phước. Từ cuối thế kỷ 19 đến những thập niên đầu thế kỷ 20, bà đã dấn thân với lòng bác ái đầy can đảm để phục vụ những người túng thiếu và thiệt thòi. Ước mong tấm gương của bà khơi dậy nơi tất cả chúng ta niềm khao khát trở thành chứng nhân cho tình yêu Tin Mừng đối với mọi người giữa thế giới này.

Cuộc chiến tại đất nước Ukraine đau thương vẫn tiếp tục gây ra những đau khổ vượt xa biên giới quốc gia này, đặc biệt là tại các nước nghèo nhất, nơi có rất nhiều người phụ thuộc vào nguồn ngũ cốc nhập khẩu. Tôi tha thiết kêu gọi các bên liên quan trong cuộc xung đột hãy cho phép vận chuyển ngũ cốc an toàn qua Biển Đen. Lương thực thiết yếu hàng ngày của hàng triệu người không thể bị biến thành con tin của cuộc chiến tranh.

Hôm nay tại Ý là Ngày Tưởng niệm các Nạn nhân Tai nạn Lao động. Tôi xin gửi lời chào đến Hiệp hội Quốc gia Người lao động bị Thương tật và Khuyết tật do Tai nạn Lao động, đồng thời khích lệ những nỗ lực nhằm ngăn ngừa tai nạn.

Tôi xin nồng nhiệt chào đón tất cả anh chị em, cả người dân Roma lẫn các khách hành hương!

Tôi xin chào các thành viên của Hội Huynh đệ Chúa Giêsu Phép Lạ (Hermandad del Señor de los Milagros) tại Roma và tất cả những ai đã tham gia cuộc rước Ảnh Thánh Chúa Kitô Chịu Đóng Đinh. Cảm ơn anh chị em đã cầu nguyện cho chuyến thăm mục vụ mà tôi sẽ thực hiện tại Peru.

Tôi vui mừng chào đón các tín hữu thuộc Giáo phận Công Giáo Hy Lạp Mukachevo ở Ukraine cùng với Đức Giám Mục của họ; Hiệp hội tín hữu Hakuna; và... Hội Cựu nữ sinh Jesús Maria Tây Ban Nha; ca đoàn và trường đào tạo ca viên của Nhà thờ Chính tòa Haarlem (Hà Lan); cùng các tín hữu đến từ Vienna.

Tôi xin gửi lời chào đến các bạn trẻ thuộc hạt Chiaravalle của Giáo phận Senigallia; các thành viên chi hội AIDO tỉnh Belluno; nhóm Ars Enotria đến từ Cosenza và đội bóng đá nữ của Bệnh viện Biella.

Anh chị em thân mến, trong một số lần kiểm tra y tế gần đây, các bác sĩ đã phát hiện một nốt nhỏ khu trú ở phổi của tôi. Nốt này được phát hiện ở giai đoạn rất sớm và nằm tại một vị trí khu trú rõ ràng. Các bác sĩ cho rằng cần phải can thiệp, vì vậy, theo lời khuyên của họ, tôi đã quyết định phẫu thuật để loại bỏ nó. Ca phẫu thuật đã được lên lịch thực hiện trong những ngày tới. Tôi xin cảm ơn sự hiệp thông thiêng liêng của anh chị em và xin phó thác bản thân vào lời cầu nguyện của anh chị em.

Xin cảm ơn và chúc anh chị em một ngày Chúa nhật an lành!

 

Các giám mục Công Giáo ở Tennessee đã kêu gọi chấm dứt án tử hình sau vụ hành quyết Christa Pike thất bại hồi tuần trước.

"Hội nghị Công Giáo Tennessee kêu gọi tiểu bang Tennessee lựa chọn một con đường khác để đối phó với những tội ác tàn bạo nhất: thay thế án tử hình bằng án tù chung thân không được ân xá", tuyên bố ngày 2 tháng 10 của Hội nghị Công Giáo Tennessee cho biết.

Hội nghị Công Giáo Tennessee là cơ quan hoạch định chính sách công của ba giáo phận Công Giáo thuộc tiểu bang này.

Tuyên bố cho biết, án tù chung thân không ân xá "phục vụ công lý, bảo vệ xã hội và tôn trọng phẩm giá của mỗi con người. Giáo lý luân lý Công Giáo thừa nhận rằng ngay cả những người phạm tội ác khủng khiếp vẫn giữ được phẩm giá con người. Việc truy cứu trách nhiệm đối với những hành vi sai trái nghiêm trọng là cần thiết, nhưng không nhất thiết phải tước đoạt mạng sống của người khác."

Theo Hội nghị Công Giáo Tennessee, ba giám mục của tiểu bang "từ lâu đã khẳng định rằng xã hội có thể được bảo vệ và các tội ác nghiêm trọng có thể bị trừng phạt mà không cần đến án tử hình. Nỗi đau khổ của các nạn nhân và gia đình họ phải luôn là mối quan tâm hàng đầu của chúng ta. Họ xứng đáng nhận được sự hỗ trợ lâu dài, lòng thương cảm và công lý."

Thông cáo nêu rõ: "Việc hành quyết một người không thể trả lại mạng sống đã mất, và sự không chắc chắn, các thủ tục kéo dài và nỗi đau khổ xung quanh án tử hình có thể làm sâu sắc thêm nỗi đau của tất cả những người liên quan, bao gồm gia đình nạn nhân, gia đình tù nhân và những người được giao nhiệm vụ thi hành án tử hình."

Tại Tennessee, tiêm thuốc độc là phương pháp hành quyết. Tuyên bố cho rằng, việc này "biến các công cụ chữa bệnh thành công cụ phản tác dụng của chúng. Y học nên làm giảm đau đớn, chữa lành và bảo vệ sự sống. Việc sử dụng nó để hành quyết đi ngược lại mục đích đó và làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về mặt đạo đức."

Hôm thứ Tư, ngày 30 tháng 9, bang Tennessee đã cố gắng thi hành án tử hình đối với bà Pike, 50 tuổi, nhưng không thành công. Bà Pike đã sống sót sau hai lần tiêm thuốc độc trong khoảng thời gian hai tiếng rưỡi. Bà được đưa đến bệnh viện và hiện vẫn đang trong tình trạng nguy kịch.

Ngày hôm sau, Thống đốc Bill Lee, một thành viên đảng Cộng hòa, tuyên bố rằng tiểu bang sẽ tạm dừng tất cả các vụ hành quyết trong tương lai cho đến khi cuộc điều tra về những sai sót đã xảy ra. Vụ hành quyết Pike là nỗ lực hành quyết tù nhân bất thành thứ hai ở Tennessee trong năm qua.

Hiện tại có 40 người đang chờ thi hành án tử hình ở Tennessee, bao gồm cả Pike và Tony Carruthers, người sống sót duy nhất sau một vụ hành quyết không thành công. Pike là người phụ nữ duy nhất trong danh sách tử hình của tiểu bang.

Các giám mục cho rằng những vụ hành quyết thất bại gây chấn động dư luận này cần nhiều hơn là chỉ một cuộc xem xét về thủ tục.

"Các Giám Mục kêu gọi thay đổi hướng đi. Câu hỏi đạo đức cơ bản là liệu Nhà nước có nên tiếp tục tước đoạt mạng sống khi có những phương tiện khác để bảo vệ công chúng và áp đặt hình phạt nghiêm khắc, lâu dài hay không", tuyên bố cho biết.

"Án tù chung thân không ân xá mang lại một lựa chọn khác. Nó buộc những kẻ bị kết tội về những tội ác nghiêm trọng nhất phải chịu trách nhiệm và bảo vệ xã hội đồng thời vẫn giữ được khả năng hối cải. Tennessee nên chọn con đường công lý và nhân phẩm này và chấm dứt án tử hình."

---

Source:Catholic Herald

Tennessee Catholic bishops call for end to death penalty after botched execution

 

Daniel Esparza, trong bản tin ngày 11/10/26 của Aleteia, nhận định rằng: Từ Magnifica Humanitas đến các trường Đại học Giáo hoàng, Đức Leo XIV đã và đang xây dựng một trường hợp – và thế giới kỹ thuật đang chú ý đến điều này.

chia sẻ trên:Thực vậy, trước khi Đức Giáo Hoàng Leo XIV công bố thông điệp đầu tiên của ngài vào ngày 25 tháng 5 năm 2026 –ngày kỷ niệm 135 năm Rerum novarum của Đức Leo XIII– một phái đoàn đại diện từ Meta, Google và Amazon đã đến thăm ngài. Một cuộc trò chuyện dài hơn diễn ra tại đại sứ quán Pháp tại Tòa thánh. Người đồng sáng lập Anthropic, Christopher Olah, đã được lên kế hoạch xuất hiện cùng với Đức Leo tại buổi trình bày thông điệp. Anthropic đã tổ chức các cuộc họp giao ban cho các nhà lãnh đạo đức tin tại các văn phòng ở San Francisco, giải thích cách xây dựng các mô hình của họ và tại sao nhân học thần học Công Giáo có thể cung cấp thông tin cho cuộc đàm đạo.

Việc điều động đã nói lên điều đó. Thung lũng Silicon thường không vận động giáo hoàng. Việc làm như vậy giờ đây cho bạn biết điều gì đó về những gì Vatican được coi là đại diện: một cơ quan đạo đức với 1.,4 tỷ tín hữu, một truyền thống triết học lâu đời và không có cổ phần doanh nghiệp nào trong kết quả này. Đối với ngành kỹ thuật, việc đưa Giáo hoàng vào cuộc - hoặc ít nhất là thoát khỏi sự ủng hộ của họ - là vấn đề quan trọng. Đối với Đức Leo, câu hỏi lại khác.

Thông điệp thực sự nói gì

Magnifica Humanitas dài tới hàng trăm trang và đề cập đến các lĩnh vực từ quyền lao động đến cuộc chạy đua vũ trang AI cho đến đạo đức của vũ khí tự động. Lập luận trung tâm của nó không phải là kỹ thuật mà là nhân học - đúng như mong đợi từ chính tên của tài liệu. Con người, được tạo dựng theo hình ảnh và họa ảnh Thiên Chúa, sở hữu những năng lực - lương tâm, tình yêu, mối quan hệ, trách nhiệm - mà các hệ thống nhân tạo có thể mô phỏng nhưng không có được. Như tài liệu đã nêu, các hệ thống AI “không biết từ bên trong tình yêu, công việc, tình bạn hay trách nhiệm nghĩa là gì”. Đó không phải là hạn chế cần khắc phục ở phiên bản tiếp theo. Đó là một sự khác biệt về mặt phạm trù.

Thông điệp đưa ra sự tương phản về mặt cấu trúc giữa Tháp Babel – một dự án tổng thể đã sụp đổ thành không mạch lạc – và việc Nơ-khe-mi-a xây dựng lại Giê-ru-sa-lem như một hành động chia sẻ trách nhiệm. “Chúng ta đang xây dựng cái gì?” nó hỏi. Câu hỏi này không chỉ được gửi đến các chính phủ và kỹ sư mà còn cả những người Công Giáo sử dụng, tài trợ và thiết kế các hệ thống này. Nó lên án rõ ràng việc sử dụng AI trong chiến tranh, gọi lý thuyết chiến tranh chính nghĩa truyền thống là không đủ để giải quyết vấn đề vũ khí tự động và kêu gọi điều mà nó gọi là “Giải trừ vũ khí AI” - một cụm từ đã giáng xuống như một hòn đá trong giới kỹ nghệ quốc phòng.

Tờ Wall Street Journal mô tả nó là “sẵn sàng xác định triều đại giáo hoàng của Đức Leo.” BBC gọi đây là thông điệp trực tiếp tới những người nắm quyền lực. Phản ứng từ giới kỹ thuật, như NYT đã đưa tin, là “khá im lặng” - bản thân điều này đã nói lên điều gì đó. David Sacks cho biết Đức Giáo Hoàng “cảnh báo đúng đắn” rằng AI phải phục vụ phẩm giá con người - sau đó dành phần còn lại của tuyên bố để tranh luận chống lại quy định về AI. Blake Scholl của Boom Technology đã trả lời: “Sự nhận xét tồi tệ từ Giáo hoàng”. Jack Dorsey đã chia sẻ lại một đoạn văn về dữ liệu và thuật toán như những dạng tài sản mới, với một từ duy nhất “có”. Jeremy Nixon bác bỏ quan điểm của Tòa Thánh về kỹ thuật.

Peter Thiel kém ngoại giao hơn nhiều. Ông được cho là đã gắn mác những người chỉ trích sự tiến bộ của AI là “kẻ phản Chúa”, đồng thời nêu tên Đức Leo XIV và Greta Thunberg, đồng thời khuyên J.D. Vance đừng nghe lời Giáo hoàng về AI. Marc Andreessen đã chế nhạo một bài đăng của Đức Leo trên X - trong đó Đức Giáo Hoàng đã mời “tất cả các nhà xây dựng AI” phát triển các hệ thống phản ánh công lý và tôn trọng sự sống – sau đó xóa câu trả lời của ông vài giờ sau đó sau khi có nhiều lời chỉ trích.

Những can thiệp sau đó

Thông điệp này không phải chỉ có một lần. Kể từ tháng 5, Đức Leo đã quay trở lại với AI tại mọi sự kiện công cộng quan trọng, xây dựng một hệ thống tư tưởng ngày càng chính xác về các mục tiêu của ngài.

Vào tháng 8, khi nói chuyện với các nhà lập pháp Công Giáo, ngài kêu gọi các nhà lập pháp không “từ bỏ” kỹ thuật - nghĩa là: thông qua luật thực sự, thực thi các tiêu chuẩn thực tế, buộc các công ty phải chịu trách nhiệm. Một tuần sau, phát biểu tại Viện Khoa học Hành chính Quốc tế, ngài cảnh báo rằng các quyết định “đang được giao cho máy móc” - làm dấy lên mối lo ngại rằng quản trị bằng thuật toán đang thay thế sự phán xét của con người trong những lĩnh vực đòi hỏi sự phán xét của con người về mặt đạo đức.

Vào tháng 10, khi nói chuyện với các nghệ sĩ, ngài đã vẽ ra điều ngài gọi là ranh giới hữu thể giữa nghệ thuật của con người và sản phẩm AI: một bức tranh được tạo ra bởi một con người đang đau khổ và đang yêu là một loại đối tượng khác với hình ảnh được tạo ra bởi một mô hình thống kê, tuy nhiên chúng có thể được cho là không thể phân biệt được về mặt trực quan. Ngài nói, Giáo hội một lần nữa phải trở thành người bảo trợ vĩ đại cho nghệ thuật - không phải vì hoài niệm mà như một hành động phản kháng văn hóa đối với sự đồng nhất hóa sản xuất thẩm mỹ ở Thung lũng Silicon.

Trong chủ đề Ngày Truyền thông Thế giới năm 2027, ngài đã đặt tên nền kinh tế chú ý là mối nguy hiểm tinh thần trung tâm của thời điểm này: các nền tảng được thiết kế để nắm bắt và làm phân mảnh sự chú ý của con người đang phá vỡ những điều kiện cần thiết để tư duy đích thực, việc cầu nguyện và các mối quan hệ có thể tồn tại. Gốc từ tiếng La-tinh của từ "attention" (sự chú ý) — ad-tendere, nghĩa là hướng về hoặc vươn tới — chứa đựng cả một nền thần học về tính cởi mở đón nhận và sự hiện diện, những giá trị mà nền kinh tế "câu người xem" (clickbait) được thiết kế để triệt tiêu.

Gần đây nhất, vào ngày 8 tháng 10, tại các Đại học Giáo hoàng, ngài đã chia sẻ với các học giả và sinh viên rằng: "các thuật toán chỉ tổng hợp dữ liệu chứ không vun đắp sự khôn ngoan". Ngài cũng viện dẫn tác phẩm Thành phố của Thiên Chúa (City of God) của Thánh Augustine để lập luận rằng Giáo hội cần xây dựng một "thành phố" thay thế của riêng mình — một nền văn hóa chống lại việc biến con người thành những điểm dữ liệu đơn thuần.

Bản chất thực sự của sự bất đồng

Cách nhìn nhận phổ biến về cuộc tranh luận này — Giáo hội đối đầu với kỹ thuật, đức tin đối đầu với sự tiến bộ — đã bỏ qua vấn đề cốt lõi thực sự đang bị đe dọa. Đức Leo không hề phản đối kỹ thuật. Văn kiện Magnifica Humanitas khẳng định rõ ràng rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể là một "công cụ hữu ích". Bài thuyết trình của Vatican tại Hội nghị thượng đỉnh "AI vì lợi ích chung" (AI for Good Summit) ở Geneva vào tháng 7 vừa qua cũng thể hiện thái độ cởi mở, tích cực chứ không hề bài xích.

Sự bất đồng thực sự nằm ở bình diện triết học và mang tính sâu sắc.

1.- Sự khác biệt cốt yếu về quan điểm nhân học. Mô hình tư duy chủ đạo tại Thung lũng Silicon — gắn liền với những tên tuổi như Andreessen, Ray Kurzweil và phong trào "vị tha hữu hiệu" (effective altruism) — cho rằng trí tuệ con người về bản chất là quá trình tính toán, ý thức là một tiến trình không phụ thuộc vào nền tảng vật chất cụ thể, và do đó, không có sự khác biệt về bản chất giữa nhận thức của con người và trí tuệ nhân tạo: chỉ có sự khác biệt về mức độ, độ phức tạp và tốc độ xử lý. Nếu quan điểm này đúng, thì việc Giáo hội khẳng định phẩm giá con người là bất khả xâm phạm và bắt nguồn từ việc con người được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa (imago Dei) sẽ trở nên sai lầm hoặc không còn phù hợp.

Câu trả lời của Đức Leo XIV là quan điểm đó không đúng. Ngài cho rằng việc các hệ thống này không thể thấu hiểu "từ bên trong" ý nghĩa của tình yêu, tình bạn hay trách nhiệm không phải là một vấn đề kỹ thuật tạm thời, mà là một vấn đề mang tính cấu trúc. Một hệ thống xử lý ngôn ngữ không thực sự hiểu ngôn ngữ theo bất cứ khía cạnh nào liên quan đến đạo đức. Nó không gắn kết hay chịu trách nhiệm với những kết quả mà nó tạo ra. Nó không thể bị quy trách nhiệm. Đây không phải là những đặc điểm ngẫu nhiên hay thứ yếu, mà là những yếu tố mang tính định nghĩa bản chất của hệ thống.

