Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

19 Đây là lời chứng của ông Gio-an, khi người Do-thái từ Giê-ru-sa-lem cử một số tư tế và mấy thầy Lê-vi đến hỏi ông : “Ông là ai?” 20 Ông tuyên bố thẳng thắn, ông tuyên bố rằng : “Tôi không phải là Đấng Ki-tô.” 21 Họ lại hỏi ông : “Vậy thì thế nào? Ông có phải là ông Ê-li-a không?” Ông nói : “Không phải.” - “Ông có phải là vị ngôn sứ chăng?” Ông đáp: “Không.” 22 Họ liền nói với ông : “Thế ông là ai, để chúng tôi còn trả lời cho những người đã cử chúng tôi đến? Ông nói gì về chính ông?” 23 Ông nói : Tôi là tiếng người hô trong hoang địa : Hãy sửa đường cho thẳng để Đức Chúa đi, như ngôn sứ I-sai-a đã nói. 24 Trong nhóm được cử đi, có mấy người thuộc phái Pha-ri-sêu. 25 Họ hỏi ông : “Vậy tại sao ông làm phép rửa, nếu ông không phải là Đấng Ki-tô, cũng không phải là ông Ê-li-a hay vị ngôn sứ?” 26 Ông Gio-an trả lời : “Tôi đây làm phép rửa trong nước. Nhưng có một vị đang ở giữa các ông mà các ông không biết. 27 Người sẽ đến sau tôi và tôi không đáng cởi quai dép cho Người.” 28 Các việc đó đã xảy ra tại Bê-ta-ni-a, bên kia sông Gio-đan, nơi ông Gio-an làm phép rửa.

Đó là Lời Chúa

 

TỰ VẪN THIÊNG LIÊNG?

“Tôi không đáng cởi quai dép cho Người”.

“Tự hào về bản thân khiến tôi tự tôn thờ mình như ngẫu tượng; đó là quốc giáo của địa ngục!” - Howard Butt.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay cho thấy Gioan không theo “quốc giáo của địa ngục”, không tôn thờ mình như ngẫu tượng. Khi nói, “Tôi không đáng cởi quai dép cho Người”, Gioan không rơi vào một thứ ‘tự vẫn thiêng liêng”.

Tự thâm tâm, ai trong chúng ta cũng khao khát sống có ý nghĩa và “nên cao cả”. Ước muốn ấy không sai. Vấn đề chỉ là, tôi tìm sự cao cả đó ở đâu? Ở thành công, quyền lực và ảnh hưởng? Tin Mừng mở ra một con đường khác: hạ mình và dâng mọi vinh quang cho Chúa! Dâng Chúa mọi vinh quang không làm con người nghèo đi; trái lại, đưa chúng ta về với sự thật nền tảng: chỉ một mình Chúa là nguồn mạch mọi điều thiện hảo. “Cao cả không ở của cải, quyền lực, chức vị hay danh tiếng; mà được tìm thấy trong sự lương thiện, khiêm nhường, phục vụ và nhân cách!” - William Ward.

“Tôi không đáng cởi quai dép cho Người”. “Người” đó không chỉ là Đấng Cứu Thế; nhưng có thể là những “con người”. Không ít lần, tôi tự hào vì “hơn người” chỉ vì may mắn hơn, chứ không vì tốt lành hơn; tôi khoe mẽ điều mình có, khoe mẽ chức danh, trong khi chiều sâu nhân bản, trí tuệ và nội tâm của tôi có khi nghèo nàn hơn rất nhiều người - những người chỉ kém tôi ở cơ hội. “Tri thức thật sự tồn tại trong việc biết rằng, bạn không biết gì cả!” - Socrates. Chính trong sự lẫn lộn ấy, ‘tự vẫn thiêng liêng’ nhen nhóm, khi tôi không còn tôn thờ Thiên Chúa, mà thờ “phiên bản thành công” của bản thân; và ngai thờ ấy, dù tinh tế đến đâu, vẫn là một thứ “ngẫu tượng”.

Gioan XXIII nói một câu rất đau nhưng rất thật, “Tự tôn, tự hào, tự kiêu, tự đại, tự ti, tự mãn, tự cao, tự ái… và kể cả tự tin, tự trọng đều là tự tử!”. Tách khỏi Thiên Chúa, cả những điều tưởng là tích cực cũng có thể trở thành con dao giết chết đời sống nội tâm. Không ai ‘tự vẫn thiêng liêng’ trong một khoảnh khắc; điều này diễn ra tiệm tiến mỗi khi tôi chiếm vinh quang Thiên Chúa! Vậy mà sự cao cả chỉ mở ra khi một trái tim biết cúi xuống; khi tôi dám nhìn nhận mình nghèo nàn và bấy giờ, Thiên Chúa mới hạ cố, nâng tôi lên.

Anh Chị em,

“Tôi không đáng cởi quai dép cho Người”. Những lời ấy không làm Gioan biến mất, nhưng đặt Gioan đúng chỗ! Tin Mừng không đòi chúng ta hạ thấp mình, nhưng đòi chúng ta đặt mình đúng chỗ. Khi tôi thôi chứng minh mình là ai, tôi mới biết tôi đang sống thế nào. Chỉ khi dám nhận mình không là trung tâm, tôi mới thoát khỏi ảo tưởng thành công và học cách cúi xuống trước sự thật rằng, mọi điều tốt lành không bắt nguồn từ tôi, nhưng “đi qua” tôi. Bấy giờ, tôi mới có khả năng nhận thức quyền lực không phải để coi thường, ức hiếp kẻ dưới; nhưng để phục vụ và yêu thương họ! “Một nhà lãnh đạo thật sự tốt là khi người ta hầu như không biết đến sự hiện diện của ông ấy!” - Lão Tử.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con ‘tự tử’ khi kín đáo tôn thờ chính mình. Cho con biết xấu hổ vì sự nghèo nàn của con trước Chúa, trước anh em - những người thiếu cơ hội!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Thánh lễ đầu năm dương lịch 2026, cũng là Thánh Lễ Mẹ Thiên Chúa và cũng là ngày hòa bình thế giới lần thứ 59 đã diễn ra lúc 10g sáng ngày đầu năm mới 1/1/2026 tại Đền Thờ Thánh Phêrô.

Ngày 4 tháng 10 năm 1965, trong diễn văn lịch sử đọc trước Đại hội đồng Liên hiệp quốc nhân dịp kỷ niệm 20 năm ngày thành lập của tổ chức này, Đức Phaolô VI đã long trọng nhắc lại sứ vụ khó khăn, nhưng là sứ mệnh cao quý nhất của Liên hiệp quốc: đó là “Hành động để nối kết các quốc gia, để liên kết nước này với nước khác, là nhịp cầu, là mạng lưới tương giao giữa các dân tộc, là kiến tạo tình huynh đệ không phải chỉ cho một số, mà cho tất cả các dân tộc…” và ngài tha thiết kêu gọi: “Đừng bao giờ có chiến tranh! Hòa bình phải hướng dẫn vận mệnh các dân tộc và của toàn thể nhân loại”.

Để biểu lộ quyết tâm của Giáo Hội đối với vấn đề công lý và hòa bình, năm 1967, Đức Phaolô VI thiết lập Hội đồng Giáo hoàng “Công lý và Hòa bình”. Kể từ năm 1968, ngài thiết lập thêm ngày “Hoà bình Thế giới”. Hằng năm theo thông lệ, vào ngày 01 tháng Giêng, các vị Giáo hoàng công bố một sứ điệp hòa bình với một chủ đề rõ ràng.

Chủ đề của Ngày Hòa Bình Thế Giới lần thứ 59 là “Hướng tới một nền hòa bình không vũ trang và giải trừ quân bị”. Đức Thánh Cha Lêô XIV viết rằng:

Lời chào rất cổ xưa này, ngày nay vẫn còn được sử dụng hằng ngày trong nhiều nền văn hóa, vào chiều tối Phục Sinh đã được truyền sức sống mới trên môi miệng của Chúa Giêsu Phục Sinh. “Bình an cho anh em” (Ga 20,19.21) là Lời của Người – không chỉ là một lời chúc bình an, nhưng còn thực sự thực hiện một sự biến đổi quyết định nơi những ai đón nhận, và qua đó nơi toàn thể thực tại. Chính vì thế, những người kế vị các Tông đồ, mỗi ngày và trên khắp thế giới, cất lên tiếng nói của cuộc cách mạng thầm lặng nhất: “Bình an cho anh em!”. Ngay từ chiều tối ngày tôi được tuyển chọn làm Giám mục Roma, tôi đã muốn kết hợp lời chào của chính mình vào lời loan báo chung ấy. Và tôi muốn khẳng định lại rằng đây là bình an của Chúa Kitô Phục Sinh – một nền hòa bình không vũ trang và giải trừ quân bị, khiêm nhường và kiên trì. Bình an ấy phát xuất từ Thiên Chúa, Thiên Chúa Đấng yêu thương tất cả chúng ta cách vô điều kiện.

Trong bài giảng, Đức Thánh Cha nói:

Anh chị em thân mến,

Hôm nay, trong Lễ trọng kính Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa, vào đầu năm mới, Phụng vụ mang đến cho chúng ta lời chúc phúc tuyệt vời: “Nguyện Chúa chúc lành và gìn giữ anh em! Nguyện Chúa tươi nét mặt nhìn đến anh em và dủ lòng thương anh em! Nguyện Chúa ghé mắt nhìn và ban bình an cho anh em!” (Ds 6:24-26).

Trong sách Dân số, lời chúc phúc này theo sau những chỉ dẫn về việc thánh hiến những người khấn Nadia, nhấn mạnh chiều kích thiêng liêng và hiệu quả của việc dâng lễ vật trong mối quan hệ giữa Thiên Chúa và dân Israel. Con người dâng lên Đấng Tạo Hóa tất cả những gì mình đã nhận được, và Ngài đáp lại bằng ánh mắt nhân từ hướng về họ, giống như Ngài đã làm vào buổi bình minh của công cuộc sáng tạo (xem Sáng thế ký 1:31).

Hơn nữa, dân Israel, đối tượng được chúc phúc này, là một dân tộc đã được giải phóng – họ là những người nam và nữ được tái sinh sau một thời kỳ dài nô lệ, nhờ sự can thiệp của Thiên Chúa và sự đáp lại rộng lượng của tôi tớ Ngài, Môisê. Ở Ai Cập, họ đã được hưởng một số tiện nghi nhất định: có thức ăn, chỗ ở và một mức độ ổn định nhất định. Tuy nhiên, những điều này phải trả giá bằng sự tự do của họ; đó là bị nô lệ hóa, họ bị áp bức bởi một chế độ chuyên chế đòi hỏi ngày càng nhiều trong khi cho đi ngày càng ít (xem Xuất Hành 5:6-7). Giờ đây, trong sa mạc, nhiều tiện nghi trước đây đã mất đi. Nhưng đổi lại họ được tự do, được thể hiện như một con đường rộng mở hướng tới tương lai, được tìm thấy trong món quà của một luật lệ khôn ngoan và trong lời hứa về một vùng đất nơi họ có thể sống và phát triển mà không bị xiềng xích hay gông cùm. Tóm lại, đó là một sự tái sinh.