2.- Sự khác biệt cốt yếu về quan điểm cánh chung luận. Một luồng tư tưởng tại Thung lũng Silicon — được thể hiện rõ ràng qua các nhân vật như Kurzweil và ngầm ẩn trong văn hóa về an toàn AI — cho rằng nhân loại đang tiến gần đến một ngưỡng cửa mang tính bước ngoặt của nền văn minh: Điểm kỳ độc đáo (Singularity), Trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI), hay một dạng thức vượt thoát khỏi giới hạn sinh học nhờ kỹ thuật. Đây có thể coi là một dạng "thuyết cánh chung" (eschatology) thế tục: lịch sử có một đích đến tối hậu, và đích đến đó gắn liền với sự phát triển của máy móc.

Khái niệm Magnifica Humanitas (Sự cao cả của nhân loại) đã gọi tên trực diện điều này. Nó phê phán thuyết hậu nhân bản (transhumanism) vì đã đưa ra một "hình thức cứu rỗi thuần túy mang tính kỹ thuật", đồng thời khẳng định rằng sự hữu hạn của con người — việc chúng ta phải chết, bị giới hạn và không thể thấu hiểu mọi sự — chính là một phần tạo nên sự cao cả của con người, chứ không phải là một khiếm khuyết cần được khắc phục. Giáo hội có một thuật ngữ riêng để chỉ khát vọng vượt qua giới hạn con người bằng các phương tiện kỹ thuật, và Giáo hội không sử dụng thuật ngữ đó một cách tùy tiện.

3.- Đường đứt gãy về quản trị. Quan điểm quản lý được ngành kỹ nghệ kỹ thuật ưa chuộng — bao gồm tự quản lý, áp dụng các tiêu chuẩn ngành và các cam kết tự nguyện — dựa trên giả định rằng chính các công ty phát triển những hệ thống này là chủ thể phù hợp nhất để quản lý chúng. Thông điệp nhất quán mà Đức Leo gửi tới các nhà làm luật là: đây thực chất là hành động thoái thác trách nhiệm; lợi ích chung đòi hỏi phải có cơ chế giải trình từ bên ngoài, sự thảo luận dân chủ và các quy định pháp luật có tính cưỡng chế thi hành. Nguyên tắc phụ đới (subsidiarity) có hai mặt: một mặt nó giúp phân quyền, nhưng mặt khác, nó cũng yêu cầu các cấp thẩm quyền cao hơn phải can thiệp khi các cấp thấp hơn không thể bảo vệ được con người.

4.- Đường đứt gãy về sự chú ý. Đây là vấn đề mới hơn và, xét trên một số khía cạnh, cấp bách hơn về mặt thực tiễn. Mô hình kinh doanh của các nền tảng lớn hiện nay dựa trên việc thương mại hóa sự chú ý — nghĩa là tạo ra một quy trình có hệ thống nhằm khơi gợi sự xao nhãng, phẫn nộ và thôi thúc hành động cưỡng chế. Chủ đề trong Ngày Truyền thông của Đức Leo đã gọi tên thực trạng này là một cuộc khủng hoảng tâm linh: một nền văn minh không thể duy trì sự chú ý thì cũng không thể cầu nguyện, không thể yêu thương và không thể tư duy. Việc chính nền kinh tế chú ý này hiện trở thành kênh chủ đạo để nội dung do AI tạo ra tiếp cận người dân bình thường đã biến vấn đề này thành một vấn đề mang tính cấu trúc.

Những hành động thực tế của Vatican

Không chỉ dừng lại ở các bài phát biểu, Vatican đã bắt đầu tham gia vào lĩnh vực hoạch định chính sách. Bài thuyết trình tại Geneva vào tháng 7 vừa qua là một sự tham gia thực chất, chứ không chỉ mang tính hình thức. Viện Hàn lâm Giáo hoàng về Sự sống cũng đang tích cực soạn thảo các tài liệu chuyên môn về vấn đề này. Vào tháng 9, Ủy ban Thần học Quốc tế đã công bố tài liệu “Chăm sóc Ngôi nhà Chung của chúng ta” (Caring for Our Common Home), trong đó áp dụng các quan điểm từ thông điệp Laudato si’ vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI): việc phá hủy các điều kiện cần thiết cho phẩm giá con người bị coi là “một tội lỗi chống lại công trình sáng tạo và chống lại Đấng Tạo Hóa.”

Việc Vatican tiếp xúc với công ty Anthropic đã vấp phải sự chỉ trích, chính bởi vì lợi ích thương mại của Anthropic có mối liên hệ trực tiếp với những vấn đề mà Đức Leo đang đặt ra. Khi một công ty chuyên phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn xuất hiện tại buổi giới thiệu một tài liệu cảnh báo về chính các mô hình ngôn ngữ lớn đó, hình ảnh này đòi hỏi phải có lời giải thích. Quan điểm của Vatican, được ông Paolo Ruffini trình bày, là đối thoại vẫn tốt hơn im lặng — và truyền thống của Giáo hội đủ vững vàng để tham gia đối thoại mà không bị chi phối hay thao túng.

Câu hỏi thực sự mà Thung lũng Silicon đặt ra khi cử các phái đoàn đến Rome chắc chắn không phải là không mang tính thần học. Vấn đề ở đây mang tính chiến lược: liệu định chế này có thể được quản lý hay không? Câu trả lời, dựa trên những gì diễn ra trong mười tám tháng qua, là không. Lập luận mà Vatican đưa ra — rằng kỹ thuật không trung lập về mặt đạo đức, rằng con người sở hữu phẩm giá không thể bị hy sinh vì mục tiêu tối ưu hóa, và rằng sự khôn ngoan không phải là dữ liệu — là một lập luận có sức sống bền bỉ và nền tảng vững chắc

 

1. "Ông ta tốt nhất nên dừng ngay lại" — Tổng thống Trump chỉ trích Tổng thống Zelenskiy vì tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, nói rằng Ukraine nên có "tổng thống mới"

Ngày 10 tháng 10, Tổng thống Donald Trump đã chỉ trích mạnh mẽ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy, yêu cầu ông ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga và cho rằng người dân Ukraine nên thay thế ông nếu muốn chấm dứt chiến tranh.

Những bình luận này được đưa ra để đáp lại câu hỏi của các phóng viên về thỏa thuận gần đây của ông với Putin nhằm nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Mạc Tư Khoa bằng cách mở cửa thị trường toàn cầu cho nguồn cung dầu diesel của Nga.

Khi được hỏi liệu thỏa thuận như vậy có kéo dài cuộc chiến toàn diện của Nga chống lại Ukraine hay không, Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng ông nhìn nhận tình hình "khác đi".

"Tổng thống Zelenskiy lẽ ra có thể giải quyết cuộc chiến này nhiều lần, rất nhiều lần, nhưng ông ấy lại chọn không làm vậy," Tổng thống Trump tuyên bố.

Sau đó, Tổng thống Trump chỉ trích Tổng thống Zelenskiy vì đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nguồn cung dầu diesel toàn cầu, bất chấp bằng chứng cho thấy cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran là nguyên nhân chính gây ra tình trạng thiếu hụt hiện nay.

"Chúng tôi đã nói rằng các ông có thể làm bất cứ điều gì mình muốn với Nga, đừng tấn công các nhà máy lọc dầu, vì đó là một vấn đề toàn cầu do chúng gây ra," Tổng thống Trump nói.

"Và ông ta muốn gây rắc rối cho thế giới, ông ta muốn gây rắc rối cho nông dân, chủ trang trại của chúng ta với nhiên liệu diesel.... Chúng ta đang đối mặt với một vấn đề toàn cầu, và vấn đề đó xuất phát từ việc thiếu các nhà máy lọc dầu diesel. Vậy ông ta làm gì? Ông ta lại đi tấn công các nhà máy lọc dầu."

Tổng thống Trump không hề đề cập đến cuộc chiến chống Iran, việc đóng cửa eo biển Hormuz, hay các cuộc tấn công không ngừng nghỉ của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng và khu dân cư của Ukraine. Thay vào đó, ông cho rằng sự thất bại của nỗ lực hòa bình của Mỹ là do sự ngoan cố của Tổng thống Zelenskiy.

"Ông ta sẽ không ảnh hưởng đến nông dân của chúng ta, ông ta sẽ không ảnh hưởng đến những người chăn nuôi gia súc của chúng ta, và ông ta cũng sẽ không ảnh hưởng đến phần còn lại của thế giới," Tổng thống Trump nói. "Vì vậy, tốt hơn hết là ông ta nên dừng lại ngay."

Khi được hỏi về nỗi đau khổ hàng ngày của người dân Ukraine dưới các cuộc tấn công ngày càng dữ dội của Nga, Tổng thống Trump không hề đề cập đến việc Mạc Tư Khoa phải chịu trách nhiệm — và một đề xuất quan trọng dành cho người dân Ukraine.

"Các bạn biết tôi đề nghị gì không? Tôi đề nghị họ tìm một nhà lãnh đạo mới có khả năng đàm phán. Bởi vì ông ta lẽ ra có thể đạt được nhiều thỏa thuận nhưng vì lý do nào đó ông ta lại không bao giờ làm vậy," Tổng thống Trump nói.

"Tôi nghĩ đã đến lúc Ukraine cần một tổng thống mới."

Trước đây, Tổng thống Trump từng kêu gọi tổ chức bầu cử sớm ở Ukraine, khuếch đại các luận điệu tuyên truyền của Điện Cẩm Linh về việc Tổng thống Zelenskiy thiếu tính chính danh — thường là ngay sau các cuộc gặp với phái đoàn Nga.

Chiến thuật đổ lỗi cho Tổng thống Zelenskiy cũng cho phép Tổng thống Trump né tránh các câu hỏi về mối quan hệ ấm lên giữa Washington và Nga trong bối cảnh các cuộc tấn công quy mô lớn vào các thành phố của Ukraine.

[Kyiv Independent: 'He better damn well stop' — Trump slams Zelensky for attacking Russian refineries, says Ukraine should get 'new president']

2. Tổng thống Trump tức giận vì không nhận được giải Nobel Hòa bình và chỉ trích Na Uy.

Hôm thứ Sáu, Ông Donald Trump tiếp tục phàn nàn về việc không giành được giải Nobel Hòa bình năm 2026, năm mà ông phát động chiến tranh với Iran.

Tại một cuộc mít tinh được tường trình dành cho các ứng cử viên Đảng Cộng hòa khác ở Syracuse, New York, tổng thống Mỹ đã dành một phần dài bài phát biểu của mình để bày tỏ sự bất mãn với ủy ban Nobel.

"Hoa Kỳ, mà tôi, với tư cách là tổng thống của các bạn, đại diện, đáng lẽ phải nhận được giải Nobel Hòa bình, nhưng lại không nhận được. Và đây là một vết nhơ không thể xóa nhòa đối với đất nước Na Uy, và những người đã đưa ra quyết định đáng hổ thẹn và nhục nhã như vậy", Tổng thống Trump nói.

"Giải Nobel Hòa bình đã bị một số ít những nhà tư tưởng cực đoan, những người chống lại nền dân chủ và thực sự là kẻ thù của nền văn minh, làm mất uy tín vĩnh viễn", Tổng thống Trump tiếp tục. "Na Uy, chúng tôi sẽ không quên rằng các bạn đã không trao giải thưởng này."

Tổng thống Trump cũng đọc lên danh sách các cuộc chiến mà ông tuyên bố đã giải quyết, một số trong đó không phải là chiến tranh và một số vẫn chưa được giải quyết, trước khi nói thêm: "Tôi sắp giải quyết hoặc giành chiến thắng thêm hai cuộc chiến nữa: Iran và Nga-Ukraine."

Tổng thống Trump nói rằng ông sẽ chấm dứt cả hai cuộc chiến "một cách nhanh chóng".

"Tôi sẽ nói cho các bạn biết điều này," Tổng thống Trump nói thêm với giọng mập mờ. "Iran sẽ rất nhanh chóng đưa ra một quyết định: hoặc là họ giao nộp tất cả mọi thứ cho chúng ta, hoặc là họ sẽ biến mất."

"Thêm vào đó, tôi đã ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và phá hủy toàn bộ Trung Đông, và cuối cùng là cả những vùng xa hơn Trung Đông, bao gồm cả Âu Châu, có lẽ là cả Mỹ, và tôi đã cứu sống nhiều người hơn bất kỳ ai trong lịch sử," Tổng thống Trump tuyên bố, bất chấp việc các cơ quan tình báo Mỹ đã báo cáo với Quốc hội vào năm 2025 rằng Iran thực tế đã đình chỉ việc theo đuổi vũ khí hạt nhân từ năm 2003.

Tổng thống Trump tự đề cao mình là vị Tổng thống lỗi lạc nhất trong lịch sử Hoa Kỳ từ khi lập quốc cho đến nay và nhấn mạnh rằng "Bất chấp tất cả những điều này và tất cả những thành tựu đáng kinh ngạc này, giải Nobel hôm nay lại được trao cho một người theo chủ nghĩa tự do làm việc tại Liên Hiệp Quốc, một người mà chẳng ai từng nghe đến", Tổng thống Trump nói về Navi Pillay, cựu cao ủy nhân quyền Liên Hiệp Quốc người Nam Phi, người chủ trì ủy ban Liên Hiệp Quốc kết luận Israel phạm tội diệt chủng ở Gaza.

[Guardian: Trump fumes over Nobel peace prize snub and criticizes Norway]

3. Ảnh chụp con gái của chánh văn phòng Tổng thống Trump cùng một chính trị gia thân Nga ở Bosnia.

Một bức ảnh lan truyền trên mạng xã hội và được CBS News xác nhận cho thấy Katie Wiles, con gái của Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc Susie Wiles, gần đây đã đến Republika Srpska, vùng lãnh thổ do Bosnia kiểm soát dưới sự lãnh đạo của Milorad Dodik, một nhân vật quyền lực người Serbia thân Nga.

Bức ảnh làm dấy lên thêm nhiều câu hỏi về mối liên hệ có thể có giữa Tòa Bạch Ốc và chính quyền Nga này. Hôm thứ Tư, Tổng thống Trump đã phủ nhận mối liên hệ với hai cố vấn chính trị cao cấp sau khi tờ New York Times đưa tin họ đã đến Republika Srpska tuần trước để hỗ trợ đảng thân Nga của Dodik trong cuộc bầu cử ở Bosnia.

Người ta lo ngại rằng nhiều quan chức đang ráo riết đi đêm với Nga để chuẩn bị cho các cơ hội kinh doanh với Nga trong giai đoạn sau khi Tổng thống Trump hết nhiệm kỳ.

[CBSNews: Photo shows top Trump aide's daughter with pro-Russia politician in Bosnia]

4. Theo các nguồn tin, nhà độc tài Maduro dự kiến sẽ phải đối mặt với những cáo buộc mới về việc tra tấn người Mỹ trong các nhà tù ở Venezuela.

Theo nhiều nguồn tin thân cận với vụ việc, các công tố viên liên bang dự kiến sẽ đưa ra những cáo buộc mới chống lại cựu Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ ông, Cilia Flores, vì bị cáo buộc tra tấn công công dân Mỹ bị giam giữ trong các nhà tù ở Venezuela.

Các nguồn tin cho biết thêm nhiều người khác có thể bị buộc tội vì vai trò của họ trong việc tra tấn hơn chục người Mỹ bị chính phủ Venezuela giam giữ trái phép dưới thời Maduro.

Một nguồn tin cho biết các cáo buộc mới có thể được công bố sớm nhất vào thứ Năm.

Barry Pollack, luật sư của Maduro, nói với CBS News rằng ông chưa nhận được bất kỳ thông báo nào về việc có thể sẽ có thêm cáo buộc.

Flores dự kiến sẽ ra tòa án liên bang vào thứ Năm tại Khu vực phía Nam của New York để tham dự phiên điều trần về việc bảo lãnh, và ngày xét xử dự kiến được ấn định vào tháng 6 năm 2027.

CNN là hãng tin đầu tiên đưa tin về những cáo buộc mới tiềm năng này.

Phát ngôn nhân Bộ Tư pháp chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Maduro và Flores đã bị bồi thẩm đoàn liên bang truy tố vào tháng Giêng với cáo buộc liên quan đến vai trò của ông trong một âm mưu nhập khẩu "hàng ngàn tấn" cocaine vào Hoa Kỳ để làm giàu cho bản thân, gia đình và các thành viên cao cấp của chính phủ Venezuela. Quân đội Hoa Kỳ đã bắt giữ cặp vợ chồng này trong một chiến dịch diễn ra suốt đêm và đưa họ đến Mỹ để đối mặt với các cáo buộc. Họ đã tuyên bố không nhận tội.

Các công tố viên cho biết Maduro là "kẻ cầm đầu trong tham nhũng" và ông ta cùng các cộng sự đã cấu kết với những kẻ buôn bán ma túy và khủng bố ma túy để tuồn ma túy vào Mỹ.

Maduro phải đối mặt với bốn cáo buộc: âm mưu khủng bố ma túy; âm mưu nhập khẩu cocaine; sở hữu súng máy và thiết bị gây nổ; và âm mưu sở hữu súng máy và thiết bị gây nổ.

Vụ kiện chống lại họ được đưa ra xét xử tại Khu vực phía Nam của New York, nơi Maduro và 14 người khác lần đầu tiên bị truy tố vào tháng 3 năm 2020, dưới thời chính quyền Trump đầu tiên.

Ông Maduro và vợ đã yêu cầu Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Alvin K. Hellerstein bác bỏ cáo trạng buôn bán ma túy chống lại họ với lý do họ được hưởng quyền miễn trừ với tư cách là lãnh đạo của một quốc gia nước ngoài. Thẩm phán vẫn chưa nghe các lập luận về những yêu cầu này.

Vào tháng 9, Alex Saab, cựu bộ trưởng công nghiệp trong chính phủ của Maduro, đã nhận tội một tội danh rửa tiền liên quan đến một âm mưu hối lộ và đồng ý hợp tác trong các cuộc điều tra liên bang đang diễn ra đối với chế độ này sau khi bị trục xuất sang Mỹ từ Venezuela.

Vào tháng 5, đài CBS News đưa tin rằng các công tố viên liên bang ở Miami đã được lệnh mở một cuộc điều tra hình sự mới đối với Maduro trong bối cảnh có một số lo ngại rằng vụ truy tố đang chờ giải quyết chống lại ông ta còn yếu.

[CBSNews: Maduro expected to face new charges alleging torture of Americans in Venezuelan prisons, sources say]

5. WHO đang tìm kiếm thông tin rõ ràng về trường hợp viêm phổi thứ hai ở Nga trong bối cảnh lo ngại về dịch bệnh.

Tổ chức Y tế Thế giới đang điều tra các báo cáo về trường hợp viêm phổi thứ hai liên quan đến một viện nghiên cứu chống dịch hạch ở Irkutsk, Siberia, sau khi Điện Cẩm Linh tuyên bố không có trường hợp dịch hạch nào trong khu vực sau cái chết của một nhân viên phòng thí nghiệm.

Các báo cáo mới nhất cho thấy Nga không hợp tác đầy đủ với các cơ quan y tế quốc tế bằng cách không nhanh chóng chia sẻ dữ liệu về nguyên nhân tử vong của một phụ nữ 28 tuổi làm việc tại phòng thí nghiệm chống dịch hạch, người đã qua đời vào ngày 2 tháng 10.

"Tổ chức Y tế Thế giới, gọi tắt là WHO đã yêu cầu thêm thông tin để làm rõ nguyên nhân gây ra bệnh viêm phổi nặng, tác nhân gây bệnh dẫn đến các biện pháp y tế công cộng, và các báo cáo trên phương tiện truyền thông về trường hợp một nhân viên thứ hai bị viêm phổi không rõ nguyên nhân", Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết.

Ông Tedros cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội của mình: "Việc chia sẻ thông tin kịp thời, đầy đủ và minh bạch theo Quy định Y tế Quốc tế là điều cần thiết để làm rõ các báo cáo mâu thuẫn và cho phép đánh giá chính xác các rủi ro tiềm tàng đối với sức khỏe cộng đồng."

Tổng thống Donald Trump cho biết ông đã "lên lịch một cuộc điện đàm" với Putin "rất sớm" để thảo luận về tình hình.

Tổ chức Y tế Thế giới, gọi tắt là WHO đang điều tra cái chết của một nhân viên phòng thí nghiệm tại Viện Chống Dịch hạch Irkutsk thuộc Siberia và Viễn Đông. Alexei Tsydenov, nhà lãnh đạo nước cộng hòa Buryatia lân cận, cho rằng đây có thể là một trường hợp dịch hạch thể phổi, giống như một số báo cáo ban đầu trên truyền thông.

Bệnh dịch hạch thể phổi sẽ gây tử vong nếu bệnh nhân không được điều trị bằng kháng sinh.

Giới chức Nga cho biết "gần đây không có trường hợp bệnh dịch hạch nào được ghi nhận tại tỉnh Irkutsk". Rospotrebnadzor, cơ quan y tế công cộng quốc gia của Nga, cho biết nhân viên này đã tử vong do "viêm phổi không rõ nguyên nhân" và không tìm thấy vi sinh vật nào liên quan đến công việc của cô trong mẫu bệnh phẩm.

Tổ chức Y tế Thế giới, gọi tắt là WHO cho biết "chưa có nguyên nhân tử vong nào được chính thức xác nhận."

Ban đầu, hơn 200 người đã được đưa vào danh sách theo dõi sau cái chết của người phụ nữ. Trong một tuyên bố gửi tới WHO hôm thứ Ba, các cơ quan y tế Nga cho biết họ đã tiến hành điều tra "sau khi xác định một trường hợp viêm phổi mắc phải trong cộng đồng" và "không phát hiện mầm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nào trong số những người tiếp xúc".

Tổ chức Y tế Thế giới, gọi tắt là WHO cho biết họ vẫn giữ liên lạc với chính quyền Nga và "đã đề nghị hỗ trợ kỹ thuật".

Cả Liên Hiệp Âu Châu và Mỹ đều đang theo dõi sát sao tình hình. Theo phát ngôn nhân của Ủy ban Âu Châu, Ủy ban và các quốc gia sẽ thảo luận về vấn đề này tại cuộc họp An ninh Y tế vào thứ Tư.

Nhưng Mỹ ngày càng lo ngại về tính minh bạch của Nga trong vụ việc này. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Ba đã kêu gọi Nga chia sẻ thêm thông tin, đồng thời cho rằng việc suy đoán trước thời điểm đó là "vô trách nhiệm".

Tờ Wall Street Journal đưa tin hôm thứ Tư rằng Mỹ đã gửi một thông điệp ngoại giao chính thức tới Nga yêu cầu thêm thông tin về cái chết của người phụ nữ và nhắc nhở Điện Cẩm Linh rằng họ có nghĩa vụ theo luật quốc tế phải chia sẻ thông tin về các đợt bùng phát dịch bệnh một cách kịp thời.

[Politico: WHO seeks clarity on second pneumonia case in Russia amid plague fears]

6. Công ty Yandex cho biết trung tâm dữ liệu thứ hai của Nga bị hư hại do tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa trong vòng hai ngày.

Một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đã gây hư hại cho trung tâm dữ liệu của Yandex tại tỉnh Kaluga của Nga vào đêm 9 tháng 10, làm vô hiệu hóa một số mô-đun tại cơ sở này và đe dọa gây ra thêm gián đoạn cho các dịch vụ của công ty.

Yandex cho biết trong một tuyên bố được đăng tải trên tờ báo Vedomosti thân chính phủ Nga rằng một số mô-đun của trung tâm dữ liệu đã bị vô hiệu hóa hoàn toàn.

"Một số dịch vụ của Yandex có thể bị gián đoạn do sự việc này," công ty cho biết, đồng thời nói thêm rằng mức độ thiệt hại đầy đủ vẫn đang được đánh giá.

Yandex báo cáo không có trường hợp thương vong nào tại cơ sở này.

Vụ tấn công xảy ra khi máy bay điều khiển từ xa tấn công các khu vực khác của tỉnh Kaluga đêm qua, làm bị thương 9 người, Thống đốc khu vực Vladislav Shapsha cho biết. Ông cũng báo cáo thiệt hại về nhà cửa ở hai huyện của tỉnh. Chính quyền Nga tuyên bố đã bắn hạ 26 máy bay điều khiển từ xa trên khu vực này.

Vụ tấn công này đánh dấu vụ tấn công thứ hai được báo cáo nhằm vào trung tâm dữ liệu của Yandex tại Nga trong vòng hai ngày.

Ngày 8 tháng 10, một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đã gây ra hỏa hoạn tại một trung tâm dữ liệu lớn của Yandex ở Sasovo, tỉnh Ryazan, buộc cơ sở này phải tạm ngừng hoạt động và làm gián đoạn một phần cơ sở hạ tầng điện toán đám mây của Yandex.

Trung tâm dữ liệu Sasovo chứa hàng chục ngàn máy chủ và hai trong số ba siêu máy tính của công ty được sử dụng để phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo. Yandex cho biết họ vẫn đang đánh giá xem liệu các thiết bị bị hư hỏng có thể được khôi phục hay không.

Vụ tấn công trùng hợp với các báo cáo về tình trạng gián đoạn internet trên quy mô lớn khắp nước Nga, ảnh hưởng đến các dịch vụ ngân hàng, địa điểm vận tải và các nền tảng trực tuyến.

Trả lời các câu hỏi về vụ tấn công Sasovo ngày 8 tháng 10, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Ukraine sẽ tiếp tục trả đũa các cuộc tấn công của Nga vào các trung tâm dữ liệu của Ukraine.

"Chúng tôi chắc chắn có khả năng," Tổng thống Zelenskiy nói. "Chúng tôi luôn đáp trả tương xứng. Về các trung tâm dữ liệu, như các bạn đã biết, họ đã và vẫn đang tấn công các trung tâm dữ liệu của chúng tôi."

"Chúng tôi đã trả lời họ," ông nói thêm. "Tôi không thể chia sẻ tất cả các chi tiết."

Theo các quan chức Ukraine, lực lượng Nga đã tấn công một số nhà cung cấp dịch vụ internet và trung tâm dữ liệu ở Kyiv vào cuối tháng 9, làm gián đoạn truy cập internet cho khoảng 100.000 gia cư.

[Kyiv Independent: Second Russian Yandex data center damaged by drone attack in two days, company says]

7. Tổng thống Trump tiếp tục khẳng định lập trường của mình về việc Iran ném bom Los Angeles và San Diego.

Tổng thống Trump một lần nữa nhắc đến khả năng hỏa tiễn Iran có thể bắn trúng Los Angeles hoặc San Diego, một ngày sau khi Tòa Bạch Ốc cho biết những phát ngôn trước đó của ông đã bị hiểu sai.

Tổng thống Trump nói tại một cuộc mít tinh ở San Antonio, Texas, hôm thứ Tư.

"Tôi đã nói điều này mấy ngày trước rồi, cứ để họ phóng hỏa tiễn vào San Diego hoặc Los Angeles trên đường đi. Muốn xem cảnh kinh dị à? Cứ để chúng tấn công San Diego. Cứ để chúng tấn công Los Angeles. Muốn chứng kiến những điều tồi tệ xảy ra không?"

Những phát ngôn này lặp lại những bình luận mà Tổng thống Trump đã đưa ra tại một cuộc mít tinh ở Nebraska hồi đầu tuần này khi ông bảo vệ cuộc chiến với Iran.

Hôm thứ Hai, tổng thống nói: "Họ có thể phá hủy một thành phố. Hãy để họ phá hủy Los Angeles. Hãy để họ phá hủy San Diego. Đó là một cái giá rất nhỏ phải trả."

Lời lẽ của Tổng thống Trump đã vấp phải sự lên án từ các lãnh đạo bang California, bao gồm Thị trưởng Los Angeles Karen Bass và Thị trưởng San Diego Todd Gloria, những người cho rằng các thành phố của họ không nên bị coi là "có thể bị hy sinh".

Bass lên án những bình luận của Tổng thống Trump, nói: "Tổng thống Hoa Kỳ đã ám chỉ rằng một chính phủ nước ngoài nên tấn công Los Angeles. Những phát ngôn của ông ấy chống lại thành phố của chúng ta rất nguy hiểm và có thể gây nguy hiểm đến an ninh của chúng ta."

"Vai trò của tổng thống là bảo vệ đất nước, chứ không phải chủ động đe dọa đất nước và khuyến khích các cuộc tấn công nhằm vào sinh mạng người Mỹ. Trước những lời đe dọa vô trách nhiệm, với tư cách là người dân Los Angeles, chúng ta biết cách đoàn kết và bảo vệ thành phố của mình."

Gloria đã đáp lại những lời nhận xét ban đầu bằng cách viết: "San Diego không phải là nạn nhân ngoài ý muốn. Chúng tôi không phải là những người có thể bị hy sinh. Và chúng tôi không bao giờ là ‘cái giá nhỏ phải trả’."

Thống đốc đảng Dân chủ của California, Gavin Newsom, cũng chỉ trích Tổng thống Trump trên mạng xã hội. Ông viết rằng những phát ngôn của tổng thống "rất nguy hiểm - nếu không muốn nói là phản quốc - khi tấn công vào hai thành phố lớn nhất của chúng ta và một trong những trung tâm hải quân lớn nhất của Mỹ."

Sau đó, Newsom yêu cầu Trung tâm Đánh giá Mối đe dọa cấp bang, gọi tắt là STAC "theo dõi sát sao tình hình trong trường hợp các thế lực nước ngoài hiểu phát ngôn của Tổng thống là lời mời tấn công vào California."

Trung tâm STAC đóng vai trò là trung tâm hợp nhất cấp tiểu bang chính của California, cung cấp phân tích mối đe dọa, chia sẻ thông tin tình báo và nhận thức tình hình cho các cơ quan nhà nước và an ninh công cộng. Sau yêu cầu ngày 6 tháng 10 của Newsom, không có thông tin nào được công bố về sự thay đổi chính thức mức độ đe dọa của California.

Tòa Bạch Ốc bảo vệ Tổng thống Trump trong khi các lãnh đạo bang California lên án những phát ngôn của ông.

Hôm thứ Ba, Tòa Bạch Ốc đã bác bỏ những lời chỉ trích ban đầu.

Giám đốc truyền thông Steven Cheung cho biết Tổng thống Trump "đang khẳng định rõ ràng rằng các thành phố của Mỹ sẽ bị đe dọa nếu chương trình hạt nhân của Iran không bị ngăn chặn", đồng thời bác bỏ những thông tin đưa tin về phát ngôn này là "sự phản ứng thái quá của giới truyền thông".

Tại cuộc mít tinh hôm thứ Tư, Tổng thống Trump tiếp tục khẳng định rằng Mỹ sẽ không cho phép một cuộc tấn công như vậy xảy ra.

"Chúng ta sẽ không để điều đó xảy ra. Chúng ta bảo vệ các thành phố của mình. Chúng ta bảo vệ đất nước của mình. Chúng ta sẽ không để điều đó xảy ra," ông nói trong bài phát biểu của mình.

Hôm thứ Tư, Newsom lại lên mạng xã hội để chỉ trích những phát ngôn đó.

" Tổng thống Trump nghĩ rằng ông ta sẽ dọa dẫm người dân bỏ phiếu cho các ứng cử viên MAGA bằng cách đe dọa đánh bom hơn 16 triệu người Mỹ. Ông ta đã mất trí rồi," ông viết.

Trong một bài đăng riêng biệt trước đó, tài khoản của văn phòng báo chí của Newsom viết: "Hãy nói rõ: Tổng thống đang ủng hộ một cuộc tấn công vào hơn 10 triệu cư dân Mỹ tại hai trong số những thành phố lớn nhất của nước Mỹ. Điều này không bình thường. Không có gì là bình thường cả. Và chúng tôi sẽ tiếp tục nhắc nhở mọi người về điều đó mỗi ngày."

Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh cuộc tranh luận vẫn đang tiếp diễn về mối đe dọa mà Iran gây ra cho lục địa Hoa Kỳ.

Các chuyên gia, chẳng hạn như Sam Lair, một nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại, trước đây đã nói với Newsweek rằng Iran không có hỏa tiễn nào có khả năng tấn công Los Angeles hoặc San Diego. Lair cho biết các hỏa tiễn tầm xa nhất của Iran vẫn còn thiếu rất nhiều khoảng cách cần thiết để vươn tới lục địa Hoa Kỳ.

Các quan chức Iran chỉ công khai thừa nhận việc phát triển hỏa tiễn có tầm bắn tối đa 1.200 dặm. Con số này còn kém xa so với ít nhất 5.600 dặm cần thiết để vươn tới lục địa Hoa Kỳ. Từ Iran đến Los Angeles và San Diego là hơn 7.500 dặm.

Theo ABC News, bài phát biểu của Tổng thống Trump hôm thứ Tư đã bị gián đoạn nhiều lần bởi những người biểu tình.

Ông ấy đến San Antonio để vận động tranh cử cho ứng viên Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa bang Texas, Ken Paxton.

[Newsweek: Trump Doubles Down on Comments About Iran Bombing LA and San Diego]

8. Putin nói với lãnh đạo Iran rằng ông sẽ "làm mọi thứ" để giúp chấm dứt chiến tranh.

Putin đã có cuộc hội đàm với người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian hôm thứ Năm và hứa sẽ "làm mọi thứ" để giúp chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông, các hãng tin Nga đưa tin.

"Chúng tôi sẵn sàng làm mọi thứ trong khả năng của mình để góp phần giải quyết tình hình này", Putin nói trước thềm hội nghị thượng đỉnh khu vực tại quốc gia Trung Á Turkmenistan, đồng thời cho biết thêm Iran đã "nỗ lực thực sự để chấm dứt chiến tranh" kể từ khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.

Putin ghi nhận "sự phát triển tích cực" trong quan hệ giữa Iran và Nga.

Hai nước đã tăng cường các mối liên kết ngoại giao và quân sự kể từ khi Nga phát động cuộc tấn công vào Ukraine hồi tháng 2 năm 2022, và ngày càng phụ thuộc lẫn nhau.

Ukraine và các nước phương Tây đã cáo buộc Iran cung cấp cho Nga máy bay điều khiển từ xa Shahed và hỏa tiễn tầm ngắn để sử dụng trong chiến dịch quân sự.

Nga bị cáo buộc cung cấp dữ liệu mục tiêu cho Iran để thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào các lợi ích của Mỹ ở Trung Đông.

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington dường như đang rơi vào bế tắc. Ông Pezeshkian tuần này cho biết các cuộc đàm phán với Washington là "vô nghĩa".

[CBSNews: Putin tells Iran leader he will "do everything" to help end war]

9. Các phái viên của Tổng thống Trump đang đàm phán với người phụ trách tài chính của Putin về vấn đề khí đốt Nga.

Các quan chức cao cấp của Mỹ và Nga, bao gồm cả đặc phái viên Mỹ Jared Kushner, đã thảo luận về khả năng một nhà đầu tư Mỹ tham gia vào đường ống dẫn khí Nord Stream, vốn từng cung cấp khí đốt của Nga cho Đức.

Theo thông tin từ năm nguồn tin thân cận với Reuters hôm thứ Năm, ngày 8 tháng 10, cuộc đàm phán có sự tham gia của Kushner – con rể của Tổng thống Donald Trump, và Kirill Dmitriev, một cố vấn thân cận của Putin.

"Bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ phải được Nga đàm phán với DFC [Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ] và Bộ Tài chính, và phải mang lại lợi ích cho người đóng thuế và các công ty Hoa Kỳ," một quan chức Tòa Bạch Ốc nói với hãng thông tấn khi được hỏi về các cuộc thảo luận, đồng thời cho biết thêm rằng "không có cuộc thảo luận nào về Nord Stream gần đây."

Kinh doanh như một con đường khả thi dẫn đến hòa bình.

Ông Kushner, người đang làm việc cùng với người đồng cấp, đặc phái viên cao cấp của Mỹ Steve Witkoff, để làm trung gian hòa giải chấm dứt cuộc chiến của Nga, được tường trình coi các thỏa thuận kinh doanh là chìa khóa để bảo đảm hòa bình.

Một thỏa thuận về Nord Stream về cơ bản sẽ cho phép các nhà đầu tư Mỹ thu lợi từ việc vận chuyển khí đốt sang Âu Châu – một khi lệnh ngừng bắn vô điều kiện được thực hiện.

Cuối tháng 9, Dmitriev đến New York để đàm phán với chính quyền Trump, theo chương trình nghị sự đã được thống nhất trước đó với Putin. Chuyến thăm này diễn ra sau cuộc gặp trước đó giữa Putin và các đại diện của Mỹ vào ngày 5 tháng 9, khi Witkoff và Kushner đến Mạc Tư Khoa, trước khi đến Kyiv lần đầu tiên chỉ một ngày sau đó.

Theo Reuters, hiện chưa rõ các cuộc họp này tập trung vào vấn đề đường ống dẫn dầu đến mức độ nào. Tuy nhiên, hai nguồn tin cho biết vấn đề này vẫn đang được thảo luận.

Ông Dmitriev, người từ lâu đã vận động cho việc nối lại hoạt động bán khí đốt của Nga cho Đức, cũng đã gặp gỡ các đại diện của Bộ Năng lượng và Bộ Tài chính Hoa Kỳ vào tháng trước để tìm hiểu các dự án năng lượng khả thi giữa hai nước.

Người đại diện của ông đã từ chối yêu cầu bình luận từ Reuters.

Các đường ống dẫn khí Nord Stream vẫn đang chịu lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Âu Châu và Mỹ.