Vì vậy, khi năm mới đến, Phụng vụ nhắc nhở chúng ta rằng đối với mỗi người, mỗi ngày đều có thể là khởi đầu của một cuộc sống mới, nhờ tình yêu quảng đại của Chúa, lòng thương xót của Ngài và sự đáp lại tự do của chúng ta. Thật đẹp khi nhìn nhận năm mới theo cách này: đó là xem đó như một cuộc hành trình rộng mở để khám phá. Thật vậy, nhờ ân sủng, chúng ta có thể tự tin dấn thân vào cuộc hành trình này – tự do và mang đến sự tự do, được tha thứ và mang đến sự thứ tha, trong khi tin tưởng vào sự gần gũi và lòng tốt của Chúa, Đấng luôn đồng hành cùng chúng ta.

Chúng ta ghi nhớ chân lý này khi cử hành mầu nhiệm thiên chức làm mẹ của Đức Mẹ Maria. Qua lời “xin vâng” của Mẹ, Mẹ đã giúp hiện thân cho nguồn mạch của mọi lòng thương xót và nhân ái: đó là dung mạo của Chúa Giêsu. Qua đôi mắt của Người – trước hết là khi còn bé thơ, rồi khi trưởng thành và khi chín chắn – tình yêu của Chúa Cha đến với chúng ta và biến đổi chúng ta.

Vì vậy, khi chúng ta bước vào những ngày mới và độc đáo đang chờ đợi, chúng ta hãy cầu xin Chúa giúp chúng ta cảm nhận được trong từng khoảnh khắc, xung quanh và trên chúng ta, hơi ấm của vòng tay yêu thương của Cha và ánh sáng của cái nhìn nhân từ của Ngài. Bằng cách này, chúng ta có thể hiểu rõ hơn và luôn ghi nhớ mình là ai và đang hướng tới vận mệnh tuyệt vời nào (xem Công đồng Vatican II, Hiến chế Mục vụ Gaudium et Spes Vui Mừng và Hy Vọng -, 41). Đồng thời, chúng ta cũng hãy tôn vinh Thiên Chúa qua lời cầu nguyện, đời sống thánh thiện và bằng cách trở thành tấm gương phản chiếu lòng nhân hậu của Ngài cho nhau.

Thánh Augustinô dạy rằng, trong Đức Maria, “Đấng Tạo Hóa của loài người đã trở thành người phàm: để dù Ngài sắp đặt các vì sao, Ngài vẫn có thể bú sữa mẹ; dù Ngài là Bánh (xem Ga 6:35), Ngài vẫn có thể đói khát (xem Mt 4:2)… để giải thoát chúng ta, dù chúng ta không xứng đáng” (Bài giảng 191, 1.1). Bằng cách này, Thánh Augustinô nhắc lại một trong những đặc điểm cơ bản của dung mạo Thiên Chúa: đó là tình yêu vô điều kiện trọn vẹn của Ngài. Như tôi đã nhấn mạnh trong Thông điệp cho Ngày Hòa bình Thế giới này, Thiên Chúa hiện diện với chúng ta “không vũ trang và không bị ràng buộc”, trần trụi và không có khả năng tự vệ như một đứa trẻ sơ sinh trong nôi. Ngài làm điều này để dạy chúng ta rằng thế giới không được cứu rỗi bằng cách mài gươm, cũng không phải bằng cách phán xét, áp bức hay loại bỏ anh chị em của chúng ta. Thay vào đó, thế giới được cứu rỗi bằng cách không ngừng nỗ lực để hiểu, tha thứ, giải phóng và đón nhận mọi người, không tính toán và không sợ hãi.

Đây là dung mạo của Thiên Chúa mà Đức Mẹ Maria đã cho phép hình thành và lớn lên trong lòng mình, hoàn toàn biến đổi cuộc đời Mẹ. Đó là dung mạo mà Mẹ đã loan báo qua ánh mắt rạng rỡ nhưng dịu dàng khi mang Người trong cung lòng mình; dung mạo mà Mẹ hằng ngày chiêm ngưỡng vẻ đẹp trong gia đình khi Chúa Giêsu lớn lên từ thơ ấu, thiếu niên đến thanh niên; và dung mạo mà Mẹ đã dõi theo với tấm lòng của một môn đệ khiêm nhường, khi Người bước đi trên con đường sứ mệnh, cho đến tận thập giá và sự phục sinh. Để làm được điều đó, Mẹ cũng đã từ bỏ mọi sự phòng thủ, khước từ những kỳ vọng, đòi hỏi và sự thoải mái – như nhiều người mẹ thường làm – hiến dâng trọn đời mình cho Con Thiên Chúa mà Mẹ đã nhận được nhờ ân sủng, để rồi, đến lượt mình, Mẹ có thể trao Người lại cho thế giới.

Trong thiên chức làm mẹ của Đức Mẹ Maria, chúng ta thấy sự gặp gỡ của hai thực tại bao la, “không vũ trang”: đó là Thiên Chúa, Đấng từ bỏ mọi đặc ân của thần tính để được sinh ra trong xác thịt (xem Philíp 2:6-11), và đó là một con người, người đã tin tưởng và hoàn toàn đón nhận thánh ý của Thiên Chúa. Trong một hành động yêu thương hoàn hảo, Mẹ dâng hiến cho Ngài sức mạnh lớn lao nhất mà Mẹ sở hữu: đó là sự tự do của Mẹ.

Suy ngẫm về mầu nhiệm này, Thánh Gioan Phaolô II mời gọi chúng ta chiêm nghiệm những gì các mục đồng tìm thấy ở Bêlem: “sự dịu dàng đến nao lòng của Hài nhi, sự nghèo khó đáng ngạc nhiên mà Người được tìm thấy và sự giản dị khiêm nhường của Đức Mẹ Maria và Thánh Giuse”. Những thực tại này đã biến đổi cuộc đời họ, biến họ thành “sứ giả của ơn cứu độ” (Bài giảng trong Thánh lễ trọng kính Đức Mẹ Maria, Ngày Hòa bình Thế giới lần thứ 34, ngày 1 Tháng Giêng năm 2001).

Ngài đã nói những lời này vào cuối Đại lễ năm 2000, với những lời lẽ vang vọng trong suy tư của chúng ta ngày nay: Ngài khẳng định “Biết bao ơn phước đại lễ này đã mang đến cho các tín hữu biết bao dịp đặc biệt! Trong kinh nghiệm về sự tha thứ được nhận và trao đi, trong việc tưởng nhớ các vị tử đạo, trong việc lắng nghe tiếng kêu than của người nghèo trên thế giới… chúng ta cũng đã thoáng thấy sự hiện diện cứu độ của Thiên Chúa trong lịch sử. Chúng ta, như thể, đã cảm nhận được tình yêu của Ngài một cách hữu hình, tình yêu làm mới bộ mặt của trái đất” (ibid.). Sau đó, Ngài kết luận: “Cũng như Ngài đã yêu cầu các mục đồng vội vã đến thờ lạy Ngài, Chúa Kitô yêu cầu các tín hữu, những người mà Ngài đã ban cho niềm vui được gặp gỡ Ngài, một sự sẵn sàng can đảm để một lần nữa lên đường loan báo Tin Mừng của Ngài, cũ và luôn luôn mới. Ngài sai họ đi để làm sống động lịch sử và văn hóa nhân loại của chúng ta bằng sứ điệp cứu độ của Ngài” (ibid.).

Kính thưa anh chị em, trong ngày Lễ trọng này, khi bắt đầu năm mới và gần kết thúc Năm Thánh Hy Vọng, chúng ta hãy đến gần cảnh Chúa Giáng Sinh với đức tin. Chúng ta hãy đến đó như nơi bình an “không vũ trang và giải trừ vũ khí” tuyệt vời nhất – một nơi đầy ơn phước, nơi chúng ta nhớ lại những phép lạ Chúa đã thực hiện trong lịch sử cứu độ và trong chính cuộc sống của chúng ta. Rồi, giống như những chứng nhân khiêm nhường tại hang đá, chúng ta hãy lên đường một lần nữa, “tôn vinh và ngợi khen Thiên Chúa” (Lc 2:20) vì tất cả những gì chúng ta đã thấy và nghe. Nguyện xin đây là cam kết và quyết tâm của chúng ta trong những tháng sắp tới, và thực sự, trong suốt cuộc đời Kitô giáo của chúng ta.

---

Source:Dicastery for Communication - Libreria Editrice Vaticana

HOLY MASS ON THE SOLEMNITY OF MARY, MOTHER OF GOD PAPAL MASS - HOMILY OF POPE LEO XIV

 

Elise Ann Allen, trong bản tin ngày 31 tháng 12 năm 2025 của tạp chí Crux, cho hay: Đêm giao thừa, Đức Giáo Hoàng lên án vũ khí ý thức hệ và “động cơ tôn giáo sai trái”

Thực vậy, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã khép lại năm 2025 bằng việc lên án những gì ngài cho là các chiến lược đạo đức giả và “có vũ trang” đi ngược lại kế hoạch thương xót của Chúa dành cho thế giới, đồng thời chỉ ra sự khiêm nhường của Đức Trinh Nữ Maria như một nguồn hy vọng.

Trong buổi lễ Kinh Chiều ngày 31 tháng 12, nhân dịp đêm trước Lễ trọng kính Đức Mẹ, Đức Giáo Hoàng nói rằng hoàn cảnh nhập thể của Chúa Giêsu chỉ ra “một kế hoạch, một kế hoạch vĩ đại cho lịch sử nhân loại”.

Ngài nói: Đó là “một kế hoạch huyền nhiệm, nhưng có một trung tâm rõ ràng, giống như một ngọn núi cao được mặt trời chiếu sáng giữa khu rừng rậm rạp: Trung tâm này là ‘thời điểm viên mãn’”.

“Thưa anh chị em, trong thời đại chúng ta, chúng ta cảm thấy cần một kế hoạch khôn ngoan, nhân từ và thương xót. Mong rằng đó sẽ là một kế hoạch tự do và giải phóng, hòa bình, trung tín”, và cuối cùng là đầy lòng thương xót.

Đức Giáo Hoàng Leo than thở rằng có những kế hoạch khác, trái ngược đang được vạch ra trên thế giới, mà ngài mô tả là “những chiến lược nhằm chinh phục thị trường, lãnh thổ và phạm vi ảnh hưởng. Những chiến lược vũ trang, được che đậy bằng những lời lẽ đạo đức giả, những tuyên bố mang tính ý thức hệ và những động cơ tôn giáo sai lầm”.

Ngài nói: Đức Mẹ Maria, người được tôn vinh trong vai trò là Mẹ Thiên Chúa vào ngày đầu năm mới, cho thấy sức mạnh của sự nhỏ bé.

“Mẹ nhìn mọi sự bằng con mắt của Thiên Chúa: Mẹ thấy rằng với quyền năng cánh tay của Người, Đấng Tối Cao đã phá tan mưu đồ của kẻ kiêu ngạo, lật đổ những kẻ quyền thế khỏi ngai vàng, và nâng cao những người khiêm nhường, ban cho người đói khát những điều tốt lành, và làm cho người giàu có nghèo khó”.

Đức Giáo Hoàng Leo nói thêm rằng Đức Mẹ Maria là người phụ nữ mà Thiên Chúa “đã viết nên lời mặc khải mầu nhiệm.”

“Người không áp đặt điều đó: Trước hết, Người đã đề nghị điều đó với trái tim của Mẹ và, sau khi nhận được lời ‘vâng’ của Mẹ, Người đã viết điều đó với tình yêu khôn tả trong xác thịt của Mẹ” với sự nhập thể của Chúa Kitô.

Đức Giáo Hoàng cho rằng qua hành động này, “niềm hy vọng của Thiên Chúa đã hòa quyện với niềm hy vọng của Đức Mẹ.”

Đức Giáo Hoàng nói rằng Thiên Chúa “yêu thích hy vọng qua những người nhỏ bé, và Người làm điều đó bằng cách đưa họ vào kế hoạch cứu độ của Người. Kế hoạch càng đẹp đẽ, niềm hy vọng càng lớn lao.”

Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng thế giới tiếp tục tiến về phía trước nhờ niềm hy vọng của “rất nhiều người bình dị, vô danh nhưng không phải đối với Chúa, những người, bất chấp mọi hoàn cảnh, vẫn tin vào một ngày mai tốt đẹp hơn, bởi vì họ biết rằng tương lai nằm trong tay Đấng ban cho họ niềm hy vọng lớn lao nhất.”

Một trong những người đó là Simon, người đánh cá, người mà Chúa Giêsu đã gọi và sau này được đặt tên là Phêrô, vị Giáo hoàng đầu tiên trong lịch sử.

“Chúa Cha đã ban cho ngài một đức tin chân thành và quảng đại đến nỗi Chúa đã có thể xây dựng cộng đồng của Người trên đó,” Đức Giáo Hoàng Leo nói, lưu ý rằng vô số người hành hương đã đến cầu nguyện tại mộ Thánh Phêrô trong Năm Thánh Hy Vọng, sẽ kết thúc vào ngày 6 tháng 1, ngày lễ Hiển Linh.

Ngài nói: Năm thánh sắp kết thúc là một dấu hiệu mạnh mẽ “cho một thế giới mới, được đổi mới và hòa giải theo ý muốn của Chúa”.

Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng thiết kế này dành một vị trí đặc biệt cho thành phố Rome, “không phải vì vinh quang, không phải vì quyền lực, mà vì tại đây, Thánh Phêrô và Thánh Phaolô, cùng rất nhiều vị tử đạo khác đã đổ máu vì Chúa Kitô.”

“Vì lý do này, Rome là thành phố của năm thánh,” ngài nói, bày tỏ hy vọng rằng Rome sẽ luôn “ở trên đỉnh cao của những người nhỏ bé. Của trẻ em, của những người già cô đơn và yếu đuối, của những gia đình đang chật vật mưu sinh, của những người nam nữ đến từ phương xa với hy vọng về một cuộc sống xứng đáng.”

Đức Giáo Hoàng Leo cảm ơn Chúa vì hồng ân năm thánh và những ân sủng đã nhận được, nói rằng năm thánh là “một dấu hiệu tuyệt vời về kế hoạch hy vọng của Người dành cho nhân loại và cho thế giới.”

Ngài cũng cảm ơn tất cả những người đã giúp đỡ các tín hữu hành hương đến Rome trong năm thánh, nói rằng ước muốn của Đức Giáo Hoàng Phanxicô khi khai mạc năm thánh năm ngoái là dành cho tất cả những ai đến để gặp gỡ niềm hy vọng của Chúa.

“Tôi ước gì điều đó vẫn còn như vậy, và tôi muốn nói là càng mong ước hơn nữa sau thời gian ân sủng này. Mong rằng thành phố này, được thúc đẩy bởi niềm hy vọng Kitô giáo, sẽ phục vụ cho kế hoạch yêu thương của Chúa dành cho nhân loại,” ngài nói thế, đồng thời cầu xin lòng sùng kính Đức Mẹ nổi tiếng của Rome, Maria Salus Populi Romani [Maria, Nguồn cứu giúp Rôma], cầu bầu cho ý nguyện này.

 

Khi Đức Leo được bầu chọn, người ta đã bàn tán rất nhiều về cái tên mà ngài chọn để tỏ lòng kính trọng đối với Đức Giáo Hoàng Leo XIII, vị giáo hoàng trị vì giữa cuộc Cách mạng Kỹ nghệ lần thứ hai — một thời điểm mà những khả năng kỹ thuật mới đã tạo ra một sự thay đổi mang tính đột phá trong cách con người tương tác với nhau, với công việc, với tiền bạc và với Thiên Chúa.

Đức Leo XIII đã dẫn dắt Giáo hội vượt qua giai đoạn đó bằng cách đổi mới và phục hưng các truyền thống thần học cũ — cụ thể là chủ nghĩa Thomism — để giải quyết các vấn đề mới, được thể hiện trong học thuyết xã hội của Giáo hội.

Và cách hiểu thông thường về việc lựa chọn tên của Đức Leo XIV là ngài muốn gợi nhớ đến Đức Leo XIII, đặc biệt là vì Đức đương kim Leo được kêu gọi dẫn dắt Giáo hội vượt qua sự thay đổi thời đại do trí tuệ nhân tạo (AI) gây ra.

Nhưng có thể có những lý do bản thân hơn cho việc lựa chọn tên của Đức Leo, những lý do này phần lớn đã không được chú ý. Ít nhất là cho đến ngày hôm nay.

Vị giáo hoàng hiện tại — tôi sẽ cứ gọi ngài là Leo XIV cho tiện — là một thành viên của Dòng Thánh Augustinô. Thực thế, ngài từng là bề trên tổng quyền của Dòng Augustinô. Dòng tu này được hình thành vào những năm 1200 như một sự hợp nhất của các nhóm ẩn sĩ nhỏ người Ý sống khá gần nhau, và tất cả đều sống đời sống khổ hạnh và nghèo khó, không xa nơi Thánh Phanxicô Assisi đã thành lập nhóm anh em của ngài.

Vào những năm 1250, Đức Giáo Hoàng Alexander IV cho rằng việc các nhóm nhỏ không liên kết với nhau chạy quanh quanh cầu nguyện và làm những việc tương tự là hơi hỗn loạn, vì vậy ngài đã chỉ thị họ tổ chức thành một tập đoàn, mà sau này trở thành Dòng Thánh Augustinô, theo lối sống của Thánh Augustinô thành Hippo.

Năm trăm năm sau, dòng tu này sa vào hướng suy tàn. Họ có ít người muốn tu hành và không có nhiều tiền.

Nhưng Đức Giáo Hoàng - Leo XIII - không thể chỉ đứng nhìn.

Ngài lớn lên trong một giáo xứ của Dòng Augustinô. Có lẽ ngài đã từng cân nhắc ơn gọi Augustinô trước khi theo học tại Đại học Gregorian của Dòng Tên, và sau đó trở thành một linh mục triều. Ngài có lòng sùng kính Đức Mẹ Chỉ Bảo Đàng Lành, một hình ảnh Đức Mẹ đặc biệt của Dòng Augustinô.

Cho nên, với tư cách Giáo hoàng, Đức Leo XIII đã làm rất nhiều việc cho những người bạn dòng Augustinô của mình.

Ngài cấp tiền cho họ mỗi năm, giúp xây dựng lại một nhà thờ cổ cho họ ở ngoại ô Rome. Ngài phong thánh cho một số tu sĩ dòng Augustinô, phong một số người làm Hồng Y, và một tu sĩ làm đại diện tông tòa tại Hoa Kỳ.

Ngài can thiệp để một tu sĩ người Mỹ gốc Ý rất thông minh, Cha Pacifico Neno, trở thành bề trên tổng quyền, và vực dậy sự lãnh đạo của dòng.

Đức XIII thậm chí còn giao cho các tu sĩ dòng Augustinô phụ trách giáo xứ tại Castel Gandolfo, ngôi nhà mùa hè của ngài (giáo xứ này nhiều thập niên sau đó được giao cho các giáo sĩ triều, nhưng dù sao thì…)

Nhưng với tất cả những việc Đức Leo XIII đã làm, các tu sĩ dòng Augustinô vẫn đang gặp khó khăn. Đồng thời, họ đang mất đi tòa nhà trụ sở chính – tổng tòa – vì nó quá lớn, chiếm vị trí đắc địa ở giữa thành phố, và tốn kém chi phí bảo trì – và dường như là do một số chính trị (Hội Tam điểm) của Ý.

Vì vậy, Đức Leo XIII lại giúp đỡ các tu sĩ dòng Augustinô một lần nữa. Ngài đã giúp họ tìm đất và huy động vốn để mua trụ sở mới, chính là trụ sở nằm ngay bên kia đường. Nơi này có đủ chỗ cho các tu sĩ trẻ đang tu tập, cho các vị lãnh đạo cấp cao của dòng, và cho một nhà nguyện dành riêng cho Thánh Monica.

Nhờ tất cả những công lao đó, các tu sĩ dòng Augustinô nói rằng Đức Leo XIII đã cứu dòng tu của họ khỏi bờ vực diệt vong.

Và tôi nghi ngờ rằng Đức Leo XIV — người sống trong ngôi nhà mà Đức Giáo Hoàng Leo XIII đã xây dựng — rất ý thức được món nợ mà dòng tu của ngài vốn nợ vị Giáo hoàng Leo tiền nhiệm.

Mặc dù tất cả những điều vĩ mô về cái tên có lẽ đúng, nhưng những điều đẹp đẽ nhất lại mang tính bản thân — như thể "cor ad cor" (trái tim nói với trái tim). Tôi nghi ngờ rằng tên Leo XIV cũng mang tính bản thân: một lời "cảm ơn" dành cho người đã giúp cứu các anh em của ngài hơn một thế kỷ trước.

Thánh John Henry Newman từng nói: “Người ta thường chạm đến trái tim không phải bằng lý trí, mà bằng trí tưởng tượng, bằng những ấn tượng trực tiếp, bằng chứng cứ của sự kiện, bằng lịch sử, bằng sự miêu tả. Con người tác động đến chúng ta, giọng nói làm tan chảy trái tim chúng ta, ánh nhìn khuất phục chúng ta, hành động khơi dậy ngọn lửa trong chúng ta. Nhiều người sẽ sống và chết vì một tín điều: nhưng sẽ không ai tử vì đạo vì một kết luận.”

 

Tạp chí AsiaNews, trong bản tin ngày 31 tháng 12, 2025, có bài viết về Á Châu dưới cái nhìn của 12 nhân vật chủ đạo. Các nhân vât này bao gồm nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản, thế hệ Z của Nepal và Thống chế Munir ở Pakistan. Chúng ta cũng có Zohran Mamdani, người hôm nay đang nói chuyện với Ấn Độ từ vị trí thị trưởng New York; Ekrem İmamoğlu, thị trưởng Istanbul, vẫn đang bị giam giữ vì dám thách thức Erdoğan, giám mục Khmer đầu tiên của Campuchia kể từ thời Pol Pot và di sản của Giáo hoàng Phanxicô ở châu Á.