Hiện vẫn chưa rõ Washington thực sự nghiêm chỉnh đến mức nào trong việc khôi phục nguồn cung cấp khí đốt từ Nga cho Đức - quốc gia tiêu thụ năng lượng lớn nhất Âu Châu.

Một quan chức Mỹ nói với Reuters rằng một thỏa thuận khó có thể đạt được trong trung hạn do những trở ngại hiện có.

Hiện tại, cả hai đường ống dẫn dầu đều đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ và Liên Hiệp Âu Châu. Điều này sẽ khiến bất kỳ thỏa thuận nào có thể đạt được đều trở nên bất hợp pháp. Mặc dù Tổng thống Trump có quyền miễn trừ hoặc nới lỏng các lệnh trừng phạt của Mỹ, nhưng việc này có thể trở nên khó khăn hơn nếu đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 sắp tới.

Đức và các nước Liên Hiệp Âu Châu khác cũng dự kiến sẽ phản ứng lại, khi họ tăng cường vũ trang để đối phó với mối đe dọa ngày càng tăng từ Nga và nỗ lực siết chặt các lệnh trừng phạt đối với khí đốt của Nga cũng như hơn 3.000 cá nhân và thực thể Nga.

Các đường ống dẫn khí Nord Stream, nguồn cung cấp khí đốt của Nga cho Âu Châu, vẫn đóng cửa do lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Âu Châu. Quyết định này có hiệu lực từ đầu cuộc chiến năm 2022. Trước đây, Đức phụ thuộc vào hai đường ống này để cung cấp hơn một nửa lượng khí đốt nhập khẩu của mình.

Vào tháng 9 năm 2022, một số đường ống dẫn khí Nord Stream bị hư hại nghiêm trọng do một loạt vụ nổ dưới nước, và nghi phạm mới nhất bị bắt giữ vào ngày 19 tháng 8 năm 2026 tại Croatia.

Theo Reuters, một phát ngôn viên của Bộ Kinh tế và Năng lượng Đức cho biết Berlin đã tìm được các nhà cung cấp khác. Bà cho biết thêm, việc mở lại các đường ống dẫn khí sẽ cần sự chấp thuận của chính phủ Đức, điều mà chính phủ không muốn làm.

Tổng thống Zelenskiy đặt câu hỏi về các cuộc đàm phán kinh tế

Phát biểu tại Pryluky sáng thứ Năm, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đặt câu hỏi làm thế nào có thể thảo luận về hợp tác kinh tế với Mạc Tư Khoa trong khi các nỗ lực hòa bình vẫn đang bế tắc.

Ông nói: "Không thể nào... đàm phán với người Nga về các dự án kinh tế trong tương lai", mô tả tình hình là một "bế tắc ngoại giao".

Tổng thống Zelenskiy cũng thông báo rằng các nhà đàm phán Ukraine sẽ đến Mỹ để đàm phán vào thứ Sáu, ngày 9-10 tháng 10, đồng thời kêu gọi Tổng thống Trump tăng cường áp lực lên Nga.

Hai tổng thống trước đó đã gặp nhau bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc lần thứ 81 tại New York, nơi diễn ra các cuộc đàm phán cao cấp vào tuần cuối tháng 9. Trong cuộc gặp, Tổng thống Zelenskiy đã nêu rõ lập trường của Ukraine về khả năng ngừng bắn năng lượng, các cuộc đàm phán ba bên với Putin, việc sản xuất hỏa tiễn Patriot trong nước và các mối đe dọa ngày càng tăng của Nga đối với Âu Châu.

Cũng trong hội nghị thượng đỉnh đó, 51 quốc gia đã ký một tuyên bố chung ủng hộ Ukraine và kêu gọi Nga chấp nhận một lệnh ngừng bắn ngay lập tức, vô điều kiện. Cho đến nay, Điện Cẩm Linh đã bác bỏ mọi đề xuất như vậy.

Ông Dmitriev, nhà lãnh đạo Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga, đã trở thành một trong những kênh liên lạc chính của Mạc Tư Khoa với Washington. Trước đây, ông đã từng đàm phán với các quan chức Mỹ về việc miễn trừ trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga và việc trao đổi tù nhân.

[Kyiv Post: Trump Envoys in Talks With Putin’s Money Man Over Russian Gas, Reports Say]

10. Một quân nhân Anh bị buộc tội làm gián điệp cho Nga đã ra hầu tòa lần đầu tiên.

Một thủy thủ Hải quân Hoàng gia bị buộc tội chuyển giao bí mật quân sự cho Nga đã ra hầu tòa tại Luân Đôn.

Theo Đạo luật An ninh Quốc gia năm 2023 của Vương quốc Anh, chuyên viên tình báo cấp dưới Teddy Young, 24 tuổi, bị buộc tội hai tội danh vì bị cáo buộc cố gắng chuyển giao thông tin được bảo mật cho một thế lực nước ngoài trong khoảng thời gian từ tháng 11 năm 2024 đến tháng 5 năm 2025.

"Đây là những cáo buộc rất nghiêm trọng đối với một quân nhân đang tại ngũ," Thiếu tá Helen Flanagan, nhà lãnh đạo đơn vị Cảnh sát chống khủng bố Luân Đôn, cho biết. "Chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ với các đồng nghiệp có liên quan trong Bộ Quốc phòng trong suốt quá trình điều tra để bảo đảm các biện pháp thích hợp được thực hiện nhằm giảm thiểu mọi rủi ro tiềm tàng liên quan đến vấn đề này."

Theo cáo buộc, Young đã lợi dụng quyền truy cập an ninh của mình để tiếp cận thông tin quốc phòng và tình báo nhạy cảm khi đang làm nhiệm vụ trên một tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh. Sau đó, Young đã cố gắng chuyển thông tin cho chính quyền Nga thông qua mạng internet ngầm (dark web), theo hãng tin AP.

Mặc dù Young là thành viên đầu tiên của quân đội Anh bị buộc tội theo Đạo luật An ninh Quốc gia năm 2023, nhưng anh ta không phải là công dân nước ngoài đầu tiên cố gắng chuyển giao thông tin nhạy cảm cho Nga trong cuộc chiến tranh ở Ukraine.

Ngày 21 tháng 8, Cảnh sát Liên bang Úc, gọi tắt là AFP cho biết, nhà chức trách Úc đã buộc tội một công dân mang hai quốc tịch Nga và Úc sau khi người này bị cáo buộc gia nhập quân đội Ukraine và cố gắng chuyển thông tin về lực lượng Ukraine cho những người có liên hệ với tình báo Nga.

Tháng 9 năm 2025, cảnh sát Anh đã bắt giữ ba người vì nghi ngờ làm gián điệp cho Nga.

[Kyiv Independent: UK service member charged with spying for Russia makes first court appearance]

11. Iran đang xem xét phản ứng của Mỹ đối với đề xuất hòa bình và sẽ trả lời "trong vòng vài ngày".

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ vẫn đang tiếp diễn thông qua các trung gian vào thứ Năm, đồng thời nói thêm rằng Tehran đang xem xét phản hồi của Washington đối với đề xuất của Iran được mô tả là "kế hoạch bảy ngày".

Trả lời phỏng vấn Mạng Tin tức Sinh viên, một hãng thông tấn chính thức, sau khi tham dự một lễ tang ở Tehran sáng nay, Araghchi cho biết: "Quá trình đàm phán vẫn đang tiếp diễn và thông qua các trung gian, các thông điệp đang được trao đổi."

Ông cho biết Iran đã trình bày đề xuất của mình và sau đó đã lắng nghe lập trường phản hồi từ phía Mỹ.

"Chúng tôi đã trình bày kế hoạch của mình, đó là kế hoạch được gọi là kế hoạch bảy ngày. Chúng tôi đã lắng nghe quan điểm phản hồi của phía Mỹ. Hiện chúng tôi đang xem xét lại các quan điểm đó."

"Tôi nghĩ chúng tôi sẽ trả lời trong vài ngày tới," ông nói thêm. "Như tôi đã nói, quá trình đàm phán vẫn đang tiếp diễn."

[CBSNews: Iran reviewing U.S. reaction to peace proposal, to respond "within a few days"]

12. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã tấn công một tàu chở khí đốt ở eo biển Hormuz.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hôm thứ Sáu cho biết hải quân nước này đã tấn công một tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng, gọi tắt là LPG sau khi tàu này bị cáo buộc cố gắng vượt qua eo biển Hormuz bằng tuyến đường mà họ cho là bất hợp pháp.

Trong một tuyên bố, Hải quân IRGC cho biết tàu NV Sunshine đã bị tấn công "vài giờ trước" khi "có ý định đi qua tuyến đường bất hợp pháp", ám chỉ một tuyến đường do Mỹ hậu thuẫn chạy sát bờ biển Oman.

Hôm thứ Tư, một cố vấn cao cấp của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC cho biết Iran sẽ sớm phong tỏa những gì họ coi là "tuyến đường bất hợp pháp" qua eo biển Hormuz.

Thiếu tướng Mohammad Reza Naqdi, cố vấn cao cấp của tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC, nhắc lại lập trường của Iran rằng eo biển này đã bị đóng cửa và quân đội Iran đang "kiểm soát hoàn toàn" nó, đồng thời cho biết thêm tình hình sẽ tiếp diễn cho đến khi "các yêu cầu chính đáng" của Iran được đáp ứng.

Chính quyền Trump khẳng định eo biển vẫn mở và tuyến đường phía nam an toàn cho các tàu thương mại. Quân đội Mỹ đã hộ tống một số tàu qua tuyến đường này trong nhiều tuần, giúp các chuyến hàng năng lượng từ vùng Vịnh Ba Tư, vốn bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi cuộc chiến đang diễn ra với Iran, phục hồi.

[CBSNews: Iran's Revolutionary Guard says it struck a gas tanker in the Strait of Hormuz]

13. Báo cáo của Quốc hội cho thấy cuộc chiến với Iran đã làm hư hại hoặc phá hủy 81 máy bay của Mỹ.

Theo một báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội được cập nhật trong tuần này, ít nhất 81 máy bay và máy bay điều khiển từ xa quân sự của Mỹ đã bị mất hoặc hư hại trong cuộc chiến với Iran.

Các máy bay bị bắn rơi bao gồm những chiếc mà quân đội đã công khai thừa nhận là bị mất — như những chiếc bị phá hủy trong chiến dịch giải cứu hai phi công bị bắn rơi ở Iran — cũng như hàng chục máy bay điều khiển từ xa mà quân đội từ chối tiết lộ thông tin.

Theo báo cáo, trong số 81 máy bay bị hư hại hoặc phá hủy có 45 máy bay điều khiển từ xa MQ-9 Reaper, 12 máy bay phản lực F-15E Strike Eagle, 7 máy bay tiếp nhiên liệu trên không KC-135 Stratotanker và một máy bay chiến đấu F-35A Lightning II.

[CBSNews: Iran war has damaged or destroyed 81 aircraft from U.S., congressional report shows]

14. Quân đội Yemen được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn tuyên bố đã giành lại eo biển Bab el-Mandeb.

Lực lượng chính phủ Yemen, được hỗ trợ bởi không quân từ liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu, đã giành quyền kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb chiến lược và đảo Mayyun từ tay phiến quân Houthi được Iran hậu thuẫn, một nhà ngoại giao Ả Rập Xê Út cho biết hôm thứ Sáu.

Đại sứ Ả Rập Xê Út tại Yemen, Mohammed Al Jaber, cho biết trong một bài đăng trên X rằng eo biển đã được "thanh lọc" khỏi các lực lượng Houthi còn sót lại.

Giao tranh leo thang dữ dội trong tuần này sau khi chính phủ Yemen được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn phát động cuộc tấn công nhằm giành lại lãnh thổ do lực lượng Houthi kiểm soát, bao gồm một số khu vực bờ biển xung quanh eo biển Bab el-Mandeb mà phiến quân đã chiếm giữ chỉ vài tuần trước. Lực lượng Houthi đã kiểm soát một phần lớn lãnh thổ Yemen, bao gồm cả thủ đô Sanaa, trong hơn một thập niên.

Bản đồ chính trị khu vực Vịnh Aden, nối liền Biển Đỏ và Biển Ả Rập.

Lực lượng Yemen hồi đầu tuần tuyên bố đã giành lại được một số vùng lãnh thổ quan trọng khác dọc bờ biển Biển Đỏ, phía bắc eo biển, nhưng lực lượng Houthi hôm thứ Ba khẳng định rằng các chiến binh của họ vẫn "kiểm soát hoàn toàn tất cả các vùng lãnh thổ đã giành được trên thực địa".

[CBSNews: Yemen's Saudi-backed military claims it has taken back Bab el-Mandeb Strait]

15. Tàu USS Lincoln trở về cảng San Diego lần đầu tiên sau hơn 10 tháng.

Tàu USS Abraham Lincoln và hơn 4.500 thủy thủ đã trở về San Diego vào thứ Năm, lần đầu tiên sau 321 ngày, một cuộc trở về đầy hân hoan sau một chuyến triển khai dài ngày, bao gồm nhiều tháng ở Trung Đông.

Bất chấp cái nắng gay gắt, hàng trăm người thân và bạn bè đã chờ đợi hàng giờ dưới trời nắng để đón chào những người thân yêu của họ. Khi con tàu cập bến, một tiếng reo hò vang dội từ một cầu tàu. Các thủy thủ đứng nghiêm trên boong tàu để chờ đợi con Hàng Không Mẫu Hạm tiến vào, và sau khi được giải tán, những nụ cười và những cái vẫy tay vang lên khi các thủy thủ lấy điện thoại ra gọi cho mọi người trên cầu tàu.

Trong một cuộc hội ngộ như vậy, McKenzie Adkins bế cậu con trai 10 tuần tuổi tên Declan trên tay và vẫy chào chồng mình, Alexander, trên boong tàu, trước khi người cha mới gặp con trai lần đầu tiên.

Nhóm tác chiến Hàng Không Mẫu Hạm Lincoln đã được triển khai hơn 10 tháng, bao gồm hơn 250 ngày liên tục trên biển trong năm nay. Phần lớn thời gian đó được dành ở Trung Đông, nơi Hàng Không Mẫu Hạm và các tàu hộ tống của nó hỗ trợ cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran. Nhóm đã rời khu vực này vào cuối tháng 8.

[CBSNews: USS Lincoln returns home to San Diego for first time in over 10 months]

16. Lực lượng Houthi đang khiêu khích Ả Rập Xê Út, nói rằng các chuyến bay nhân đạo của Riyadh cần có sự cho phép của họ.

Hôm thứ Sáu, lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn dường như đã khiêu khích Ả Rập Xê Út, khi phát ngôn nhân của nhóm, Chuẩn tướng Yahya Saree, tuyên bố rằng các chuyến bay nhân đạo đến và đi từ phi trường Riyadh chỉ được phép thực hiện khi có sự cho phép của nhóm phiến quân Yemen.

"Các chuyến bay nhân đạo đến và đi từ phi trường Riyadh sẽ được cho phép đối với tất cả các chuyến bay đã nhận được giấy phép từ Trung tâm Điều phối Hoạt động Nhân đạo tại thủ đô Sanaa," Saree cho biết trong một bài đăng trên X.

Tuyên bố này là một thách thức đối với quyền kiểm soát không phận của Ả Rập Xê Út. Nó được đưa ra chỉ một ngày sau vụ tấn công của lực lượng Houthi khiến ba người thiệt mạng tại phi trường quốc tế King Khaled ở Riyadh, trong đó có một phi công chính của hãng hàng không Saudia Airlines.

Hôm thứ Hai, lực lượng Houthi cảnh báo các hãng hàng không quốc tế rằng "hoạt động trên không phận Ả Rập Xê Út" sẽ "không an toàn chừng nào sự xâm lược của Ả Rập Xê Út đối với đất nước chúng tôi còn tiếp diễn".

Tuyên bố từ Trung tâm Điều phối Hoạt động Nhân đạo, gọi tắt là NOCC của lực lượng Houthi cho biết "bầu trời Ả Rập Xê Út sẽ là chiến trường cho các hoạt động của quân đội chúng tôi", đồng thời khẳng định nhóm phiến quân sẽ "không chịu trách nhiệm sau thông báo này" về bất cứ điều gì xảy ra với máy bay.

[CBSNews: Houthis appear to taunt Saudi Arabia, say Riyadh humanitarian flights require their authorization]

17. Đại sứ quán Mỹ tại Ả Rập Xê Út phát cảnh báo an ninh mới về các vụ tấn công tại phi trường.

Đại sứ quán Mỹ tại Ả Rập Xê Út cảnh báo người Mỹ "cần hết sức cảnh giác" nếu đi qua phi trường quốc tế King Khalid ở Riyadh do các cuộc tấn công của nhóm phiến quân Houthi được Iran hậu thuẫn.

Đại sứ quán viết trên trang X: "Lực lượng Houthi đã tiến hành các hành động thù địch chống lại Ả Rập Xê Út, bao gồm cả việc tấn công các phi trường dân sự, và xung đột quân sự có khả năng leo thang. Công dân Mỹ nên lưu ý về khả năng hủy chuyến bay, đóng cửa không phận và gián đoạn giao thông."

Lực lượng Houthi đã tấn công phi trường, nằm sâu trong nội địa Ả Rập Xê Út, bốn lần trong tuần này. Theo cơ quan hàng không nước này, ba người đã thiệt mạng tại các phi trường ở Ả Rập Xê Út vào ngày 6 và 7 tháng 10, trong đó có một người tại Sân bay Quốc tế King Khalid.

Đại sứ quán đã cảnh báo công dân không nên đi lại gần biên giới Yemen. Nhân viên chính phủ Mỹ bị cấm đi lại trong phạm vi 20 dặm tính từ biên giới. Hôm thứ Năm, đại sứ quán cũng cho biết các quan chức chính phủ hiện cần có giấy phép đặc biệt để đi qua Sân bay Quốc tế King Khalid.

[CBSNews: U.S. Embassy in Saudi Arabia issues new security alert over airport attacks]

 

1. Tòa Thánh cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ trải qua phẫu thuật sau khi phát hiện một khối u dạng nốt ở phổi.

Tòa Thánh cho biết, Giáo hoàng Lêô XIV sẽ trải qua phẫu thuật trong tuần này sau khi phát hiện một khối u dạng nốt trong phổi. Dự kiến quá trình hồi phục sẽ mất một tuần.

Đức Lêô, 71 tuổi, cho biết hôm Chúa Nhật rằng các bác sĩ gần đây đã phát hiện ra tổn thương dạng nốt trong quá trình kiểm tra sức khỏe. Ngài nói rằng nó được phát hiện ở giai đoạn sớm và "có ranh giới rõ ràng".