Năm kết thúc hôm nay là một năm rất nhiều biến động đối với châu Á. Theo thông lệ, vào ngày cuối cùng của năm, AsiaNews đã chọn ra một vài nhân vật chủ chốt mà chúng tôi tin rằng tóm tắt một số câu chuyện quan trọng nhất đã ảnh hưởng đến chính trị, xã hội dân sự và Giáo hội trong năm 2025 ở các khu vực khác nhau của lục địa.



SANAE TAKAICHI (Nhật Bản)

Sau chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ Tự do vào tháng 10, Sanae Takaichi đã trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản. Xuất thân từ Nara, 64 tuổi, có mối quan hệ chính trị thân thiết với Shinzo Abe, cựu thủ tướng bị ám sát năm 2022, bà nói rằng bà muốn xây dựng một nước Nhật Bản "mạnh mẽ và thịnh vượng". Chiến thắng của bà đại diện cho sự khẳng định vị thế của cánh dân tộc chủ nghĩa trong đảng, vốn đã cầm quyền ở Nhật Bản gần như liên tục kể từ Thế chiến thứ hai. Vấn đề nhạy cảm về nhập cư là trọng tâm trong chiến dịch tranh cử của bà. Chính phủ của bà, được thành lập trong liên minh với Đảng Đổi mới Nhật Bản (Ishin) trung dung, dựa trên đa số sít sao, nhưng hiện đang có tỷ lệ ủng hộ rất cao. Vì lý do này, bà có thể chọn tổ chức bầu cử sớm vào năm 2026. Trong những tháng gần đây, tâm điểm chú ý là căng thẳng leo thang với Trung Quốc sau tuyên bố hồi tháng 11 của bà rằng một cuộc tấn công của Trung Quốc vào Đài Loan sẽ gây ra mối đe dọa hiện hữu đối với Nhật Bản.

THẾ HỆ Z (Nepal)

Giới trẻ, sinh viên, người lao động tự do, người có ảnh hưởng và các nhà hoạt động kỹ thuật số đã dẫn đầu các cuộc biểu tình vào tháng 9, đánh dấu sự phá vỡ hệ thống chính trị hiện hành. Các cuộc biểu tình nổ ra sau khi lệnh cấm mạng xã hội được áp đặt, chứng kiến giới trẻ phát động chiến dịch chống chính quyền, nhanh chóng biến thành cuộc huy động quần chúng chống lại tham nhũng, chủ nghĩa gia đình trị và sự bất khả xâm phạm của giới tinh hoa truyền thống, dẫn đến sự sụp đổ của chính phủ do KP Sharma Oli lãnh đạo. Không có một nhà lãnh đạo hay một đảng cầm quyền duy nhất, thế hệ Z đã sử dụng mạng xã hội như một không gian chính trị, phá vỡ thế độc quyền của các đảng truyền thống và đưa các vấn đề như minh bạch và công bằng xã hội vào chương trình nghị sự chính trị. Tất cả mọi ánh mắt đều đổ dồn vào ngày 5 tháng 3 năm 2026, ngày bầu cử, khi thị trưởng trẻ tuổi của Kathmandu, Balendra Shah, người thân cận với thế hệ Z, có thể nổi lên như một nhà lãnh đạo.

ZHANG YADI (Trung Quốc)

Zhang Yadi, một sinh viên Trung Quốc xuất sắc 22 tuổi đang sống ở Pháp, chuẩn bị bắt đầu chương trình thạc sĩ nhân chủng học tại Trường Nghiên cứu Phương Đông và Châu Phi (SOAS) danh tiếng thuộc Đại học London, đã không trở về sau chuyến thăm gia đình ở Trường Sa, Trung Quốc vào mùa hè. Ngày 31 tháng 7, cô bị bắt giữ tại Shangri-La, Vân Nam, với cáo buộc “gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia”. Chính quyền Trung Quốc bề ngoài phát hiện ra rằng Zhang là @TaraFreesoul trên mạng, một trong những người khởi xướng CYS4T (Thanh niên Trung Quốc đứng lên vì Tây Tạng), một nhóm sinh viên Trung Quốc sống ở nước ngoài đã vận động cho Tây Tạng từ tháng 5 năm 2024 và vạch trần “sự thật bị che giấu” của nó trong cộng đồng người Hoa hải ngoại. Zhang là một gương mặt mới trong giới bất đồng chính kiến Trung Quốc, một sản phẩm của “thế hệ áo trắng”, phong trào phản đối được thúc đẩy bởi chính sách không có ca nhiễm COVID-19 nghiêm ngặt mà Trung Quốc áp đặt trong đại dịch. Số phận của cô là một minh chứng đáng buồn cho sự kiểm soát rộng rãi do Tập Cận Bình áp đặt nhân danh “sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa” ngay cả bên ngoài Trung Quốc, trong giới trẻ đang học tập và làm việc ở phương Tây.

ASIM MUNIR (Pakistan)

Là Tham mưu trưởng Quân đội từ mùa thu năm 2022, Asim Munir đã trở thành người quyền lực nhất đất nước vào năm 2025. Từng là giám đốc Cơ quan Tình báo Liên quân (ISI) và là người lính đầu tiên đứng đầu cả Quân đoàn Tình báo Quân sự, Munir đã tập trung quyền lực vào tay quân đội sau sự sụp đổ của cựu Thủ tướng Imran Khan, người bị bắt và bỏ tù sau một loạt các thủ tục pháp lý. Dưới sự lãnh đạo của ông, quân đội Pakistan và chính phủ dân sự đã phá vỡ cơ sở hạ tầng chính trị của đảng Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI) của Khan. Vai trò của Asim Munir càng được củng cố trong năm nay bởi những thay đổi hiến pháp mở rộng quyền lực của tư lệnh quân đội và giảm khả năng can thiệp của ngành tư pháp. Tham mưu trưởng Quân đội, người cũng đã có cuộc đàm phán trực tiếp với Tổng thống Mỹ Donald Trump, đã biện minh cho cuộc đàn áp là cần thiết để đảm bảo an ninh quốc gia và phục hồi kinh tế, trong khi phe đối lập và một số nhà quan sát quốc tế coi đây là một giai đoạn mới trong sự kiểm soát của quân đội đối với các chính sách của chính phủ.

ZOHRAN MAMDANI (Ấn Độ - Hoa Kỳ)

Tân thị trưởng New York, Zohran Mamdani, đã đưa văn hóa Nam Á vào trung tâm chính trường Hoa Kỳ thông qua lịch sử gia đình và chiến dịch tranh cử được tiến hành bằng nhiều ngôn ngữ. Sinh ra ở Kampala... Sinh ra trong một gia đình Ấn Độ và lớn lên ở châu Phi, châu Á và Hoa Kỳ, Mamdani là hiện thân của thế hệ người Ấn Độ hải ngoại, những người nhìn nhận phương Tây thông qua trải nghiệm của các nước đang phát triển. Được bầu vào Hội đồng lập pháp bang New York, ông nổi tiếng với lập trường ủng hộ nhà ở công cộng, quyền được chăm sóc sức khỏe và một chính sách đối ngoại nhân quyền hơn, ngay cả khi điều đó có nghĩa là công khai chỉ trích các đồng minh truyền thống của Washington. Ông cũng nhiều lần chỉ trích Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vì các chính sách theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan Hindu và sự phân biệt đối xử với cộng đồng Hồi giáo ở Ấn Độ, những chính sách vẫn tiếp tục được thực hiện ở tất cả các bang do Đảng Bharatiya Janata (BJP) cầm quyền. Sự nổi lên của ông trùng hợp với một trong những thời điểm tồi tệ nhất trong quan hệ Mỹ-Ấn, với cuộc khủng hoảng do việc Trump áp thuế đối với các sản phẩm nhập khẩu từ Ấn Độ gây ra, dẫn đến việc Modi tìm cách hòa giải với Bắc Kinh.

Đức Giáo Hoàng PHANXICÔ (Châu Á)

Không chỉ cộng đồng Công Giáo, mà toàn bộ châu Á đều chia sẻ nỗi đau buồn của thế giới trước sự ra đi của Đức Giáo Hoàng Phanxicô vào ngày 21 tháng 4. Trong suốt 12 năm trị vì, Đức Giáo Hoàng đã đặc biệt quan tâm đến lục địa rộng lớn này. Ngài đã thực hiện bảy chuyến tông du: từ chuyến đầu tiên đến Hàn Quốc năm 2014 cho đến chuyến cuối cùng vào mùa hè năm 2024, chuyến tông du dài nhất trong nhiệm kỳ của ngài, đưa ngài đến Indonesia, quốc gia nhỏ bé Timor-Leste và Singapore, cũng như Papua New Guinea. Năm 2023, ngài đã dừng chân tại vùng biên giới truyền giáo Mông Cổ, nơi chỉ có rất ít tín đồ Kitô giáo. Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng là vị giáo hoàng đã chọn rất nhiều Hồng Y từ châu Á và Trung Đông, bao gồm cả những quốc gia chưa từng nhận được vinh dự này trước đây. Khoảng 23 người đã tham gia mật nghị bầu chọn Leo XIV vào tháng Năm. Trên hết, Jorge Bergoglio là vị giáo hoàng gần gũi nhất với những người bị lãng quên ở châu Á; ví dụ, ngài là nhà lãnh đạo thế giới duy nhất liên tục tập trung sự chú ý vào người Rohingya, những người bị lưu đày từ Myanmar mà ngài đã gặp trong chuyến đi đến Bangladesh. Ngài là vị giáo hoàng đã chìa tay với Trung Quốc, ký kết Thỏa thuận lâm thời với Bắc Kinh năm 2018 về việc bổ nhiệm giám mục và nêu gương Matteo Ricci như một hình mẫu cho sự giao thoa giữa đức tin và văn hóa Trung Quốc.

SUON HANGLY (Campuchia)

Ngày 8 tháng 9 năm 2025, cộng đồng Công Giáo nhỏ bé của Campuchia (chỉ hơn 20,000 thành viên, chiếm vỏn vẹn 0.13% dân số) đã hân hoan trước lễ tấn phong Cha (Pierre) Suon Hangly, một linh mục 53 tuổi, làm Phó Giám mục Tòa Thánh tại Phnom Penh. Đức Giáo Hoàng Leo XIV có lẽ đã chọn ngài để kế nhiệm vị giám mục hiện tại, Giám mục người Pháp Olivier Schmitthaeusler. Suon Hangly là giám mục người Khmer đầu tiên của Giáo hội địa phương, được tái sinh chỉ 35 năm trước, kể từ khi cuộc đàn áp diệt chủng của chế độ Khmer Rouge gần như đã xóa sổ hoàn toàn cộng đồng Công Giáo địa phương chỉ trong vài năm. Cho đến nay, Giám mục Giuse (Joseph) Chhmar Salas là linh mục người Khmer duy nhất được bổ nhiệm vào chức vụ giám mục (trong một thời điểm bi thảm) vào năm 1975.

FLAVIANO ANTONIO VILLANUEVA (Philippines)

Là một thành viên của Dòng Ngôi Lời, Cha Villanueva người Philippines là người nhận giải thưởng Magsaysay năm nay, nay đã bước sang lần thứ 67, một giải thưởng châu Á được so sánh với giải Nobel, vì những đóng góp của ngài trong việc bảo vệ phẩm giá con người. Được biết đến với tên gọi Cha Flavie, ngài là một trong những người hoạt động tích cực nhất trong việc bảo vệ quyền lợi của người nghèo và nạn nhân của “cuộc chiến chống ma túy”. Sau một quá khứ cá nhân đầy rẫy ma túy, bắt đầu từ tuổi thiếu niên và kết thúc vào năm 1995, ngài đã bắt đầu một hành trình hoán cải dẫn ngài đến chủng viện năm 1998 và được thụ phong linh mục năm 2006. Năm 2015, ngài thành lập Trung tâm Arnold Janssen Kalinga ở Manila, cung cấp hỗ trợ, nhà ở và các dịch vụ nhân phẩm cho hàng ngàn người bị thiệt thòi. Trong chiến dịch chống ma túy của Tổng thống Duterte, ngài đã ủng hộ gia đình các nạn nhân của những vụ giết người ngoài pháp luật, dẫn đầu việc tìm kiếm thi thể của họ và gây quỹ cho các lễ tang trang trọng cũng như các địa điểm tưởng niệm. Những nỗ lực của ngài đã khiến ngài phải đối diện với những lời đe dọa và cáo buộc tội phản quốc.

EKREM İMAMOĞLU (Thổ Nhĩ Kỳ)

İmamoğlu là gương mặt đại diện cho phe đối lập đã thành công trong việc thách thức quyền lực của Recep Tayyip Erdoğan, đánh bại ứng cử viên của đảng cầm quyền cho chức thị trưởng Istanbul, và là biểu tượng cho sự đàn áp của chính phủ đối với các đối thủ chính trị. Ekrem İmamoğlu, thị trưởng thủ đô kinh tế và thương mại của Thổ Nhĩ Kỳ và là thành viên của Đảng Cộng hòa Nhân dân (CHP), người đã hai lần đánh bại đối thủ của mình, Đảng Công lý và Phát triển (AKP), đã bị bỏ tù với những cáo buộc bịa đặt vào ngày 19 tháng 3. Theo công tố viên trưởng Istanbul, thị trưởng và đối thủ chính của Erdoğan trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2028 đang phải đối mặt với cáo buộc “hỗ trợ tổ chức khủng bố” và “thành lập và lãnh đạo tổ chức tội phạm” liên quan đến “hối lộ” và “gian lận nghiêm trọng”. Vào tháng 10, cáo buộc gián điệp đã được thêm vào, điều mà İmamoğlu bác bỏ là âm mưu nhằm loại ông khỏi chính trường. Các nhà phân tích và đối thủ của tổng thống cho rằng đây là một nỗ lực của chính phủ và đảng AKP nhằm áp đặt chế độ độc tài và giành quyền kiểm soát. Thành phố lớn này đang đàn áp các cuộc biểu tình và bắt giữ những người đòi hỏi tự do, dân chủ và quyền lợi.

AHMED AL-SHARAA (Syria)

Với tư cách là người đứng đầu lực lượng dân quân Hay'at Tahrir al-Sham (HTS), Ahmed al-Sharaa đã lãnh đạo cuộc lật đổ chế độ Bashar al-Assad kéo dài hàng thập niên chỉ trong vài tuần từ tháng 11 đến tháng 12 năm 2024, buộc cựu độc tài phải sống lưu vong. Trong năm qua, ông đã củng cố quyền lực của mình bằng cách tổ chức các cuộc bầu cử hạn chế và đưa đất nước trở lại hội nhập quốc tế. Tổng thống lâm thời này là một cựu thủ lĩnh al-Qaeda, người từng bị treo thưởng 10 triệu đô la Mỹ. Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, ông đã nhận được sự tín nhiệm hoàn toàn từ Donald Trump và đã thành công trong việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế, bao gồm cả Đạo luật Caesar, vốn đã khiến Syria thiếu lương thực trong nhiều năm. Về chính sách đối ngoại, ông đã cố gắng đạt được thỏa thuận với Israel, nhưng các vấn đề trong nước vẫn tồn tại, bao gồm bạo lực chống lại người Alawi, căng thẳng với người Druze, các cuộc tấn công vào người Kitô giáo, sự hiện diện liên tục của các phần tử thánh chiến (bao gồm cả Nhà nước Hồi giáo), và vấn đề chưa được giải quyết với người Kurd ở phía đông bắc. Tất cả những điều này đã phủ bóng đen lên tương lai bất ổn của một đất nước còn lâu mới ổn định.

BASHAR FAWADLEH (Palestine-Israel)

Với bối cảnh chiến tranh ở Gaza, những người định cư Israel và các phong trào ủng hộ chiếm đóng đã tiến hành một "cuộc chiến thầm lặng" chống lại người Palestine ở Bờ Tây, với sự đồng lõa của chính phủ và cảnh sát Israel, chiếm đoạt đất đai, phá hủy tài sản và tàn phá nền kinh tế. Một ví dụ điển hình là Taybeh, một ngôi làng có 1,500 cư dân và ba nhà thờ, cách Giêrusalem 30 km về phía bắc và phía đông Ramallah, thị trấn cuối cùng chỉ có người Kitô giáo sinh sống. Cha xứ Bashar Fawadleh đã lên án bạo lực, giữa lúc các cuộc tấn công leo thang khiến Đức Hồng Y Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Latinh của Giêrusalem, và Đức Giáo chủ Chính thống giáo Hy Lạp, Theophilos III, phải đến thăm để bày tỏ sự đoàn kết với người dân. 600 tín hữu Công Giáo Latinh, cùng với các tín hữu Chính thống giáo Hy Lạp và Công Giáo Melkite Hy Lạp “sống dưới sự tấn công liên tục của những người định cư và dưới làn đạn của quân đội chiếm đóng Israel”, nhưng, vị linh mục nói thêm, “chúng tôi không sợ hãi khi ở lại trên mảnh đất của mình”. Thông điệp này đã được nhắc lại trong Mùa Vọng, làm chứng cho đức tin “mạnh mẽ hơn bạo lực của những người định cư”.

BAGRAT GALSTANYAN (Armenia)

Đức Tổng Giám Mục Bagrat Galstanyan của Giáo hội Tông đồ Armenia ở Tavowsh là nhân vật trung tâm trong phe đối lập với Thủ tướng Nikol Pashinyan. Từ tháng 6 năm 2024, ngài đã dẫn đầu các cuộc biểu tình phản đối việc chuyển giao lãnh thổ tranh chấp Nagorno-Karabakh cho Azerbaijan. Ngài đã thúc đẩy phong trào "Tavowsh nhân danh Tổ quốc" và kêu gọi thủ tướng từ chức, thậm chí tạm thời đình chỉ nhiệm vụ mục vụ để tranh cử vào chức vụ công, nhưng sau đó đã rút lại quyết định vì mang hai quốc tịch Armenia và Canada. Vào ngày 25 tháng 6 năm 2025, Pashinyan lên án một âm mưu đảo chính có liên quan đến giới giáo sĩ, nêu tên Galstanyan là nhân vật chủ chốt. Vị giám mục này cuối cùng đã bị bắt và hiện vẫn đang bị giam giữ. Vụ án của ông đã trở thành biểu tượng cho sự rạn nứt sâu sắc giữa chính phủ Armenia và Giáo hội Tông đồ trong một quốc gia đang phải gánh chịu hậu quả của việc mất Nagorno-Karabakh.

 

Theo Tạp chí AsiaNews, trong bản tin ngày 1 tháng 1 năm 2026, năm bắt đầu với các cuộc bầu cử ở Bangladesh, Thái Lan và Nepal, nhưng cũng với Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam. Philippines sẽ giữ chức chủ tịch luân phiên của ASEAN, trong khi Thâm Quyến sẽ đăng cai hội nghị thượng đỉnh APEC. Nhật Bản sẽ đăng cai Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20. Các sự kiện kỷ niệm bao gồm 500 năm Đế quốc Mughal ở Ấn Độ và 50 năm ngày mất của Mao Trạch Đông.



CÁC NĂM QUỐC TẾ VÀ CÁC TỔ CHỨC SIÊU QUỐC GIA

Liên Hợp Quốc đã tuyên bố năm 2026 là Năm của Đồng cỏ và Người chăn nuôi, Tình nguyện viên và Nữ nông dân. Đồng cỏ chiếm khoảng một nửa diện tích đất liền của hành tinh và là nơi sinh sống của đa dạng sinh học độc đáo. Người chăn nuôi gia súc nuôi dưỡng vật nuôi, đóng góp vào an ninh lương thực và bảo tồn di sản văn hóa phong phú cũng như kiến thức địa phương và bản địa, bảo tồn các hệ sinh thái trên toàn thế giới.

Một vấn đề khác sẽ là trọng tâm chú ý của Liên Hợp Quốc trong mười hai tháng tới là sự đóng góp của các tình nguyện viên vào việc theo đuổi các Mục tiêu Phát triển Bền vững.

Năm 2026, Philippines sẽ đảm nhiệm chức chủ tịch luân phiên của ASEAN

Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc sẽ đăng cai tổ chức Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Thâm Quyến, diễn đàn quy tụ các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương

Năm 2026, Ấn Độ sẽ giữ chức chủ tịch luân phiên của BRICS

Năm 2026, Pháp sẽ lãnh đạo G7, trong khi Hoa Kỳ sẽ lãnh đạo G20

BẦU CỬ VÀ CÁC SỰ KIỆN CHÍNH TRỊ KHÁC

19-25 tháng 1: Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam, quy tụ 1,600 đại biểu để củng cố sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm và thông qua các mục tiêu của đất nước trong giai đoạn 5 năm đến năm 2030

25 tháng 1: ngày cuối cùng của cuộc bầu cử gây tranh cãi do chính quyền quân sự tổ chức tại Myanmar

5 tháng 2: hết hạn Hiệp ước NewSTART giữa Nga và Hoa Kỳ về hạn chế vũ khí hạt nhân

8 tháng 2: tổng tuyển cử tại Thái Lan

12 tháng 2: tổng tuyển cử tại Bangladesh

22 tháng 2: bầu cử quốc hội tại Lào

5 tháng 3: bầu cử quốc hội tại Nepal

Tháng 3: Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thông qua tại Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc hàng năm

Tháng 5: Hạn chót cho cuộc tổng tuyển cử ở Lebanon được ấn định

Ngày 7 tháng 6: Bầu cử quốc hội ở Armenia

Ngày 27 tháng 10: Hạn chót cho cuộc bầu cử quốc hội ở Israel (nhưng có thể được đẩy lên tháng 6 nếu chính phủ Netanyahu, hiện không có đa số trong quốc hội, không thông qua luật ngân sách trước tháng 2)

Ở Bahrain, tổng tuyển cử trước tháng 11

Iraq phải bầu tổng thống mới trước cuối năm

Ở Ấn Độ, các cuộc bầu cử sẽ được tổ chức vào năm 2026 để thay thế chính phủ của các bang Assam, Kerala, Tamil Nadu, Tây Bengal và vùng lãnh thổ Puducherry

HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH QUỐC TẾ

9-12 tháng 2: Triển lãm Y tế Thế giới tại Dubai

24-27 tháng 2: Diễn đàn Châu Á - Thái Bình Dương về Phát triển Bền vững tại Bangkok

17-22 tháng 5: Diễn đàn Đô thị Thế giới lần thứ 13, một sự kiện do Liên Hợp Quốc tổ chức về những thách thức của việc gia tăng đô thị hóa trên hoàn cầu sẽ được tổ chức tại Baku

8-22 tháng 9: Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York

9-20 tháng 11: Hội nghị COP 31 về biến đổi khí hậu tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ

2-4 tháng 12: Hội nghị Liên hợp quốc về nước

NGÀY LỄ NĂM MỚI VÀ CÁC NGÀY LỄ TÔN GIÁO

17 tháng 2: Tết Nguyên đán. Năm Ngựa bắt đầu ở Việt Nam và Trung Quốc

Ramadan 2026: Dự kiến bắt đầu vào ngày 18 tháng 2 năm 2026 và kết thúc vào ngày 19 hoặc 20 tháng 3 năm 2026 – ngày có thể thay đổi tùy thuộc vào việc quan sát trăng.