"Các bác sĩ tin rằng nên hành động, vì vậy, theo lời khuyên của họ, tôi đã quyết định phẫu thuật để loại bỏ nó," Đức Lêô nói trong buổi cầu nguyện trưa Chúa Nhật. "Cảm ơn sự hỗ trợ tinh thần của mọi người, và tôi phó thác bản thân mình cho những lời cầu nguyện của mọi người."

Một tuyên bố của phát ngôn nhân Vatican, Matteo Bruni, không nói rõ khi nào Đức Giáo Hoàng sẽ vào bệnh viện nhưng cho biết đó sẽ là vào "những ngày đầu" của tuần. Dự kiến ngài sẽ được điều trị tại Bệnh viện Gemelli ở Rôma, nơi có một căn nhà đặc biệt dành cho Giáo hoàng.

Đức Giáo Hoàng có kế hoạch thực hiện chuyến thăm quan trọng từ ngày 6 đến 17 tháng 11 tới Uruguay, Á Căn Đình và Peru. Hiện chưa rõ liệu cuộc phẫu thuật và quá trình hồi phục dự kiến có ảnh hưởng đến lịch trình hay không, nhưng Đức Giáo Hoàng Lêô đã nói trong bài phát biểu hôm Chúa Nhật rằng ngài dự định sẽ đi.

Vị giáo hoàng người Mỹ không có tiền sử bệnh tật và được biết đến là người năng động về thể chất, thường xuyên chơi tennis và bơi lội hàng tuần tại khu nghỉ dưỡng mùa hè của giáo hoàng ở Castel Gandolfo.

Người tiền nhiệm của Đức Lêô, Đức Giáo Hoàng Phanxicô, qua đời ngày 21 tháng 4 năm 2025 vì đột quỵ sau một thời gian dài nằm bệnh viện do cơn suy hô hấp tiến triển thành viêm phổi kép. Giáo hoàng Phanxicô mắc bệnh phổi mãn tính và đã phải cắt bỏ một phần phổi khi còn trẻ.

---

Source:CBSNEWS

CBSNewsPope Leo XIV to undergo surgery after nodular lesion found in lung, Vatican says

2. Quá sức dã man: Tuyên bố của Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ phản đối quyết định phát trực tiếp vụ xử bắn Nidal Hasan của Bộ Chiến Tranh Hoa Kỳ

Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ thông báo rằng vụ hành quyết bằng biệt đội tử thần đối với Nidal Hasan, người bị kết tội giết 13 người và làm bị thương 32 người tại Fort Hood, Texas năm 2009, sẽ được phát trực tiếp công khai. Đức Tổng Giám Mục Paul S. Coakley, chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ, đã đưa ra tuyên bố sau đây lên án mạnh mẽ quyết định của chính phủ Hoa Kỳ:

"Tôi vô cùng bàng hoàng và đau buồn khi biết tin Bộ Chiến tranh quyết định phát trực tiếp công khai vụ hành quyết Nidal Hasan. Thiên Chúa của chúng ta là Thiên Chúa của sự sống. Không thể dung thứ cho hành động của Hasan, nhưng quyết định này là sự cổ vũ dã man cho một nền văn hóa chết chóc và cần phải được xem xét lại. Lời Chúa dạy chúng ta: ‘Đừng lấy ác trả ác’ (Rm 12:17). Việc hành quyết công khai, ngay cả đối với người đã gây ra tội ác nghiêm trọng, chỉ càng làm suy yếu thêm nền tảng đạo đức của quốc gia chúng ta và làm hoen ố lương tâm của người dân."

"Tôi cầu xin Đức Mẹ Chỉ Bảo Đàng Lành chuyển cầu để toàn thể dân tộc chúng ta luôn chọn sự sống ngay cả trong những thời điểm và hoàn cảnh khó khăn nhất."

---

Source:USCCB

USCCB President Condemns Plans for Livestream of Fort Hood Shooter's Execution as ‘a Barbaric Promotion of a Culture of Death’

3. Các giám mục Công Giáo Tennessee kêu gọi chấm dứt án tử hình sau một vụ hành quyết thất bại.

Các giám mục Công Giáo ở Tennessee đã kêu gọi chấm dứt án tử hình sau vụ hành quyết Christa Pike thất bại hồi tuần trước.

"Hội nghị Công Giáo Tennessee kêu gọi tiểu bang Tennessee lựa chọn một con đường khác để đối phó với những tội ác tàn bạo nhất: thay thế án tử hình bằng án tù chung thân không được ân xá", tuyên bố ngày 2 tháng 10 của Hội nghị Công Giáo Tennessee cho biết.

Hội nghị Công Giáo Tennessee là cơ quan hoạch định chính sách công của ba giáo phận Công Giáo thuộc tiểu bang này.

Tuyên bố cho biết, án tù chung thân không ân xá "phục vụ công lý, bảo vệ xã hội và tôn trọng phẩm giá của mỗi con người. Giáo lý luân lý Công Giáo thừa nhận rằng ngay cả những người phạm tội ác khủng khiếp vẫn giữ được phẩm giá con người. Việc truy cứu trách nhiệm đối với những hành vi sai trái nghiêm trọng là cần thiết, nhưng không nhất thiết phải tước đoạt mạng sống của người khác."

Theo Hội nghị Công Giáo Tennessee, ba giám mục của tiểu bang "từ lâu đã khẳng định rằng xã hội có thể được bảo vệ và các tội ác nghiêm trọng có thể bị trừng phạt mà không cần đến án tử hình. Nỗi đau khổ của các nạn nhân và gia đình họ phải luôn là mối quan tâm hàng đầu của chúng ta. Họ xứng đáng nhận được sự hỗ trợ lâu dài, lòng thương cảm và công lý."

Thông cáo nêu rõ: "Việc hành quyết một người không thể trả lại mạng sống đã mất, và sự không chắc chắn, các thủ tục kéo dài và nỗi đau khổ xung quanh án tử hình có thể làm sâu sắc thêm nỗi đau của tất cả những người liên quan, bao gồm gia đình nạn nhân, gia đình tù nhân và những người được giao nhiệm vụ thi hành án tử hình."

Tại Tennessee, tiêm thuốc độc là phương pháp hành quyết. Tuyên bố cho rằng, việc này "biến các công cụ chữa bệnh thành công cụ phản tác dụng của chúng. Y học nên làm giảm đau đớn, chữa lành và bảo vệ sự sống. Việc sử dụng nó để hành quyết đi ngược lại mục đích đó và làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về mặt đạo đức."

Hôm thứ Tư, ngày 30 tháng 9, bang Tennessee đã cố gắng thi hành án tử hình đối với bà Pike, 50 tuổi, nhưng không thành công. Bà Pike đã sống sót sau hai lần tiêm thuốc độc trong khoảng thời gian hai tiếng rưỡi. Bà được đưa đến bệnh viện và hiện vẫn đang trong tình trạng nguy kịch.

Ngày hôm sau, Thống đốc Bill Lee, một thành viên đảng Cộng hòa, tuyên bố rằng tiểu bang sẽ tạm dừng tất cả các vụ hành quyết trong tương lai cho đến khi cuộc điều tra về những sai sót đã xảy ra. Vụ hành quyết Pike là nỗ lực hành quyết tù nhân bất thành thứ hai ở Tennessee trong năm qua.

Hiện tại có 40 người đang chờ thi hành án tử hình ở Tennessee, bao gồm cả Pike và Tony Carruthers, người sống sót duy nhất sau một vụ hành quyết không thành công. Pike là người phụ nữ duy nhất trong danh sách tử hình của tiểu bang.

Các giám mục cho rằng những vụ hành quyết thất bại gây chấn động dư luận này cần nhiều hơn là chỉ một cuộc xem xét về thủ tục.

"Các Giám Mục kêu gọi thay đổi hướng đi. Câu hỏi đạo đức cơ bản là liệu Nhà nước có nên tiếp tục tước đoạt mạng sống khi có những phương tiện khác để bảo vệ công chúng và áp đặt hình phạt nghiêm khắc, lâu dài hay không", tuyên bố cho biết.

"Án tù chung thân không ân xá mang lại một lựa chọn khác. Nó buộc những kẻ bị kết tội về những tội ác nghiêm trọng nhất phải chịu trách nhiệm và bảo vệ xã hội đồng thời vẫn giữ được khả năng hối cải. Tennessee nên chọn con đường công lý và nhân phẩm này và chấm dứt án tử hình."

---

Source:Catholic Herald

Tennessee Catholic bishops call for end to death penalty after botched execution

4. Đức Giáo Hoàng Lêô ra lệnh gỡ bỏ "nghệ thuật tai tiếng" của Rupnik khỏi các trang Web của Vatican.

Những hình ảnh tác phẩm nghệ thuật do một giáo sĩ nổi tiếng bị thất sủng và bị cáo buộc lạm dụng tính dục đã biến mất khỏi các trang Web truyền thông chính thức của Vatican mà không có lời giải thích, gần một năm sau khi nhà lãnh đạo bộ phận truyền thông của Vatican mạnh mẽ bảo vệ việc bộ phận của mình tiếp tục sử dụng những hình ảnh này.

Những hình ảnh gây tranh cãi là bản sao kỹ thuật số của các tác phẩm do linh mục Marko Rupnik sáng tạo. Ông là một cựu tu sĩ Dòng Tên bị cáo buộc lạm dụng tinh thần, tâm lý và tình dục hàng chục nạn nhân trong suốt 30 năm – chủ yếu khi ông sống ở Rôma.

Hầu hết các nạn nhân bị cáo buộc của Rupnik là nữ tu, một số người trong số họ từng thuộc một dòng nữ tu mà ông đã giúp thành lập ở quê hương Slovenia của mình.

Theo các nguồn tin từ Vatican, Đức Thánh Cha Phanxicô đã bảo vệ Rupnik khỏi bị truy tố, và thậm chí còn cho người vẽ tranh do vị linh mục này thực hiện để treo trên tường căn nhà của mình tại Casa Santa Marta.

Những bức tranh của Rupnik là một phần của tác phẩm nghệ thuật trên trang Web Vatican Media bất chấp những cáo buộc từ phụ nữ cho rằng Rupnik đã cưỡng hiếp họ và tham gia vào các hoạt động tình dục tập thể trong quá trình sáng tạo nghệ thuật của mình, cũng như thực hiện các nghi lễ gần như ma quỷ liên quan đến các vật thiêng.

Cuối cùng, tác phẩm nghệ thuật này đã được lệnh gỡ bỏ. Đức Hồng Y Sean O’Malley đã có cuộc gặp với Giáo hoàng Lêô XIV vào tuần trước.

Một quan chức Vatican nói với Crux với điều kiện giấu tên rằng Rupnik "được Đức Giáo Hoàng Phanxicô bảo vệ", nhưng "mọi thứ đang thay đổi" dưới thời Đức Giáo Hoàng Lêô.

Rupnik bị cáo buộc lạm dụng các nạn nhân như một phần của "quá trình sáng tạo" của mình – điều mà những người sống sót, những người bênh vực nạn nhân và các nhà quan sát từ nhiều quan điểm khác nhau trong Giáo hội cho rằng khiến hành vi lạm dụng của Rupnik không thể tách rời khỏi các tác phẩm "nghệ thuật" của ông, vốn được tìm thấy trong các đền thờ và nhà nguyện trên khắp thế giới và thậm chí cả trong Điện Tông Tòa.

Một số nạn nhân và người bênh vực đã gọi tác phẩm của Rupnik là "nghệ thuật hiếp dâm" và nhiều người kêu gọi loại bỏ nó khỏi những không gian linh thiêng.

Laura Sgrò, một luật sư hành nghề trong cả lĩnh vực dân sự và giáo hội, đồng thời đại diện cho một số nạn nhân của Rupnik cả về mặt dân sự và giáo luật, nói với Crux rằng việc gỡ bỏ các hình ảnh của Rupnik khỏi trang Web Vatican News là một diễn biến đáng mừng.

"Các thân chủ của tôi đón nhận tin tức này với thái độ tích cực," Sgrò nói. Một trong những người tố cáo Rupnik, Mirjam Kovacs, nói với Crux rằng bà coi diễn biến này là "một dấu hiệu đáng khích lệ."

"Việc sử dụng những hình ảnh như vậy đã nhiều lần bị các nạn nhân mà tôi đại diện lên án," Sgrò nói, "họ cho rằng việc sử dụng chúng là không đúng lúc, vì chúng là nguồn gốc gây thêm đau khổ cho thân chủ của tôi."

Đến tận thứ Bảy, tác phẩm nghệ thuật được đề cập vẫn còn hiển thị trên các trang lịch phụng vụ chính thức của Vatican News, bao gồm cả các trang dành cho một số lễ trong tháng 6 năm 2025.

Việc họ tiếp tục hiện diện là một chính sách đã được tuyên bố, bất chấp những phản đối dai dẳng trên toàn cầu chống lại việc Vatican sử dụng họ.

"Chúng ta không nói về việc lạm dụng trẻ vị thành niên," Tiến sĩ Paolo Ruffini, Bộ Trưởng Bộ Truyền thông của Tòa Thánh, cho biết vào năm 2024, khi trả lời câu hỏi về việc bộ phận của ông nói tiếp sử dụng các hình ảnh này. "Chúng tôi không thêm bất kỳ bức ảnh mới nào, chúng tôi chỉ giữ nguyên những bức ảnh cũ."

Hôm Chúa Nhật, sau khi biết tin các hình ảnh bị gỡ bỏ, Crux đã yêu cầu giám đốc văn phòng báo chí của Vatican, Matteo Bruni, cho biết ai đã ra lệnh thay đổi và quá trình này đã được lên kế hoạch từ bao lâu.

Crux cũng yêu cầu Bruni giải thích ý nghĩa của quyết định này, vốn dường như là một sự đảo ngược hoàn toàn chính sách. Tính đến thời điểm bài báo được đăng tải, vẫn chưa có câu trả lời cho những câu hỏi đó.

Tuy nhiên, các nhà quan sát đã lưu ý rằng việc gỡ bỏ các hình ảnh của Rupnik diễn ra ngay sau cuộc gặp của Đức Giáo Hoàng Lêô với Đức Hồng Y O’Malley và các quan chức của Ủy ban Bảo vệ Trẻ vị thành niên vào thứ Năm tuần trước.

Phát biểu với điều kiện giấu tên vì không được phép bình luận, nhiều quan chức cao cấp trong bộ máy truyền thông rộng lớn của Vatican nói với Crux rằng họ không hề có dấu hiệu nào cho thấy sự thay đổi sẽ diễn ra. Hai trong số họ - ở các bộ phận khác nhau - cho biết câu hỏi của Crux là thông tin đầu tiên mà các quan chức này nghe được về sự thay đổi.

Các nạn nhân và những người ủng hộ nói với Crux rằng họ hy vọng sự thay đổi này sẽ là điềm báo cho những thay đổi tích cực hơn nữa trong tương lai.

Bà Sgrò cho biết các thân chủ của bà "đặt niềm tin rất lớn vào Đức Giáo Hoàng Lêô XIV" và tin tưởng rằng Rupnik sẽ sớm bị đưa ra xét xử.

Trong một thời gian dài, người ta hoàn toàn không chắc chắn rằng Rupnik có bao giờ phải chịu sự trừng phạt của pháp luật vì những tội ác mà ông ta bị cáo buộc hay không.

Ban đầu, Vatican từ chối truy tố Rupnik vì cho rằng thời hạn truy tố đã hết dù các nhà điều tra đã tìm thấy rất nhiều bằng chứng chống lại vị linh mục này.

Hồ sơ vụ án mà các nhà điều tra đã xây dựng bao gồm nhiều nhân chứng "rất đáng tin cậy", như lời mô tả của một trong những nhà điều tra chính của Vatican, Giám mục Daniele Libanori. Bị cáo có sức khỏe tốt. Dường như không có gì cản trở quyền của bị cáo trong việc đối chất với các nhân chứng chống lại mình. Cũng đã có tiền lệ về việc bãi bỏ rào cản pháp lý đối với việc truy tố.

Mới đây vào năm 2020, Rupnik cũng từng bị điều tra bí mật, xét xử, kết án và khai trừ khỏi Giáo hội vì tội "giải tội cho kẻ đồng phạm trong tội lỗi liên quan đến Điều răn thứ Sáu" - thuật ngữ của Giáo hội dùng để chỉ tội mà một linh mục phạm phải khi nghe lời thú tội của một người mà ông ta đã có quan hệ tình dục bất chính.

Vạ tuyệt thông bí mật đã được bí mật bãi bỏ gần như ngay sau khi được ban hành – và chỉ có Đức Giáo Hoàng Phanxicô mới có thẩm quyền làm điều đó.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã không bãi bỏ thời hạn điều tra vụ án của Rupnik ngay cả khi dòng Tên trục xuất vị linh mục này vì tội bất tuân, mà chỉ thay đổi hướng đi vào tháng 10 năm 2023 khi Ủy ban Giáo hoàng về Bảo vệ Trẻ vị thành niên lên tiếng phản đối.

Sau hai năm, Vatican vẫn chưa đưa Rupnik ra xét xử, và các nguồn tin thân cận với Vatican đổ lỗi cho Đức Thánh Cha Phanxicô về sự thiếu hành động này.

---

Source:Catholic Herald

Pope Leo orders removal of Rupnik's 'rape art' from Vatican websites

5. Đức Hồng Y Burke: Đức Mẹ Maria được gọi một cách chính đáng là Đấng Đồng Cứu Chuộc.

Đức Hồng Y Raymond Burke đã kiên quyết bảo vệ giáo huấn lâu đời của Giáo hội về Đức Mẹ là Đấng Đồng Cứu Chuộc.

Phát biểu tại một hội nghị về Đức Mẹ học cao cấp ở Rôma hôm Thứ Tư, 07 Tháng Mười, Đức Hồng Y Burke đã có bài diễn văn khai mạc sự kiện kéo dài hai ngày này. Ngài nói: "Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Thiên Chúa, đã tham gia một cách hoàn toàn độc đáo vào Mầu nhiệm đức tin, vào Mầu nhiệm Nhập Thể cứu chuộc, và xứng đáng được gọi là Đấng Đồng Cứu Chuộc."

Hội nghị "De Maria numquam satis" không chỉ đơn thuần xem xét sự đồng cứu chuộc của Đức Mẹ mà còn bao gồm nhiều điểm thần học về Đức Mẹ được tìm thấy trong giáo huấn, Kinh Thánh và phụng vụ của Giáo hội.

Bài diễn văn của Đức Hồng Y Burke có tiêu đề "Đức Mẹ Guadalupe và Vương quốc của Chúa Kitô: Sứ mệnh của Đấng Đồng Cứu Chuộc và các Đấng Đồng Cứu Chuộc". Xuyên suốt bài diễn văn, ngài đã bảo vệ giáo lý về Đức Mẹ là Đấng Đồng Cứu Chuộc và liên kết điều này với giáo huấn Kinh Thánh về các Kitô hữu là những người cộng tác với Chúa Kitô.

Ngài nói, cái này không thể tồn tại nếu thiếu cái kia. Cũng như Đức Mẹ là Đấng Đồng Cứu Chuộc, "tương tự như vậy, chừng nào chúng ta hiệp nhất tâm hồn mình, cùng với Trái Tim Vô Nhiễm của Mẹ, với Trái Tim Cực Thánh của Chúa Giêsu, chúng ta tham gia vào sứ mệnh cứu độ của Chúa Kitô. Và chúng ta có thể được gọi một cách chính đáng là những người đồng cứu chuộc."

Đức Hồng Y Burke đã dựa rất nhiều vào Kinh Thánh, giống như nhiều nhà thần học về Đức Mẹ trong suốt lịch sử Giáo hội.

Trước hết, ngài chỉ ra thư thứ ba của Thánh Gioan rằng "chúng ta được kêu gọi trở thành ‘người cộng tác vì chân lý’ trong Chúa Kitô." Sau đó, ngài lưu ý rằng Chúa Kitô "làm rõ sự thân mật trong mối quan hệ của chúng ta với Ngài khi Ngài tuyên bố: "Nếu ai muốn theo Ta, người ấy phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mỗi ngày và theo Ta."

Thánh Phaolô cũng nói rằng "chúng ta là những người cộng tác với Thiên Chúa", và rằng các tín hữu có thể "bù đắp những điều còn thiếu trong sự đau khổ của Chúa Kitô". Như Đức Hồng Y Burke đã lưu ý, Giáo hội dạy rằng "không phải là sự đau khổ của Chúa Kitô thiếu sót điều gì đối với ơn cứu độ đời đời của chúng ta, mà là sự sống của Ngài trong chúng ta – sự sống ân sủng – phải đạt đến sự trưởng thành trong chúng ta, đặc biệt là thông qua sự kết hợp giữa sự đau khổ của chúng ta với Cuộc Khổ nạn và Cái chết của Ngài".

Dựa vững chắc trên Kinh Thánh, Giáo Hội đã liên tục đào sâu giáo huấn về Đức Mẹ là Đấng Đồng Cứu Chuộc, đến nỗi trong những thập niên trước, Vatican đã ban ơn tiểu xá cho những lời cầu nguyện tôn kính Mẹ dưới thuật ngữ này.

Danh hiệu Đức Mẹ là Đấng Đồng Cứu Chuộc đã được thảo luận nhiều trong thần học những thập niên gần đây, khi các nhà nghiên cứu về Đức Mẹ kêu gọi Vatican chính thức định nghĩa đây là một tín điều về Đức Mẹ. Nhưng vào tháng 11 năm 2025, Bộ Giáo lý Đức tin đã ban hành một văn bản tuyên bố rằng "do cần phải giải thích vai trò phụ thuộc của Đức Mẹ đối với Chúa Kitô trong công cuộc Cứu Chuộc, nên việc sử dụng danh hiệu ‘Đồng Cứu Chuộc’ để định nghĩa sự cộng tác của Đức Mẹ là không phù hợp."

Như tờ Catholic Herald đã lưu ý, Hồng Y Fernández, nhà lãnh đạo Bộ Giáo Lý Đức Tin, không thể lập luận rằng thuật ngữ Đồng Cứu Chuộc là sai trái hay bất hợp pháp, vì Giáo hội đã nhất quán giảng dạy sự hiểu biết thần học đúng đắn về thuật ngữ này trong nhiều thế kỷ, và các Giáo hoàng đã trực tiếp chấp thuận nó. Thay vào đó, ngài lập luận rằng danh hiệu này không phù hợp, vì nó "có nguy cơ che khuất sự trung gian cứu độ độc nhất vô nhị của Chúa Kitô và do đó có thể tạo ra sự nhầm lẫn và mất cân bằng trong sự hài hòa của các chân lý của đức tin Kitô giáo."

Đức Hồng Y Burke không trực tiếp đề cập đến văn bản Mater Populi Fidelis của Bộ Giáo Lý Đức Tin, mà thay vào đó đã phác thảo những giáo huấn phong phú của Giáo hội về chủ đề này, bao gồm cả thần học về sự đồng cứu chuộc hiện diện trong Công đồng Vatican II và trong phần lớn triều Giáo Hoàng của Gioan Phaolô II.

Như các nhà nghiên cứu về Đức Mẹ đã nhấn mạnh từ lâu, cuộc thảo luận về Đức Mẹ tại Công đồng Vatican II tràn ngập thần học về sự đồng cứu chuộc, nhưng lại tránh việc định nghĩa chính thức thuật ngữ này vì lo ngại về mặt đại kết rằng điều đó sẽ gây hại cho những người có thể cải đạo.

Tham khảo cuộc thảo luận này tại Công đồng, Đức Hồng Y Burke lập luận rằng "chúng ta nên cẩn thận để sự do dự phát sinh từ sự hiểu lầm về thuật ngữ ‘Đồng Cứu Chuộc’ không dẫn đến việc làm suy yếu giáo huấn về Đồng Cứu Chuộc, vốn áp dụng một cách đặc biệt cho Đức Trinh Nữ Maria và một cách chung cho tất cả những người đã được rửa tội."

Ngài dẫn lời giáo sư thần học về Chúa Kitô, Cha Jean Galot, dòng Tên, người đã nhấn mạnh mối liên hệ quan trọng giữa Đức Mẹ Maria với tư cách là Đấng Đồng Cứu Chuộc và các Kitô hữu với tư cách là những người cộng tác với Thiên Chúa theo cách được mô tả trong Kinh Thánh.

Cha Galot viết rằng đặc ân của Đức Mẹ Maria giúp Mẹ "gần gũi hơn với nhân loại để thúc đẩy sự tuôn đổ ân sủng dồi dào hơn."

"Nếu Đức Mẹ Maria không thể được gọi là Đấng Đồng Cứu Chuộc, thì các Kitô hữu cũng không thể được coi là những người đồng cứu chuộc," Cha Galot viết. "Tình trạng của toàn thể Giáo Hội trong sứ mệnh đồng cứu chuộc được soi sáng bởi tình trạng của Đức Mẹ Maria, mẫu mực đầu tiên của mọi sự cứu chuộc."

---

Source:Catholic Herald

Cardinal Burke: Mary is ‘rightly called Co-Redemptrix'

 

1. "Mỗi tỷ đô la dư thừa sẽ được chi cho việc này" - Tổng thống Zelenskiy cảnh báo khi hỏa tiễn tấn công Kyiv sau khi lệnh trừng phạt đối với Nga được dỡ bỏ.

Theo các nhà báo của Kyiv Independent tại thành phố, những tiếng nổ lớn vang lên ở Kyiv vào khoảng 2 giờ chiều ngày 10 tháng 10, khi Nga phóng một loạt hỏa tiễn vào thành phố sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào cơ sở hạ tầng năng lượng hồi sáng.

"Hậu quả của việc cho phép Nga bán các sản phẩm dầu mỏ đã được cảm nhận rõ rệt nhất ở Kyiv ngày hôm nay, khi sau nhiều cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa Shahed chạy bằng động cơ phản lực nhằm vào các cơ sở năng lượng, một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo cũng đã bắt đầu", Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nói trong một thông điệp được đăng tải trên Telegram sau vụ tấn công.

Ngày 9 tháng 10, Tổng thống Trump tuyên bố cho phép dầu diesel của Nga được bán ra thị trường toàn cầu, một động thái vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ Ukraine và các đồng minh vì cho rằng nó đã tạo điều kiện giảm nhẹ trừng phạt cho Mạc Tư Khoa.

Thay vì phải đối mặt với các lệnh trừng phạt nặng hơn vì cuộc xâm lược Ukraine đang diễn ra, "thật không may, hôm qua đã có những tín hiệu hoàn toàn khác được gửi đến Nga - những tín hiệu cho thấy các cuộc tấn công tiếp theo bằng cách nào đó là có thể chấp nhận được", Tổng thống Zelenskiy nói trong tuyên bố của mình.

"Mỗi tỷ đô la Nga kiếm thêm được từ xuất khẩu sẽ được chi tiêu chính xác vào việc này: tìm kiếm và nhập khẩu các phụ tùng quan trọng, thiết bị sản xuất vũ khí, nâng cấp máy bay điều khiển từ xa Shahed, sản xuất hỏa tiễn và tuyển mộ thêm lính đánh thuê cho mặt trận", ông nói.

Trong vụ tấn công hỏa tiễn, một khu vực ở quận Obolon phía bắc thành phố đã bị trúng đạn, và mảnh vỡ hỏa tiễn rơi xuống khuôn viên một tòa nhà dân cư, Thị trưởng Kyiv Vitaliy Klitschko cho biết trong một tuyên bố đăng trên kênh Telegram chính thức của ông.

Theo tổng thống, chỉ "một số hỏa tiễn bị đánh chặn", ngụ ý rằng những hỏa tiễn khác có thể đã bắn trúng mục tiêu.

Một cuộc tấn công ở khu vực Obolon đã gây ra hỏa hoạn trên diện tích hơn 200 mét vuông, Pavlo Petrov, phát ngôn nhân của Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước, cho biết với hãng tin Novyny của Ukraine, đồng thời cho biết thêm năm người đã bị thương trong khu vực và hiện đang được điều trị y tế.

Theo ông Valery Hudnik, quản lý trạm, địa điểm xảy ra cuộc tấn công là một bến thuyền gần công viên Natalka nổi tiếng ở khu phố Obolon.

"Người lái thuyền của chúng tôi bị sóng xung kích từ vụ nổ cuốn trôi. Anh ta đã được đưa đi bằng xe cứu thương. Tôi hy vọng mọi chuyện sẽ ổn với anh ta," Hudnik nói với Novyny.

Ông Petrov cho biết đám cháy đã được dập tắt và lực lượng cấp cứu đã bắt đầu tháo dỡ và dập tắt các công trình, đồng thời cho biết thêm một tòa nhà một tầng và sân trong của các tòa nhà cao tầng dân cư trong khu vực cũng bị hư hại do vụ cháy.

Chỉ một giờ trước đó, một số khu vực của Kyiv đã bị mất điện sau khi các cuộc không kích của Nga làm hư hại cơ sở hạ tầng năng lượng vào ngày 10 tháng 10, Klitschko cho biết trước đó. Các nhà báo của Kyiv Independent đưa tin về tình trạng mất điện ở các quận Pechersk và Borshchahivka của thành phố vào khoảng 12:50 chiều.

"Do sự việc hư hỏng tại một cơ sở điện lực ở khu vực Kyiv, tình hình cung cấp điện của thủ đô đã trở nên trầm trọng hơn. Thành phố cũng đang gặp phải tình trạng gián đoạn nguồn cung cấp nước", thị trưởng cho biết.

Theo thông báo của Chính quyền Thành phố Kyiv, sự việc sụt giảm điện áp đột ngột đã làm gián đoạn hoạt động của tàu điện ngầm và thang cuốn ở Kyiv. Khoảng 14h30, tàu điện ngầm đã hoạt động trở lại với khoảng thời gian giữa các chuyến tàu dài hơn.

Theo DTEK, công ty năng lượng tư nhân lớn nhất Ukraine, quận Bucha thuộc tỉnh Kyiv cũng bị mất điện.

"Các nhân viên điện lực đã có mặt tại hiện trường, đang nỗ lực khôi phục điện cho tất cả các gia cư nhanh nhất có thể", DTEK cho biết trong một tuyên bố trên mạng xã hội.

Các cuộc tấn công của Nga vào ngày 8 tháng 10 đã khiến thủ đô chìm trong bóng tối gần như hoàn toàn, gây hỗn loạn trên các phương tiện giao thông công cộng và khiến hàng triệu người không có nguồn cung cấp nước.

Từ ngày 1 tháng 10, Nga đã tăng cường các cuộc tấn công vào lưới điện của Ukraine, gây ra tình trạng mất điện khẩn cấp và buộc thành phố phải áp dụng lịch cắt điện luân phiên.

"Sự lựa chọn của Nga là chiến tranh," tổng thống viết trong tuyên bố được đăng tải trên Telegram.

"Cần có những tín hiệu mạnh mẽ từ Hoa Kỳ, Âu Châu và các đối tác khác: những tín hiệu ủng hộ Ukraine và nhằm hạn chế khả năng tiến hành chiến tranh và khủng bố người dân của Nga."

[Kyiv Independent: Every extra billion will be spent on this' — Zelensky warns as missiles hit Kyiv after Russia sanctions relief]

2. Đồng minh của Putin đe dọa bắt giữ tù binh Mỹ sau khi một blogger chiến tranh người Nga bị bắt.

Cựu Tổng thống Nga Dmitri Medvedev cho rằng Nga nên bắt giữ thêm nhiều tù nhân người Mỹ và Âu Châu để trả đũa việc bắt giữ người sáng lập một kênh Telegram quân sự nổi tiếng của Nga tại Montenegro.

Medvedev, một đồng minh thân cận của Vladimir Putin, đã đưa ra bình luận này để đáp trả việc bắt giữ Mikhail Zvinchuk từ kênh Rybar, một kênh có liên hệ với Điện Cẩm Linh.

Giới chức nước Balkan đã bắt giữ Zvinchuk trong khuôn khổ cuộc điều tra nhắm vào các hoạt động "hỗn hợp" bị nghi ngờ của Nga do các mạng thông tin Nga thực hiện.

Medvedev, phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga, đăng trên Telegram rằng vụ bắt giữ cho thấy "một cuộc truy lùng đã được phát động đối với tất cả người Nga."

Ông nói thêm rằng Mạc Tư Khoa có thể cần "bổ sung quỹ trao đổi tù nhân từ những kẻ ngốc nghếch người Âu Châu và Mỹ."

Tạp chí Newsweek đã liên hệ với Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và Bộ Ngoại giao Montenegro để xin bình luận và đang chờ phản hồi.

Dmitry Medvedev, Chủ tịch đảng Nước Nga Thống nhất kiêm Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga, được nhìn thấy ở Mạc Tư Khoa vào ngày 21 tháng 8 năm 2026.

Zvinchuk, 35 tuổi, đến từ Vladivostok và từng phục vụ trong lực lượng đặc nhiệm Nga, trước khi làm việc tại bộ phận báo chí của Bộ Quốc phòng Nga trong thời gian Mạc Tư Khoa can thiệp vào cuộc chiến ở Syria. Năm 2018, anh cùng với đồng nghiệp Denis Shchukin đồng sáng lập kênh Telegram quân sự Rybar ("ngư dân").

Từng chỉ dành cho những người đam mê quân sự, lượng khán giả của kênh này đã tăng lên đáng kể sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Mạc Tư Khoa vào tháng 2 năm 2022. Hiện nay, kênh này tự hào có hơn 1,5 triệu người theo dõi và lượng độc giả hàng ngày khoảng 600.000 người, theo số liệu từ trang tin độc lập The Bell. Lượng khán giả này còn lớn hơn nhiều kênh truyền thông nhà nước.

Những người sáng lập kênh này vẫn giấu tên cho đến khi tờ The Bell tiết lộ vào tháng 11 năm 2022. Mặc dù Zvinchuk đã nhận được nhiều huân chương nhà nước, trong đó có một huân chương "vì công lao đối với Tổ quốc", kênh của ông cũng chỉ trích một số khía cạnh trong chiến dịch của lực lượng Nga.

Mặc dù kênh của ông ấy thể hiện một cái nhìn trần trụi về thực tế chiến trường, Zvinchuk vẫn là một nhân vật quan trọng đối với Putin. Nhà lãnh đạo Nga đã mời ông tham gia nhóm làm việc về huy động lực lượng vào cuối năm 2022.

Năm 2022, Zvinchuk nói với truyền thông nhà nước Nga rằng kênh của ông có 40 nhân viên và được tài trợ bằng tiền quyên góp. Rybar cũng điều hành các kênh liên kết ở các khu vực khác, bao gồm "Evropar", "Afrikar" và "Balkanar".

Năm 2024, Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố treo thưởng 10 triệu đô la cho thông tin về những người từng làm việc cho Rybar. Bộ này cho biết kênh truyền hình này đã cố gắng can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ.

Zvinchuk bị bắt như thế nào?

Theo hãng tin địa phương Vijesti, Zvinchuk đã bị bắt giữ tại Montenegro vào thứ Sáu tại khách sạn Mövenpick ở Risan, bên vịnh Kotor.

Ông ta đã nằm trong danh sách trừng phạt của Liên Hiệp Âu Châu từ tháng 7 năm 2023. Montenegro không phải là thành viên Liên Hiệp Âu Châu nhưng đang tìm cách gia nhập khối này. Nước này là thành viên của NATO từ năm 2017 và các thành viên liên minh đã nhiều lần cáo buộc Mạc Tư Khoa tham gia vào "các hoạt động lai" dưới ngưỡng chiến tranh.

Theo nguồn tin, Zvinchuk đã bị bắt giữ cùng vợ và ba nhân viên khác của Rybar. Nguồn tin cho biết ông ta đang bị các cơ quan an ninh Montenegro theo dõi và bị phát hiện sở hữu "thiết bị kỹ thuật số tinh vi" và các thiết bị điện tử.

Rybar đã xác nhận vụ bắt giữ, đăng tải trên Telegram rằng những người bị bắt đều đang cư trú hợp pháp tại Montenegro và dự định quay phim tại Tu viện Cetinje.

Tính đến thứ Sáu, vẫn chưa rõ liệu Zvinchuk đã bị buộc tội hay chưa. Tuy nhiên, Thủ tướng Montenegro Milojko Spajić đã đăng trên mạng xã hội: "Montenegro đang bảo vệ lợi ích của mình, và không ai có thể gây nguy hiểm cho tương lai Âu Châu của chúng ta."

Medvedev đã nói gì?

Kể từ khi cuộc chiến tranh Ukraine bắt đầu, Medvedev đã sử dụng các kênh truyền thông xã hội của mình để chỉ trích phương Tây, thậm chí còn đưa ra những lời đe dọa hạt nhân đối với các quốc gia ủng hộ Kyiv.

Trong một bài đăng đầy gay gắt trên Telegram hôm thứ Sáu, Medvedev nói: "Không có visa, không có thư mời, cũng không có bất kỳ sự bảo đảm nào khác có thể cứu chúng ta (công dân Nga)."

Ông nói thêm, "bất cứ ai cũng có thể bị bắt, đặc biệt là nếu họ nói sự thật về các nước phương Tây, Liên Hiệp Âu Châu và chế độ tân phát xít Bandera", ám chỉ đến những lời lẽ của Điện Cẩm Linh về chính phủ ở Kyiv.

Bên cạnh lời cảnh báo rằng Nga có thể bắt giữ người Mỹ và người Âu Châu, Medvedev nói thêm: "Không còn cách nào khác."