20 tháng 3: Nowruz, Tết Nguyên đán của người Ba Tư, được tổ chức

1 tháng 4: Vào lúc hoàng hôn, ngày lễ Vượt qua của người Do Thái bắt đầu

5 tháng 4: Lễ Phục sinh cho các giáo hội theo lịch Gregorian

12 tháng 4: Lễ Phục sinh cho các giáo hội Kitô giáo phương Đông theo lịch Julian

1 tháng 5: Lễ hội Phật giáo Vesak

8 tháng 11: Lễ hội Hindu Diwali

GIÁO HỘI

7-8 Tháng Giêng: Công Nghị Hồng Y tại Rome do Đức Giáo Hoàng Leo XIV triệu tập

28 tháng Giêng: Lễ tấn phong Sarah Mullally làm Tổng Giám mục Canterbury, người phụ nữ đầu tiên giữ chức vụ giáo chủ Anh giáo

23 tháng Năm: Kỷ niệm 100 năm sắc lệnh của Đức Giáo Hoàng Pius XI, bằng cách sáp nhập Chủng viện Truyền giáo Nước ngoài Lombard ở Milan và Chủng viện Giáo hoàng Thánh Phêrô và Phaolô cho Truyền giáo Nước ngoài, đã tạo ra Viện Giáo hoàng Truyền giáo Nước ngoài (PIME)

2 tháng Bảy: Lễ phong chân phước cho Cha Phanxicô Trương Bửu Điệp, vị tử đạo người Việt đầu tiên của thế kỷ 20 được tôn vinh trên bàn thờ, tại Trung tâm Hành hương Tác Sậy thuộc giáo phận Cần Thơ, tỉnh Cà Mau

20-26 tháng Bảy: Đại hội toàn thể lần thứ 20 của FABC (Liên đoàn Hội đồng Giám mục Châu Á) tại Indonesia

3-4 tháng Mười: Kỷ niệm 800 năm ngày mất của Thánh Phanxicô Assisi

Hiện chưa có chuyến đi quốc tế nào được lên lịch chính thức cho Đức Giáo Hoàng Leo. Tuy nhiên, được biết rằng các kế hoạch đang được tiến hành cho một chuyến đi vào mùa xuân tới, đưa Đức Giáo Hoàng đến Algeria, theo bước chân của Thánh Augustinô, trong chuyến đi đầu tiên của một vị Giáo hoàng đến quốc gia này. Từ đó, Dự kiến Đức Giáo Hoàng Prevost sẽ dừng chân tại một hoặc nhiều quốc gia ở khu vực châu Phi cận Sahara. Một lịch trình khác đang được thảo luận liên quan đến khu vực Mỹ Latinh, bắt đầu từ Peru, quốc gia nơi Đức Giáo Hoàng Leo XIV từng là nhà truyền giáo và giám mục.

Hiện tại, chưa có kế hoạch cụ thể nào cho chuyến đi đến châu Á, vì nhiều khả năng Đức Giáo Hoàng sẽ đến Seoul vào năm 2027 để tham dự Ngày Giới trẻ Thế giới.

CÁC SỰ KIỆN KHÁC

8-22 tháng 2: Thế vận hội Mùa đông Milan-Cortina tại Ý

7 tháng 2 - 8 tháng 3: Giải vô địch Cricket T20 thế giới tại Ấn Độ và Sri Lanka

15 tháng 3 năm 2026: Lễ trao giải Oscar tại Los Angeles

11 tháng 6 - 19 tháng 7: Giải vô địch bóng đá thế giới FIFA do Hoa Kỳ, Canada và Mexico đồng tổ chức

19 tháng 9 - 4 tháng 10: Đại hội thể thao châu Á XX tại Nhật Bản, tỉnh Aichi và Nagoya

KỶ NIỆM

15 tháng 1: Kỷ niệm 25 năm thành lập Wikipedia

21 tháng 4: Kỷ niệm 500 năm thành lập Đế quốc Mughal ở Ấn Độ năm 1526

26 tháng 4: Bốn mươi năm kể từ thảm họa hạt nhân Chernobyl năm 1986, tại Ukraine, khi đó là một phần của Liên Xô

9 tháng 9: Năm mươi năm ngày mất của Mao Trạch Đông năm 1976

11 tháng 9: Kỷ niệm 25 năm vụ tấn công vào Tòa tháp đôi ở New York

 

1. ISW: Quân đội Ukraine đang thắng lớn ở Kupiansk và Pokrovsk

Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh, gọi tắt là ISW, lực lượng Ukraine gần đây đã tiến công gần Kupiansk và Pokrovsk, giành được thắng lợi ở cả hai tỉnh Kharkiv và Donetsk. Quân đội Ukraine cho biết một số binh sĩ Nga hiện đang bị bao vây trong các vị trí hầm ngầm bên trong Kupiansk.

Điện Cẩm Linh từ lâu đã tập trung vào việc chiếm giữ phần còn lại của tỉnh Donetsk, trong đó Pokrovsk và Myrnohrad là những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Ukraine hiện đang kiểm soát phía bắc Pokrovsk và đang tăng cường lực lượng cho Myrnohrad. Tại tỉnh Kharkiv, Kupiansk đã chứng kiến nhiều nỗ lực tái chiếm của Nga kể từ khi được giải phóng vào năm 2022. Các đơn vị Nga gần đây đã tiến vào một số khu vực của thành phố, chiếm được lãnh thổ, nhưng sau đó bị bao vây và cô lập. Ukraine báo cáo đã dẹp tan hầu hết sự kháng cự và tiếp tục truy lùng các binh sĩ Nga bị cô lập.

ISW đưa tin rằng đoạn phim có định vị địa lý được công bố vào ngày 30 tháng 12 xác nhận rằng quân đội Ukraine gần đây đã đạt được những tiến bộ nhỏ ở khu vực phía bắc Kupiansk. Cùng ngày, một video cho thấy bốn binh sĩ Nga hoạt động ở phía tây bắc Myrove, phía tây Kupiansk, trong một nhiệm vụ mà ISW đánh giá là nhiệm vụ xâm nhập. Tuy nhiên, hoạt động này không làm thay đổi quyền kiểm soát địa hình hay tiền tuyến của khu vực chiến sự.

Giao tranh leo thang xung quanh Kupiansk vào ngày 29 và 30 tháng 12, với các cuộc tấn công của Nga được báo cáo gần và bên trong thành phố, cũng như ở Myrove phía tây, Kolodiazne phía bắc, Petropavlivka phía đông và Pishchane phía đông nam. Các nguồn tin của Nga, bao gồm cả Bộ Quốc phòng Nga, tuyên bố rằng lực lượng Ukraine đã phát động các cuộc phản công gần Palamarivka và Velyka Shapkivka ở phía tây bắc, và gần Blahodativka ở phía tây nam.

Lực lượng đặc nhiệm liên hợp Ukraine đã bác bỏ tuyên bố của Bộ Quốc phòng Nga về việc kiểm soát Kupiansk, thay vào đó báo cáo rằng quân đội Nga chỉ duy trì một số vị trí hạn chế trong các tầng hầm. Theo phía Ukraine, quân đội Ukraine đã bao vây các vị trí này và đang lùng bắt tàn quân Nga.

Một blogger quân sự có liên hệ với Điện Cẩm Linh cho biết thêm rằng các đoạn phim bổ sung xác nhận quân đội Ukraine đã tiến sâu hơn vào Kupiansk so với những gì các nguồn tin Nga thừa nhận trước đó. Blogger này cũng tuyên bố rằng điều kiện thời tiết xấu đang cho phép lực lượng Ukraine tận dụng ưu thế về quân số trong khi làm suy yếu các hoạt động máy bay điều khiển từ xa của Nga.

Quân đội Ukraine tiến vào Kupiansk, Pokrovsk · Tình hình khu vực 30/2025 Pokrovsk-direction-december-30-2025 tin tức Ukraine

Lực lượng Ukraine cũng đạt được tiến triển theo hướng Pokrovsk. Hình ảnh định vị địa lý từ ngày 29 tháng 12 cho thấy các phi công điều khiển máy bay điều khiển từ xa của Lữ đoàn Bộ binh Cơ giới số 35 của Nga tấn công lực lượng Ukraine ở phía đông nam Hryshyne, tây bắc Pokrovsk. Điều này cho thấy quân đội Ukraine gần đây đã tiến vào khu vực đó.

Trong khi đó, lực lượng Nga tấn công trên nhiều mặt trận xung quanh Pokrovsk. Các trận chiến diễn ra trong thành phố và gần các thị trấn lân cận — bao gồm Bilytske, Rodynske và Sukhetske ở phía bắc; Krasnyi Lyman, Rivne và Novoekonomichne ở phía đông bắc; Myrnohrad ở phía đông; Udachne, Molodetske và Kotlyne ở phía tây nam; Serhiivka ở phía tây; và Hryshyne ở phía tây bắc — vào ngày 29 và 30 tháng 12. Một blogger quân sự người Nga tuyên bố rằng lực lượng Ukraine đang phản công gần Rodynske.

Trong báo cáo ngày 31 tháng 12, ISW đã lưu ý rằng Ukraine gần đây đã tiến quân gần Siversk, Oleksandrivka và Huliaipole, trong khi quân Nga dậm chân tại chỗ ở phía tây tỉnh Zaporizhzhia, và ở tỉnh Donetsk gần Pokrovsk, và trong khu vực chiến thuật Dobropillia.