Ngày 11 tháng 8, Robert Gilman, một Thủy Quân Lục Chiến Mỹ 32 tuổi, được Nga trả tự do sau bốn năm bị giam giữ với những cáo buộc gây tranh cãi. Tổng thống Trump cho biết đây không phải là một phần của cuộc trao đổi tù nhân.

Ngày 11 tháng 2 năm 2025, Marc Fogel, một giáo viên người Mỹ bị giam giữ tại Nga từ năm 2021, đã được thả tự do. Tháng 8 năm 2024, tại Ankara đã diễn ra một cuộc trao đổi tù nhân lớn liên quan đến tổng cộng 26 người, trong đó có Evan Gershkovich, phóng viên của tờ The Wall Street Journal.

[Newsweek: Putin Ally Threatens To Take US Prisoners After Russian War Blogger Arrested]

3. "Chỉ dẫn đến thêm nhiều cuộc tàn sát" — làn sóng phản đối lưỡng đảng nổ ra ở Mỹ về thỏa thuận dầu diesel giữa Tổng thống Trump và Nga.

Thỏa thuận của Tổng thống Donald Trump cho phép Nga xuất khẩu dầu diesel sang thị trường Mỹ và toàn cầu đã vấp phải sự chỉ trích gay gắt vào ngày 10 tháng 10 từ cả các thành viên Quốc Hội của đảng Dân Chủ và Cộng hòa, những người cảnh báo rằng động thái này có thể giúp tài trợ cho cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Ngày 9 tháng 10, Tổng thống Trump đã gây sốc cho người dân Ukraine và nhiều người ở Mỹ khi tuyên bố sẽ nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Mạc Tư Khoa bằng cách mở cửa thị trường toàn cầu cho dầu diesel của Nga. Ông cho rằng điều này sẽ giúp giảm bớt tình trạng thiếu dầu diesel trên toàn thế giới, mà ông cho là do các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga chứ không phải do quyết định tấn công Iran của chính ông.

Các nhà lập pháp từ cả hai đảng lớn đều lập luận rằng động thái này sẽ làm suy yếu các lệnh trừng phạt mới được ban hành đối với Nga, có khả năng mang lại cho Mạc Tư Khoa hàng tỷ đô la doanh thu và trái ngược với những nỗ lực của Quốc hội nhằm gây áp lực lên Putin để chấm dứt chiến tranh ở Ukraine.

Một số nhà lập pháp đặt câu hỏi liệu kế hoạch này có thực sự làm giảm giá nhiên liệu cho người dân Mỹ hay không, khi giá nhiên liệu đã tăng mạnh trên khắp cả nước kể từ khi Mỹ bắt đầu cuộc chiến với Iran.

Một số người khác chỉ ra rằng thỏa thuận của Tổng thống Trump với Putin thậm chí có thể là bất hợp pháp. Năm 2022, Tổng thống Joe Biden khi đó đã ký một đạo luật cấm nhập khẩu các sản phẩm năng lượng của Nga vào Mỹ, với điều kiện dỡ bỏ lệnh cấm gắn liền với thỏa thuận của Nga về việc rút quân khỏi Ukraine.

"Quốc hội đã cấm nhập khẩu năng lượng từ Nga vào năm 2022. Tổng thống không thể đơn giản phớt lờ luật đó để mua dầu diesel từ Putin", Thượng Nghị Sĩ Jeanne Shaheen, một thành viên đảng Dân chủ trong Ủy ban Đối ngoại, cho biết sau khi thỏa thuận được công bố.

Tổng thống Trump cũng vừa ký một dự luật khác vào ngày 18 tháng 9, mở đường cho các biện pháp trừng phạt tiếp theo đối với Nga. Các nhà lập pháp cho rằng thỏa thuận mới cho phép nhập khẩu dầu diesel từ Nga đã làm suy yếu đạo luật đó.

"Vài tuần trước, Quốc hội đã thông qua dự luật với số phiếu áp đảo nhằm tăng cường các biện pháp trừng phạt và thuế quan đối với Nga," Thượng Nghị Sĩ Lisa Murkowski, một thành viên đảng Cộng hòa, nói, đề cập đến dự luật trừng phạt gần đây.

"Tổng thống nên sử dụng những quyền hạn đó thay vì cho phép Nga xuất khẩu dầu diesel, thu lợi nhuận khổng lồ và tiếp tục cuộc chiến tranh thảm khốc ở Ukraine."

Dự luật trừng phạt, được đặt theo tên của cố Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham, một người ủng hộ mạnh mẽ viện trợ của Mỹ cho Ukraine và các biện pháp trừng phạt chống lại Nga, cho phép tổng thống áp thuế lên tới 100% đối với hàng hóa từ các quốc gia nước ngoài đáp ứng các tiêu chuẩn cụ thể trong vòng 30 ngày kể từ khi luật có hiệu lực.

Thượng Nghị Sĩ Richard Blumenthal, một thành viên đảng Dân chủ, cho biết trong một tuyên bố trên mạng xã hội rằng thỏa thuận về dầu diesel mới được công bố mâu thuẫn trực tiếp với các điều khoản được quy định trong luật.

Ông nói thêm rằng thỏa thuận của Tổng thống Trump "sẽ dẫn đến việc tàn sát thêm nhiều người vô tội ở Ukraine".

" Thỏa thuận với một nhà độc tài giết người này là một vết nhơ đối với danh dự quốc gia chúng ta, một sự xúc phạm đến di sản của Lindsey Graham, và hoàn toàn trái ngược với ý định của Quốc hội trong dự luật trừng phạt lưỡng đảng của chúng ta," Blumenthal nói.

Thượng Nghị Sĩ Gluesenkamp Perez, một thành viên đảng Dân chủ, cũng chỉ trích thỏa thuận này, nói rằng nó "làm suy yếu" các quyết định do Quốc hội đưa ra.

"Việc này thực chất sẽ không làm giảm giá cả," bà nói, đồng thời cho biết thêm "chúng ta hiện đang tài trợ cho cuộc xâm lược Ukraine."

"Tổng thống Trump đang đứng về phía ai?" Thượng Nghị Sĩ Mark Kelly, một đảng viên Dân chủ, đặt câu hỏi trên mạng xã hội. "Mục tiêu chính là cắt đứt nguồn tiền của Putin cho chiến tranh bằng cách trừng phạt các quốc gia né tránh lệnh trừng phạt và mua dầu của Nga. Vậy điều đó có nghĩa là bây giờ chúng ta đang tự trừng phạt chính mình sao?"

Dân biểu đảng Cộng hòa Brian Fitzpatrick hứa rằng dự luật lưỡng đảng ngăn chặn mọi hoạt động mua dầu của Nga sẽ được trình lên trong những ngày tới.

"Chúng tôi sẽ trình dự luật lưỡng đảng nhằm ngăn chặn mọi hoạt động mua dầu của Nga.... Dự luật sẽ được đưa ra thảo luận tại phiên họp toàn thể và sẽ được thông qua với số phiếu áp đảo," ông viết.

Trong số những người chỉ trích thỏa thuận được đề xuất có Dân biểu Don Bacon, một đảng viên Cộng hòa, người trong một bài đăng dài trên mạng xã hội đã tuyên bố rằng mặc dù người Mỹ muốn giá dầu diesel thấp hơn, nhưng "mua nhiên liệu của Nga là giải pháp sai lầm".

"Giờ là lúc sử dụng các biện pháp trừng phạt đó để gây áp lực lên cỗ máy chiến tranh của Putin," ông nói. "Chứ không phải là thưởng cho một nhà độc tài bằng cách rót thêm tiền vào tay hắn trong khi hắn tiếp tục tấn công và giết hại thường dân Ukraine."

Tổng thống Trump đã mô tả thỏa thuận dầu diesel đề xuất với Nga như một cách để giảm chi phí cho người dân Mỹ trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, sẽ quyết định đảng nào kiểm soát Quốc hội, dự kiến diễn ra vào ngày 3 tháng 11, và cử tri đang chỉ trích giá dầu tăng cao và chi phí sinh hoạt nói chung tăng lên do chiến tranh ở Iran.

Tuy nhiên, sự ủng hộ dành cho Ukraine vẫn phổ biến trong cộng đồng người Mỹ. Một cuộc khảo sát gần đây của Economist/YouGov cho thấy 61% người Mỹ có thiện cảm hơn với Ukraine, so với chỉ 3% có thiện cảm hơn với Nga.

Trước khi Tổng thống Trump đưa ra thông báo về dầu diesel, các nhà lập pháp Mỹ đã gây áp lực lên chính quyền để thực thi các lệnh trừng phạt được nêu trong luật mới ban hành trước thời hạn ngày 18 tháng 10.

Trong một bức thư được chia sẻ với tờ Kyiv Independent và sau đó được công bố, bà Shaheen và Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Roger Wicker lập luận rằng các cuộc tấn công hỏa tiễn tăng cường của Nga nhắm vào dân thường và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, cùng với việc Bắc Hàn triển khai quân đội mới, khiến việc gây áp lực kinh tế ngay lập tức trở nên cần thiết.

[Kyiv Independent: 'Will only lead to more slaughter' — bipartisan backlash erupts in US over Trump-Russia diesel deal]

4. Đứng hẳn về phía Nga, các phái viên Mỹ gây áp lực lên Kyiv buộc ngưng ngay các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu Nga.

Các đặc phái viên của Mỹ, Steve Witkoff và Jared Kushner, đã cảnh báo các nhà đàm phán Ukraine trong các cuộc đàm phán cao cấp ở Miami rằng Washington có thể cắt đứt việc chia sẻ thông tin tình báo nếu Kyiv không ngừng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

Theo Axios, tối hậu thư được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang liên quan đến thỏa thuận song phương giữa Tổng thống Donald Trump và Putin về việc cung cấp dầu diesel của Nga cho thị trường Mỹ và quốc tế - một giao dịch mà Tòa Bạch Ốc tuyên bố sẽ giúp giảm bớt giá nhiên liệu tiêu dùng đang tăng cao.

Một quan chức Mỹ bác bỏ thông tin cho rằng các phái viên Mỹ đã đưa ra lời đe dọa rõ ràng, nhưng xác nhận rằng Witkoff và Kushner đã truyền đạt rằng Washington mong đợi sự đáp trả từ Kyiv dựa trên việc Mỹ cung cấp đạn dược và thông tin tình báo, đồng thời cảnh báo rằng các hành động của Ukraine không được gây hại cho người tiêu dùng Mỹ.

"Các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu gây tổn thất cho Nga, nhưng cũng gây tổn thất cho Mỹ", một quan chức Mỹ nói với Axios. "Tổng thống Zelenskiy đang đánh giá sai tình hình. Bằng cách tiếp tục tấn công các nhà máy lọc dầu, ông ấy đang làm xói mòn thiện chí mà ông ấy đã xây dựng với Tổng thống Trump trong sáu tháng qua."

Theo Axios, các cuộc đàm phán ở Miami tập trung vào việc hoàn thiện các bảo đảm an ninh hậu chiến mà Mỹ, Âu Châu và NATO sẽ cung cấp cho Ukraine như một phần của khuôn khổ giải quyết nhằm chấm dứt xung đột, cùng với các đề xuất thỏa hiệp lãnh thổ tiềm năng.

Witkoff và Kushner đã trình bày một gói giải pháp tái thiết và an ninh thời hậu chiến, trong đó thảo luận về con đường gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Ukraine, quan hệ hậu chiến với NATO và một cấu trúc an ninh Âu Châu bền vững.

Chiến lược chuyển hướng sang dầu diesel của Tổng thống Trump

Rạn nứt ngoại giao ngày càng sâu sắc sau khi Tổng thống Zelenskiy bác bỏ yêu cầu của Mỹ về việc đơn phương ngừng các cuộc tấn công sâu vào các cơ sở hóa dầu của Nga.

Các quan chức Ukraine đã đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng song phương, truyền đạt với Tổng thống Trump, Witkoff và Kushner rằng Kyiv sẽ đình chỉ các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga nếu Mạc Tư Khoa đồng thời ngừng các cuộc oanh tạc bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa nhằm vào lưới điện và các nhà máy nhiệt điện của Ukraine.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump vẫn kiên quyết yêu cầu đình chỉ vô điều kiện và đơn phương các cuộc tấn công vào các cơ sở lọc dầu của Nga, lập luận rằng các hoạt động này góp phần trực tiếp vào lạm phát nhiên liệu trong nước trước mùa đông.

Một quan chức Mỹ nói với Axios rằng tổng thống Mỹ không coi các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu thương mại của Nga là tương đương với các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng điện và nước của Ukraine.

"Tổng thống Trump đã quyết định đạt được thỏa thuận về dầu diesel với Nga sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy phớt lờ hàng loạt yêu cầu của Mỹ về việc ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga", quan chức này cho biết.

Trong một cuộc phỏng vấn với Axios sau thông báo của Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Zelenskiy mô tả thỏa thuận này là một diễn biến bất ngờ và "không công bằng", coi việc miễn trừ trừng phạt là một sự nhượng bộ không chính đáng đối với Putin.

Quan chức Mỹ khẳng định chính quyền đang tìm cách tham gia vào các cuộc đàm phán ngoại giao với Mạc Tư Khoa, đồng thời khẳng định rằng trong khi Putin tiếp tục tấn công lãnh thổ Ukraine, Washington đánh giá Điện Cẩm Linh vẫn sẵn sàng thảo luận về việc chấm dứt chiến tranh nếu một khuôn khổ chấp nhận được được đưa ra.

Căng thẳng xoay quanh việc tấn công vào các nhà máy lọc dầu diễn ra trong bối cảnh các quan chức Ukraine khẳng định Kyiv sẽ không từ bỏ các cuộc tấn công bất đối xứng quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga.

Một quan chức cao cấp của Ukraine nói với tờ Financial Times hôm thứ Bảy rằng Ukraine dự định tiếp tục các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào các nhà máy lọc dầu, tuyên bố thẳng thừng: "Chúng tôi sẽ đốt cháy các nhà máy lọc dầu của Nga."

Các nhà phân tích thị trường năng lượng đã bày tỏ sự hoài nghi về khả năng thực tế của Mạc Tư Khoa trong việc đáp ứng khối lượng xuất khẩu mà Tổng thống Trump đã công bố, viện dẫn những thiệt hại nghiêm trọng về mặt vận hành trên toàn ngành lọc dầu của Nga.

Theo dõi thị trường độc lập của công ty tình báo Kpler, các nhà máy lọc dầu của Nga hiện đang hoạt động ở mức khoảng 60% công suất lắp đặt do bảo trì khẩn cấp và thiếu hụt thiết bị gây ra bởi các đợt tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

"Câu hỏi lớn nhất đối với tôi là: họ sẽ lấy dầu diesel từ đâu?", Michelle Brouhard, nhà lãnh đạo bộ phận chính sách và rủi ro địa chính trị tại Kpler, cho biết. "Nga không có vấn đề về xuất khẩu. Họ có vấn đề về lọc dầu."

Trước năm 2025, Nga xuất khẩu trung bình 2,6 triệu tấn dầu diesel mỗi tháng bằng đường biển, nhưng các chuyến hàng đường biển đã sụt giảm mạnh trong suốt năm 2026 do các cuộc tấn công liên tiếp làm ngừng hoạt động các nhà máy chưng cất và cracking chính trên khắp Âu Châu và Siberia. Sản lượng lọc dầu bị hạn chế đã khiến Điện Cẩm Linh ban hành lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel trong nước vào tháng 7 để tránh tình trạng thiếu nhiên liệu trong nước.

Thông báo của Tổng thống Trump cho biết Mạc Tư Khoa đã đồng ý cung cấp ngay lập tức hơn 300.000 tấn dầu diesel, tiếp theo là 500.000 tấn vào tháng 11 và 1 triệu tấn sau đó, có khả năng tăng lên 3 triệu tấn tùy thuộc vào hoạt động của các nhà máy lọc dầu.

Sau thông báo đó, Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã ban hành giấy phép chung tạm thời cho phép các giao dịch liên quan đến dầu diesel của Nga đến ngày 7 tháng 4 năm 2027.

Quyết định miễn trừ được ban hành chỉ ba tuần sau khi Tổng thống Trump ký ban hành Đạo luật trừng phạt Nga và Iran năm 2026 mang tên Lindsey O. Graham, nhằm mở rộng các biện pháp trừng phạt theo luật định đối với các lĩnh vực năng lượng, ngân hàng và quốc phòng của Nga.

[Kyiv Post: US Envoys Pressure Kyiv on Refinery Strikes]

5. Kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết kẻ xả súng ở Fort Hood của Ngũ Giác Đài gây ra phản ứng dữ dội.

Việc Ngũ Giác Đài lên kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết bằng cách xử bắn đối với Nidal Hasan, cựu thiếu tá quân đội bị kết tội giết 13 người tại Fort Hood năm 2009, đã gây ra phản ứng dữ dội. Một Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa gọi đó là "ghê tởm" và các nhà phê bình cảnh báo rằng điều đó có thể truyền cảm hứng cho nhiều hành động khủng bố hơn.

Hôm thứ Năm, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã xác nhận thông tin của đài CBS News rằng vụ hành quyết ngày 3 tháng 12 sẽ được phát trực tiếp. Ông Hegseth nói với đài Real America’s Voice rằng vụ hành quyết sẽ được công khai "vì mọi người cần hiểu rằng sẽ có những hậu quả nghiêm trọng đối với những hành vi như thế này". Phát ngôn nhân chính của Ngũ Giác Đài, Sean Parnell, cho biết ông Hegseth đã đề xuất, và Tổng thống Trump đã chấp thuận, kế hoạch sử dụng đội xử bắn của quân đội.

"Án tử hình bằng xử bắn, và hắn ta xứng đáng với điều đó," Tổng thống Trump nói trong một sự kiện khác tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Sáu.

Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Thom Tillis, người sắp nghỉ hưu, gọi quyết định này là "vô cùng kinh tởm". Ông Tillis đã bỏ phiếu phê chuẩn Hegseth, nhưng hiện đang bày tỏ sự hối tiếc về việc đó.

"Hasan đáng phải đối mặt với án tử hình, nhưng việc công khai thi hành án tử hình và phát trực tiếp thì thật kinh tởm," Tillis nói. "Thi hành án tử hình công khai là điều mà các chế độ độc tài hà khắc như Iran thường làm. Điều đó không nên xảy ra ở Mỹ."

Dân biểu đảng Cộng hòa Austin Scott của bang Georgia đã nói: "Tôi hoàn toàn ủng hộ án tử hình, nhưng phát trực tiếp các vụ hành quyết là điều mà những kẻ thánh chiến thường làm. Nước Mỹ tốt đẹp hơn thế."

Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa John Curtis của bang Utah đã kêu gọi Hegseth xem xét lại quyết định của mình.

"Seneca đã cảnh báo rằng những màn trình diễn đẫm máu của Rôma làm tha hóa những người xem chúng," ông nói. "Một nền văn minh sẽ suy tàn khi nó nuôi dưỡng sự thèm khát xem hành quyết như một hình thức giải trí. Kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết tại Fort Hood của Bộ trưởng Hegseth có nguy cơ tiếp tay cho sự thèm khát đó. Các nạn nhân xứng đáng được xét xử một cách trang trọng. Phát sóng một cái chết làm giảm giá trị của chúng ta và không phải là một biện pháp răn đe hiệu quả. Tôi kêu gọi ông ấy xem xét lại."

Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy cho rằng việc hành quyết công khai một người nào đó là "lạc hậu".

"Thật kinh tởm. Ông ta đang bắt chước các vụ hành quyết của ISIS sao?", Murphy nói trên CNN. "Ý tôi là, tôi hiểu rằng ở đất nước này chúng ta có án tử hình, nhưng hành quyết công khai là lạc hậu. Nói thẳng ra, đó là một trong những điều chúng ta ghê tởm nhất ở các nhóm khủng bố. Và việc Hoa Kỳ làm điều đó - tôi vừa mới biết điều này, thật sự quá sức tưởng tượng, quá phẫn nộ. Cho dù bạn ủng hộ hay phản đối án tử hình, treo cổ và hành quyết công khai? Đó là những gì nước Mỹ đã trở thành sao? "

Ned Price, người từng là phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao dưới thời chính quyền Tổng thống Biden, cho rằng một vụ hành quyết công khai và phát trực tiếp sẽ tạo ra thêm nhiều "kẻ cuồng tín cực đoan".

"Bạn có thể tin lời những người trong chúng tôi đã dành nhiều năm nghiên cứu về khủng bố: cách chắc chắn nhất để tạo ra thêm những kẻ cuồng tín cực đoan là tôn vinh bạo lực, tôn thờ cái chết và tạo ra một người tử vì đạo cho lý tưởng đó," Price nói. "Hoặc hãy nhìn vào Al-Qaeda và ISIS, những tổ chức có chiến thuật gần giống nhất với đề xuất của Hegseth trong thời hiện đại. Dù bằng cách nào, thật khó để tìm ra một ví dụ sống động hơn về sự huênh hoang phô trương đặc trưng của ông ta, điều thường xuyên làm tổn hại hình ảnh của nước Mỹ và, trong trường hợp này, lại khiến chúng ta dễ bị tổn thương hơn một cách ghê rợn."

Alonzo Lunsford, một cựu trung sĩ quân đội Mỹ, người bị bắn bảy phát trong vụ xả súng ở Fort Hood nhưng may mắn sống sót, cho biết ông ủng hộ việc xử tử kẻ xả súng bằng đội bắn. Tuy nhiên, Lunsford nói rằng vụ hành quyết này "không phải là thứ nên xem để giải trí".

"Việc chiếu toàn bộ nội dung mà không kiểm duyệt cho công chúng, cá nhân tôi không đồng ý với điều đó, nhưng đây không phải là vấn đề niềm tin cá nhân của tôi," ông nói với đài BBC Radio.

Đức Tổng Giám Mục Paul S. Coakley, chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ, đã đưa ra một tuyên bố vào sáng thứ Sáu, kêu gọi Ngũ Giác Đài xem xét lại quyết định này.

"Không thể nào dung thứ cho hành động của Hasan, nhưng quyết định này là sự cổ vũ dã man cho một nền văn hóa chết chóc và cần phải được xem xét lại. Lời Chúa dạy chúng ta: ‘Đừng lấy ác trả ác’", Đức Tổng Giám Mục nói, trích dẫn Rô-ma 12:17. "Việc hành quyết công khai, ngay cả đối với người đã gây ra tổn hại nghiêm trọng, chỉ càng làm suy yếu thêm nền tảng đạo đức của quốc gia chúng ta và là vết nhơ trên lương tâm của người dân."

Erick Erickson, người dẫn chương trình trò chuyện theo quan điểm bảo thủ và ủng hộ án tử hình, cũng cho rằng việc hành quyết Hasan công khai và phát trực tiếp sẽ cho anh ta "cơ hội để trở thành người tử đạo mà anh ta mong muốn".

"Hasan bị liệt nửa người, phải ngồi xe lăn," Erickson viết. "Hình ảnh công khai về một đội hành quyết giết chết một người đàn ông đang ngồi trên xe lăn vì anh ta không thể đứng sẽ làm suy yếu sự ủng hộ đối với án tử hình. Một xã hội ngày càng tìm cách cảm thông với những kẻ ác sẽ làm điều đó ở đây. Điều này cũng tạo cho Nidal Hasan cơ hội để được tử vì đạo mà anh ta mong muốn. Họ sẽ phát tán video trực tiếp ở Trung Đông để truyền cảm hứng cho nhiều phần tử khủng bố hơn nữa xả súng vào người Mỹ để ăn mừng vinh quang tử vì đạo của Nidal Hasan."

Geoffrey Corn, giáo sư luật tại Đại học Texas Tech, người từng phục vụ trong Quân đoàn Luật sư Quân đội, nói với CBS News rằng kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết "đặt ra những câu hỏi đạo đức quan trọng, vượt xa những câu hỏi liên quan đến án tử hình nói chung."

"Thông thường, các vụ hành quyết tuân theo một quy trình nhất định, giới hạn số người chứng kiến, thường bao gồm những người thân cận với nạn nhân và một số thành viên của giới truyền thông," ông nói.

Ông Corn nói rằng "việc biến việc thi hành án phạt như vậy thành một màn trình diễn công khai gợi nhớ đến quá khứ mà chúng ta dường như đã bỏ lại phía sau."

Bất chấp những lo ngại về buổi phát trực tiếp, cựu trung sĩ quân đội Mỹ Lunsford cho biết ông sẽ có mặt để chứng kiến vụ hành quyết.

"Tôi sẽ có mặt ở đó để xem trực tiếp và trước khi họ bóp cò, tôi muốn anh ta nhìn thẳng vào mắt tôi và tôi nhìn thẳng vào mắt anh ta, và tôi muốn anh ta biết: ‘Này anh bạn, anh đã thất bại rồi, tôi vẫn còn ở đây’", anh ta nói với BBC.

Vụ hành quyết công khai cuối cùng ở Mỹ dường như diễn ra cách đây 90 năm, vào năm 1936. Đó là khi Rainey Bethea bị treo cổ vì tội hiếp dâm ở Kentucky. Vụ hành quyết được tường trình đã thu hút khoảng 20.000 người tham dự.

Thông báo của Hegseth được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực của đảng Dân chủ và Dân biểu đảng Cộng hòa Thomas Massie nhằm luận tội ông. Cuộc bỏ phiếu luận tội ông đã bị hoãn lại do quyết định của Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson hủy bỏ các cuộc bỏ phiếu sớm hơn một ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

[CBSNews: Pentagon's plan to livestream Fort Hood shooter's execution sparks intense backlash]

6. Vụ cháy lớn được báo cáo tại một kho chứa dầu liên kết với nhà máy lọc dầu Novoshakhtinsk của Nga sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

Một vụ hỏa hoạn lớn đã bùng phát tại một kho chứa dầu ở Rostov-on-Don của Nga vào đêm 10 rạng sáng 11 Tháng Mười,, trong bối cảnh có thông tin về một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa, theo đoạn video được kênh giám sát Exilenova+ công bố.

Một nhà phân tích OSINT của hãng thông tấn độc lập ASTRA của Nga đã xác định cơ sở bị cháy là trạm bốc dỡ dầu Yug Rusi ở quận Zheleznodorozhny, thành phố Rostov-on-Don, dựa trên đoạn phim do người dân địa phương cung cấp.

Cảng này giải quyết các sản phẩm dầu mỏ để xuất khẩu, bao gồm cả các lô hàng từ Nhà máy lọc dầu Novoshakhtinsk, thuộc tập đoàn Yug Rusi.

Các video lan truyền trên nhiều tài khoản Telegram dường như cho thấy ngọn lửa lớn và khói dày đặc bốc lên từ hiện trường. Exilenova+ sau đó đưa tin rằng nhà ga vẫn đang cháy.

Tờ Kyiv Independent không thể tự mình xác minh đoạn phim hoặc xác định mức độ thiệt hại.

Các nhà chức trách khu vực của Nga đã xác nhận có hỏa hoạn và báo cáo rằng hệ thống phòng không đang hoạt động, nhưng không xác nhận thiệt hại đối với nhà ga, và các quan chức quân đội Ukraine chưa nhận trách nhiệm về vụ tấn công được báo cáo.

ASTRA cũng báo cáo thiệt hại đối với một tòa nhà dân cư trong khu phức hợp Donskaya Sloboda ở Rostov-on-Don, xác định vị trí thông qua đoạn phim do cư dân đăng tải. Hiện vẫn chưa rõ điều gì đã gây thiệt hại cho tòa nhà trong bối cảnh có các báo cáo về hoạt động của máy bay điều khiển từ xa và các chiến dịch phòng không của Nga.

Trạm bốc dỡ dầu Yug Rusi tách biệt với các cơ sở chế biến chính của nhà máy lọc dầu Novoshakhtinsk. Theo thông số kỹ thuật được công bố của nhà máy lọc dầu, trạm Rostov-on-Don của nhà máy có công suất hàng năm là 3,5 triệu tấn để tiếp nhận và vận chuyển các sản phẩm dầu mỏ.

Vụ tấn công được báo cáo diễn ra sau cuộc tấn công của Ukraine vào nhà máy lọc dầu Novoshakhtinsk vào ngày 25 tháng 9, gây ra hỏa hoạn tại cơ sở này, theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine.

Trong những tháng gần đây, Ukraine liên tục tấn công vào các nhà máy lọc dầu, kho chứa và cơ sở hạ tầng nhiên liệu của Nga nhằm mục đích làm gián đoạn nguồn cung cấp nhiên liệu cho quân đội Nga và giảm doanh thu năng lượng của Mạc Tư Khoa.

Tổng thống Donald Trump đã kêu gọi Ukraine ngừng các cuộc tấn công vào các cơ sở dầu mỏ của Nga, cho rằng các cuộc tấn công này góp phần làm tăng giá dầu diesel toàn cầu.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine sẵn sàng ngừng tấn công vào các cơ sở năng lượng của Nga nếu Mạc Tư Khoa đồng ý ngừng các cuộc tấn công của mình vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, đồng thời nhấn mạnh rằng bất kỳ sự tạm ngừng nào cũng phải có tính chất tương hỗ.

[Kyiv Independent: Major fire reported at oil terminal linked to Russia's Novoshakhtinsk refinery after suspected drone strike]

7. Các quan chức Ả Rập Xê Út cho biết ít nhất 12 người thiệt mạng và hơn 300 người bị thương trong vụ tấn công vào phi trường Riyadh.

Các quan chức Ả Rập Xê Út cho biết, ít nhất 12 người đã thiệt mạng và 309 người khác bị thương trong một cuộc tấn công vào phi trường quốc tế King Khalid ở Riyadh hôm thứ Bảy.

Trong một tuyên bố, Cơ quan Hàng không Dân dụng Ả Rập Xê Út cho biết một người Mỹ nằm trong số 12 nạn nhân. Bốn công dân Ả Rập Xê Út, hai công dân Bangladesh, một người Ai Cập, một người Jordan, một người Syria, một người Palestine và một người Sudan cũng nằm trong số những người thiệt mạng.

Cơ quan hàng không dân dụng cho biết thêm 309 người khác bị thương, trong đó chưa rõ số người đang trong tình trạng nguy kịch.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã cáo buộc nhóm phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn gây ra vụ tấn công, mặc dù nhóm Houthi chưa nhận trách nhiệm.

Một cuộc xung đột bạo lực giữa liên minh do Ả Rập Xê Út hậu thuẫn, ủng hộ chính phủ Yemen, và lực lượng Houthi, những người kiểm soát một vùng lãnh thổ rộng lớn của Yemen, đã leo thang trong nhiều tuần khi lực lượng Houthi mở rộng quyền kiểm soát bờ biển Biển Đỏ của Yemen và một số hòn đảo ở eo biển Bab al-Mandab, một tuyến đường thủy quan trọng gây thêm áp lực lên việc vận chuyển dầu mỏ trên toàn cầu.

Trước đó vào thứ Bảy, Tổng thống Trump cho biết ông đang cân nhắc việc liệu Mỹ có nên tham gia cuộc chiến chống lại lực lượng Houthi hay không.

[CBSNews: At least 12 killed, more than 300 injured in strike on Riyadh airport, Saudi officials say]

8. Tổng thống Zelenskiy cho biết Phần Lan sẽ cung cấp đạn dược cho máy bay F-16 để chống lại máy bay điều khiển từ xa phản lực.

Trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào tối Thứ Bẩy, 10 Tháng Mười, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy thông báo rằng Ukraine sẽ nhận được loại đạn dược chuyên dụng cho máy bay chiến đấu F-16 của mình từ Phần Lan trong những ngày tới để đánh chặn máy bay điều khiển từ xa tấn công chạy bằng động cơ phản lực của Nga.

Phát biểu sau cuộc điện đàm với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, Tổng thống Zelenskiy bày tỏ lòng biết ơn đối với sự hỗ trợ quốc phòng nhanh chóng của Helsinki, nhấn mạnh rằng số vũ khí sắp tới là rất cần thiết để vô hiệu hóa các loại vũ khí bay lượn tốc độ cao, vốn đang thách thức các hệ thống phòng thủ mặt đất.

"Tôi đã nói chuyện với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb. Tôi đặc biệt biết ơn gói hỗ trợ cho hệ thống phòng không của chúng ta", Tổng thống Zelenskiy tuyên bố trên mạng xã hội. "Trong những ngày tới, chúng ta sẽ nhận được đạn dược cho máy bay F-16. Đây là điều hiện đang bảo đảm việc bắn hạ các máy bay phản lực Shahed."

Tổng thống cho biết cuộc thảo luận song phương bao gồm các cuộc không kích gần đây của Nga nhằm vào các thành phố và cơ sở hạ tầng đô thị của Ukraine, cũng như các biện pháp đối phó ngoại giao chung nhằm hạn chế doanh thu của Nga từ xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Tất nhiên, chúng tôi cũng đã thảo luận về một thách thức mới: nguồn thu bổ sung của Nga từ việc xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ, có thể được sử dụng để tài trợ cho các hành động gây hấn tiếp theo của Nga. Chúng tôi đang chuẩn bị các cuộc họp và phối hợp các bước đi có thể hữu ích trong hoàn cảnh hiện tại."

Việc chuyển giao đạn dược diễn ra sau khi Helsinki phê duyệt gói hỗ trợ thiết bị quốc phòng thứ 35 cho Kyiv vào thứ Sáu. Gói cứu trợ khẩn cấp này, trị giá khoảng 1 triệu euro (1,13 triệu đô la), đã được đẩy nhanh tiến độ sau lời kêu gọi khẩn thiết từ các cơ quan quốc phòng Ukraine và lấy một loại vũ khí quốc phòng duy nhất, không được tiết lộ, trực tiếp từ kho dự trữ quân sự của Phần Lan.

Mối đe dọa ngày càng gia tăng từ các loại vũ khí lượn vòng tốc độ cao sử dụng động cơ phản lực turbojet.

Việc cung cấp đạn dược cho máy bay diễn ra trong bối cảnh các chỉ huy quân sự Ukraine cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa đang nhanh chóng chuyển đổi kho vũ khí máy bay điều khiển từ xa tầm xa của mình sang các mẫu máy bay sử dụng động cơ tuabin, có tốc độ vượt trội so với các mạng lưới đánh chặn tầm thấp thông thường.

Từ tháng 7, lực lượng Nga đã đẩy nhanh việc triển khai các biến thể Shahed chạy bằng động cơ phản lực, tạo ra những trở ngại chiến thuật đáng kể cho các đội hỏa lực phòng không cơ động vốn dựa vào súng máy hạng nặng và máy bay chống điều khiển từ xa cánh quạt. Trong khi các máy bay điều khiển từ xa Shahed-136 động cơ piston cơ bản bay với tốc độ từ 180 đến 200 km/h, các máy bay điều khiển từ xa phản lực turbojet hiện tại của Nga có thể bay với tốc độ khoảng 600 km/h.

Các chỉ huy Không quân Ukraine dự đoán công nghệ của đối phương sẽ tiếp tục phát triển. Trong bài phát biểu trước ủy ban điều tra quốc hội, Phó Tư lệnh Không quân, Đại tá Yurii Cherevashenko, cảnh báo rằng các nhà thiết kế Nga cuối cùng có thể tăng tốc độ tối đa của máy bay điều khiển từ xa tấn công chạy bằng động cơ phản lực lên từ 800 đến 900 km/h.

"Chúng tôi chưa từng chứng kiến tốc độ như vậy, nhưng chúng tôi dự báo sẽ có," Cherevashenko nói.

Ông Cherevashenko lưu ý rằng máy bay điều khiển từ xa chạy bằng động cơ phản lực hiện chiếm khoảng 40% các đợt tấn công điều khiển từ xa được triển khai chống lại Ukraine, và tỷ lệ này có thể lên tới 60% dọc theo các trục hoạt động cụ thể.

Các nhà hoạch định quân sự dự đoán rằng các mẫu máy bay điều khiển từ xa tuabin tốc độ cao cuối cùng có thể chiếm tới 80% tổng số loạt tấn công của máy bay điều khiển từ xa Nga, làm giảm đáng kể thời gian cảnh báo và buộc lực lượng phòng thủ Ukraine phải dựa nhiều hơn vào không quân chiến đấu.

[Kyiv Post: Finland to Supply F-16 Ammunition to Counter Jet Drones, Zelensky Says]

9. Bộ Ngoại giao Mỹ lên án vụ tấn công của lực lượng Houthi vào phi trường Riyadh.

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Bảy đã lên án những gì họ gọi là "các cuộc tấn công khủng bố của lực lượng Houthi nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự và phi trường" ở Ả Rập Xê Út.

Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Mỹ nói với đài CBS News rằng họ đang liên lạc chặt chẽ với "các đối tác Ả Rập Xê Út".

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, lực lượng Houthi chưa nhận trách nhiệm về vụ tấn công hôm thứ Bảy vào phi trường quốc tế King Khalid ở Riyadh, khiến nhiều người bị thương và thiệt mạng. Cơ quan hàng không Ả Rập Xê Út cho biết hoạt động của phi trường đã bị tạm ngừng.

Phát ngôn nhân cho biết: "Hoa Kỳ kiên quyết sát cánh cùng Vương quốc Ả Rập Xê Út chống lại chủ nghĩa khủng bố Houthi".

[CBSNews: State Department condemns Houthi attack on Riyadh airport]