[Europe Maidan: ISW: Ukrainian troops advance in Kupiansk and Pokrovsk]

2. Lithuania: Nga tung tin giả ám sát Putin là nhằm phá hoại thỏa thuận Mar-a-Lago giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Zelenskiy.

Ngoại trưởng Lithuania Kęstutis Budrys tuyên bố rằng Nga đang cố gắng phá hoại các thỏa thuận đạt được tại Mar-a-Lago giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Volodymyr Zelenskiy bằng cách lan truyền những thông tin sai lệch về một cuộc tấn công của Ukraine vào dinh thự của Vladimir Putin.

Bộ Ngoại giao Lithuania đã ra tuyên bố, gọi những cáo buộc của Nga là một chiến dịch giả mạo nhằm biện minh cho các cuộc tấn công tiềm tàng chống lại Ukraine.

Ngoại trưởng Kęstutis Budrys nhận định rằng: “Chiến dịch giả mạo mới nhất của Điện Cẩm Linh nhằm biện minh cho các cuộc tấn công có thể xảy ra chống lại Ukraine - không có gì mới. Chúng ta nhớ lại vụ 'tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa' thất bại vào Điện Cẩm Linh (03.05.2023). Putin không chỉ lên kế hoạch cho một cuộc tấn công quy mô lớn vào Kyiv, mà còn nhằm mục đích phá hoại những thành tựu đã đạt được tại Mar-a-Lago ngày hôm qua”

Ngày 29 tháng 12, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tuyên bố Ukraine đã tấn công dinh thự của Putin ở tỉnh Novgorod bằng 91 máy bay điều khiển từ xa tầm xa. Ông Lavrov cho rằng điều này sẽ dẫn đến “việc xem xét lại lập trường đàm phán”, mặc dù Nga được tường trình không có ý định rút khỏi tiến trình đàm phán với Hoa Kỳ về vấn đề Ukraine.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy bác bỏ những cáo buộc của Nga, gọi đó là “một lời nói dối khác của Nga”.

“Hôm qua chúng tôi đã có cuộc gặp với Tổng thống Trump. Rõ ràng là đối với người Nga, nếu chúng ta không vướng vào bê bối nào với Mỹ mà thay vào đó là tiến triển, thì đối với họ đó là một thất bại. Họ không muốn kết thúc cuộc chiến này. Tôi đã dự đoán những tuyên bố như vậy hôm qua. Bằng cách tuyên bố rằng một số khu dân cư đã bị tấn công, họ đang chuẩn bị mặt trận để tấn công thủ đô vào các tòa nhà chính phủ”, Tổng thống Zelenskiy nói.

Tổng thống Ukraine cảnh báo rằng Nga có thể đang chuẩn bị một cuộc tấn công khác vào các tòa nhà chính phủ ở trung tâm Kyiv, tương tự như vụ tấn công ngày 7 tháng 9 khi một hỏa tiễn Iskander bắn trúng tòa nhà Nội các trong một cuộc tấn công phối hợp quy mô lớn.

“Chúng ta cần phải cảnh giác và chuẩn bị cho một cuộc tấn công vào thủ đô. Họ nói rằng họ sẽ chọn những mục tiêu thích hợp – họ đang đe dọa,” Tổng thống Zelenskiy nói thêm.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho rằng những tuyên bố của Nga về vụ tấn công được tường trình nhằm vào dinh thự của Putin là một nỗ lực nhằm tạo ra cái cớ và sự biện minh sai trái cho các cuộc tấn công tiếp theo của Nga nhằm vào Ukraine, cũng như nhằm phá hoại và làm phức tạp tiến trình hòa bình.

“Chiến thuật điển hình của Nga: cáo buộc phía bên kia về những gì mình đang làm hoặc đang lên kế hoạch,” Sybiha viết.

Ông nhấn mạnh rằng Ukraine chỉ tấn công các mục tiêu quân sự hợp pháp trên lãnh thổ Nga để đáp trả các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine, và kêu gọi thế giới lên án những tuyên bố khiêu khích của Nga nhằm phá hoại tiến trình hòa bình mang tính xây dựng.

Không có bằng chứng về vụ tấn công

Theo tờ The Moscow Times dẫn nguồn từ báo “Mozhem Obyasnit”, cư dân thị trấn Valdai thuộc tỉnh Novgorod nói với các nhà báo rằng họ không nhận thấy sự xuất hiện của máy bay điều khiển từ xa hay các hoạt động phòng không trong vụ tấn công được tường trình nhằm vào dinh thự của Putin vào đêm 29 tháng 12.

Mười bốn cư dân Valdai được tờ báo phỏng vấn cho biết họ không nghe thấy tiếng ồn đặc trưng của máy bay điều khiển từ xa hay tiếng nổ nào vào đêm đó. Họ cũng cho biết không nhận được bất kỳ tin nhắn SMS cảnh báo nào về mối đe dọa trên không, điều thường được gửi đi trong các cuộc tấn công.

Một người được phỏng vấn nhận xét rằng nếu điều gì đó tương tự thực sự xảy ra trong thành phố, nó sẽ trở thành chủ đề bàn tán của tất cả cư dân. Theo ông, “không có tiếng vo ve, không có tiếng nổ.”

Tờ Moscow Times ghi nhận rằng dinh thự “Dolgiye Borody” của Putin nằm ở phía đông bắc Valdai, ngăn cách với thành phố bởi hồ Valdai. Bản thân Valdai có dân số khoảng 14.000 người. Theo tờ báo này, người dân địa phương thường biết rõ khi nào Putin có mặt tại dinh thự, đặc biệt là nhờ tiếng ồn của trực thăng, điều rất dễ nhận thấy.

Phản ứng của Tổng thống Trump

Tổng thống Trump cho biết ông “rất tức giận” về những tuyên bố của Nga liên quan đến vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa được tường trình do Ukraine thực hiện nhằm vào dinh thự tổng thống ở tỉnh Novgorod.

Theo lời Tổng thống Trump, Putin đã thông báo cho ông về vụ tấn công trong một cuộc điện thoại. Sau đó, Tổng thống Trump tuyên bố ông không biết gì về vụ tấn công được tường trình nhằm vào dinh thự của Putin nhưng sẽ “tìm hiểu rõ hoàn cảnh”.

Thông tin về các dinh thự của Putin

Vào năm 2021, Tổ chức Chống Tham nhũng Nga đã công bố một video về biệt thự nghỉ dưỡng chính thức nhưng bí mật của Putin bên hồ Valdai ở tỉnh Novgorod. Tổ chức này cho biết Putin có bốn nơi cư trú được chỉ định: Điện Cẩm Linh, Novo-Ogaryovo ở tỉnh Mạc Tư Khoa, “Bocharov Ruchey” ở Sochi và “Dolgiye Borody” (còn được gọi là “Valdai” hoặc “Uzhin”) ở tỉnh Novgorod.

Năm 2023, “Proyekt” đưa tin rằng một tuyến hỏa xa bí mật và mạng lưới nhà ga đã được xây dựng để Putin có thể tiếp cận các dinh thự của mình.

Vào tháng 4 năm 2023, người ta biết được rằng hệ thống hỏa tiễn và pháo phòng không Pantsir-S1 đã được lắp đặt tại Krasnaya Polyana ở Sochi, nơi đặt dinh thự bí mật của Putin.

Tháng 10 năm 2024, tòa nhà chính tại dinh thự của Putin ở Sochi đã bị phá hủy, vì theo báo cáo, ông trở nên sợ hãi khi đến khu nghỉ dưỡng này sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

[Europe Maidan: Lithuania: Russia spreads fake attack claims to sabotage Trump-Zelenskyy Mar-a-Lago deal]

3. Trong khi hải quân Trung Quốc tập trận quanh Đài Loan, Tổng thống Trump nói “Tôi không hề lo lắng về điều đó”.

Tổng thống Trump đã bác bỏ những âu lo liên quan đến một loạt các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn mới nhất của Trung Quốc quanh Đài Loan, nói với các phóng viên rằng “không có gì khiến tôi lo lắng” và mô tả hoạt động của Bắc Kinh là đã diễn ra từ lâu - những bình luận này được đưa ra khi Đài Loan đặt lực lượng của mình trong tình trạng báo động và Bắc Kinh coi các cuộc tập trận như một lời cảnh báo đối với các cường quốc “bên ngoài”.

Chiến dịch gây áp lực quân sự ngày càng mở rộng của Trung Quốc xung quanh Đài Loan là một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất thế giới, với những tác động trực tiếp đến các cam kết an ninh của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, các tuyến đường thương mại toàn cầu và chuỗi cung ứng chất bán dẫn.

Lập trường công khai của Tổng thống Trump là hạ thấp tầm quan trọng của cuộc tập trận trong khi nhấn mạnh mối quan hệ của ông với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình — sẽ được theo dõi sát sao tại Đài Bắc, Bắc Kinh và các thủ đô của các nước đồng minh khi cuộc tập trận tiếp diễn.

Hôm thứ Hai, quân đội Trung Quốc đã phát động các cuộc tập trận chung quanh Đài Loan, có sự tham gia của các đơn vị không quân, hải quân và hỏa tiễn, gọi đây là “lời cảnh báo nghiêm khắc” đối với các thế lực “độc lập Đài Loan” và điều mà họ mô tả là “sự can thiệp từ bên ngoài”. Đài Loan cho biết họ đang đặt lực lượng của mình trong tình trạng báo động và lên án Bắc Kinh là “kẻ phá hoại hòa bình lớn nhất”.

Phát biểu với các phóng viên trong một cuộc họp báo với Thủ tướng Israel Netanyahu tại Mar-a-Lago, Tổng thống Trump nói rằng ông không được thông báo trước về các cuộc tập trận nhưng cho biết ông không lo lắng, lập luận rằng Trung Quốc đã “tiến hành các cuộc tập trận hải quân trong 20 năm qua ở khu vực đó”.

“Tôi có mối quan hệ tuyệt vời với Chủ tịch Tập Cận Bình,” Tổng thống Trump nói tiếp. “Và tôi không tin ông ấy sẽ làm điều đó.”

Khi được hỏi liệu các cuộc tập trận có làm ông lo lắng không, Tổng thống Trump trả lời: “Không. Chẳng có gì làm tôi lo lắng cả.”

Các cuộc tập trận — được Trung Quốc mô tả là “Sứ mệnh Công lý 2025” — được công bố chưa đầy hai tuần sau khi Mỹ phê duyệt gói vũ khí lớn cho Đài Loan, và trong bối cảnh Bắc Kinh tức giận về việc Mỹ tiếp tục hỗ trợ Đài Bắc.

Chính phủ và quân đội Đài Loan đã nhiều lần cảnh báo rằng các hoạt động “vùng xám” của Trung Quốc – đặc biệt là các hoạt động thường xuyên của máy bay và tàu thuyền gần đảo - làm tăng nguy cơ tính toán sai lầm ngay cả khi lực lượng Trung Quốc không xâm phạm không phận hoặc vùng biển của Đài Loan. Hoạt động tập trận hải quân và sự gián đoạn hàng không đã ảnh hưởng đáng kể đến một lượng lớn hành khách và chuyến bay.

Các bích chương tuyên truyền do các phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc công bố dường như liên kết các cuộc diễn tập mới nhất với các thương vụ bán vũ khí gần đây của Mỹ, trong đó có một hình ảnh cho thấy một tàu container chở các bệ phóng hỏa tiễn HIMARS do Mỹ sản xuất đến hòn đảo này.

[Newsweek: As China’s Navy Drills Around Taiwan, Trump Says ‘Nothing Worries Me’]

4. Nga công bố “bằng chứng” đáng ngờ về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine 3 ngày sau khi tuyên bố Kyiv âm mưu ám sát Putin.

Ngày 31 tháng 12, Bộ Quốc phòng Nga công bố một bản đồ và đoạn video được tường trình để chứng minh những tuyên bố rằng một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã nhắm vào dinh thự của Putin - những tuyên bố được đưa ra ba ngày trước đó.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Ukraine, Heorhii Tykhyi, trả lời hãng Reuters, gọi đoạn video là “nực cười” và nói rằng Kyiv vẫn “hoàn toàn tin tưởng rằng không có cuộc tấn công nào như vậy đã xảy ra.”

Ngày 29 tháng 12, Nga tuyên bố Ukraine đã cố gắng tấn công dinh thự của Putin ở Valdai, tỉnh Novgorod bằng 91 máy bay điều khiển từ xa. Lời cáo buộc này trùng hợp với cuộc đàm phán hòa bình căng thẳng ở Florida giữa Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Tổng thống Donald Trump. Vào thời điểm đó, chính quyền Nga không đưa ra bằng chứng nào để chứng minh cho tuyên bố của mình.

Ngày 31 tháng 12, Bộ Quốc phòng Nga công bố một bản đồ cho thấy quỹ đạo được tường trình của các máy bay điều khiển từ xa Ukraine, mà họ tuyên bố đã bị lực lượng phòng không đánh chặn. Bộ này cũng công bố đoạn video về một máy bay điều khiển từ xa bị bắn hạ, mà họ cho là một trong những UAV tấn công vào dinh thự của Putin.

Bộ này không cho biết làm thế nào họ biết được máy bay điều khiển từ xa đang tấn công vào đâu. Những tuyên bố trong đoạn video không thể được xác minh.

Cơ quan tình báo nước ngoài của Ukraine, gọi tắt là SZRU đã cảnh báo sau những tuyên bố ban đầu của Nga rằng Mạc Tư Khoa đang tiến hành “một chiến dịch thông tin” nhằm phá hoại các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra giữa Kyiv và Washington.

Khi Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov lần đầu tiên thông báo về vụ ám sát hụt được tường trình đã xảy ra, ông cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa sẽ “xem xét lại lập trường đàm phán” của mình trước vụ tấn công này. Thông tin cáo buộc cũng được chuyển đến Tổng thống Trump, người nói rằng ông “rất tức giận” về âm mưu ám sát Putin.

Ngày 30 tháng 12, SZRU lưu ý rằng Nga không cung cấp bằng chứng nào để chứng minh cáo buộc ban đầu, nhưng cảnh báo rằng “bằng chứng cần thiết có thể sẽ được cung cấp trong tương lai gần”. Cơ quan này cũng cho biết Bộ Quốc phòng Nga trước đây đã sửa đổi các hồ sơ đã công bố để phù hợp với luận điệu của Điện Cẩm Linh, bao gồm cả việc thay đổi số lượng máy bay điều khiển từ xa bị cáo buộc.

“Nga sẽ tiếp tục sử dụng luận điệu 'vụ tấn công Valdai' để biện minh cho việc củng cố vị thế đàm phán của mình, các cuộc tấn công phối hợp nhằm vào Ukraine trong kỳ nghỉ Tết Dương lịch và làm mất uy tín của giới lãnh đạo Ukraine”, SZRU viết.

Ngày 29 tháng 12, Tổng thống Zelenskiy bác bỏ cáo buộc ám sát, gọi đó là “một lời nói dối khác” mà Nga cần để “lấy cớ” trì hoãn một thỏa thuận hòa bình.

Mặc dù Tổng thống Trump bày tỏ sự phẫn nộ sau khi nhận được các báo cáo về vụ tấn công được tường trình nhằm vào dinh thự của Putin, nhưng hoạt động trên mạng xã hội của ông vào ngày 31 tháng 12 cho thấy ông có thể nghi ngờ về tuyên bố này. Tổng thống Trump đã chia sẻ một bài báo về cáo buộc này từ tờ New York Post lên tài khoản Truth Social của mình không lâu sau khi “bằng chứng” của Nga xuất hiện.

Tiêu đề bài báo viết: “Lời đe dọa ‘tấn công’ của Putin cho thấy Nga mới là bên cản trở hòa bình.”

[Kyiv Independent: Russia shares dubious 'evidence' of Ukrainian drone attack 3 days after claiming Kyiv tried to assassinate Putin]

5. Trung Quốc phản ứng trước cáo buộc Ukraine tấn công vào nhà riêng của Putin.

Trung Quốc đã đưa ra tuyên bố về cáo buộc của Nga rằng một trong những ngôi nhà của Putin đã bị Ukraine tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa hôm thứ Hai.

Hôm Thứ Ba, 30 Tháng Mười Hai, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết tất cả các bên nên tuân thủ ba nguyên tắc “không mở rộng chiến trường, không leo thang xung đột và không bên nào kích động bạo lực”.

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết Ukraine đã phát động một cuộc tấn công vào dinh thự của Putin ở vùng Novgorod bằng 91 máy bay điều khiển từ xa tầm xa. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng nào cho thấy cuộc tấn công đã diễn ra.

Tối qua, Tổng thống Donald Trump cho biết ông “rất tức giận” về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa được tường trình do Ukraine thực hiện, nhưng sau đó cũng thừa nhận “có thể” vụ việc đó thực chất không hề xảy ra.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Mỹ đề nghị Ukraine bảo đảm an ninh trong 15 năm, nhưng ông muốn một cam kết lên đến 50 năm.

Tổng thống Trump khẳng định Ukraine và Nga đang “gần đạt được thỏa thuận hòa bình hơn bao giờ hết” để chấm dứt chiến tranh.

Theo các nguồn tin từ Ba Lan, các nhà lãnh đạo Âu Châu sẽ họp hôm nay để thảo luận về những diễn biến trong các cuộc đàm phán hòa bình.

Các vấn đề còn lại bao gồm việc ai sẽ kiểm soát nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia bị Nga tạm chiếm - một trong những nhà máy lớn nhất thế giới.

Putin tuyên bố quân đội Nga đang tiến công vào các khu vực Donetsk phía đông và Zaporizhzhia phía nam.

Tổng thống Trump đã có cuộc điện đàm “tích cực” với Putin, nhưng cho biết vẫn còn “một vài vấn đề rất gai góc” cần giải quyết trong các cuộc đàm phán.

Tổng thống Zelenskiy mô tả các báo cáo về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào nhà riêng của Putin là “hoàn toàn bịa đặt” từ phía Nga.

[Newsweek: Russia-Ukraine Live Updates: China Reacts to Alleged Strike on Putin’s Home]

6. Điện Cẩm Linh muốn chiến thắng dưới cây thông Noel: Quân đội Nga đang tiến công để đánh bọc sườn Pokrovsk từ trục Dobropillia.

Điện Cẩm Linh muốn một chiến thắng dưới gốc cây Giáng Sinh, tức là trước ngày lễ Giáng Sinh Chính Thống Giáo vào ngày 7 Tháng Giêng. Nga đang cố gắng chiếm Pokrovsk ở tỉnh Donetsk, theo lời Vladyslav Pervukhin, chỉ huy một đại đội bộ binh thuộc Lữ đoàn tác chiến số 4 của Vệ binh Quốc gia Ukraine, Novyny.Ranok đưa tin.

Mục tiêu của Nga là sử dụng việc chiếm được Pokrovsk làm đòn bẩy trong các cuộc đàm phán hòa bình, nhằm áp đặt luận điểm về sự cần thiết phải giao toàn bộ tỉnh Donetsk cho Nga. Mạc Tư Khoa đã tập trung khoảng 170.000 quân trên trục này.

“Pokrovsk không thuộc về họ”: điều gì thực sự đang xảy ra trên trục này?

Theo lời người lính Ukraine, quân đội Nga đang đầu tư nguồn lực khổng lồ vào trận Pokrovsk: nhân lực, bom dẫn đường và không quân.

“Rất có thể, họ muốn tuyên bố xâm lược hoàn toàn Pokrovsk trước năm mới hay chậm lắm là trước lễ Giáng Sinh của Nga. Họ thậm chí có thể tuyên bố điều đó ngay cả khi đang gặp thất bại trên chiến trường, vì chiến thuật tuyên truyền của họ rất linh hoạt. Nhưng sự thật vẫn là: Pokrovsk không thuộc về họ, và Myrnohrad là của chúng ta”, Pervukhin nhấn mạnh.

Ông Pervukhin cũng cho biết lực lượng Nga không từ bỏ nỗ lực tiến công dọc theo trục Dobropillia nhằm đánh bọc sườn Pokrovsk.

Theo lời người lính Ukraine, chỉ trong tuần qua, Nga đã điều động tới 30 đơn vị thiết bị quân sự hạng nặng, bao gồm xe tăng và xe thiết giáp, tấn công các vị trí của tiểu đoàn anh ta.

“Tất cả đều bị phá hủy hoàn toàn. Sau đó, trong vài ngày tiếp theo, các phi công điều khiển máy bay điều khiển từ xa của chúng tôi đã tiêu diệt nốt những kẻ còn sót lại sau khi chúng chạy trốn vào các lùm cây và nhà kho,” ông nhấn mạnh.

Ông ấy nói thêm rằng, phe phòng thủ vẫn đang giữ vững vị thế, và tất cả các tuyên bố của Điện Cẩm Linh nên được chia ít nhất cho hai.

[Europe Maidan: Kremlin wants victory under Christmas tree: Russian troops pushing to outflank Pokrovsk from Dobropillia axis]

7. Panama phá hủy Công viên Hữu nghị Trung Quốc

Trung Quốc cho biết họ “vô cùng bất bình” trước việc phá hủy tượng đài hữu nghị Trung Quốc-Panama ở Panama và kêu gọi điều tra những gì họ mô tả là “hành vi sai trái” của chính quyền địa phương.

Theo chính quyền Trung Quốc, tượng đài bị phá hủy này kỷ niệm 150 năm sự hiện diện của Trung Quốc và những đóng góp của họ cho sự phát triển của Panama.

Trung Quốc là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Panama và đã đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng, hải cảng và hậu cần. Quan hệ Trung Quốc-Panama tăng tốc nhanh chóng sau khi Panama chuyển hướng quan hệ ngoại giao từ Đài Loan vào năm 2017. Các quan chức và nhà phân tích Hoa Kỳ bày tỏ lo ngại về ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc xung quanh Panama và tuyến đường thương mại toàn cầu quan trọng này.

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã cảnh báo về nỗ lực của Trung Quốc gây ảnh hưởng xung quanh kênh đào Panama, đe dọa sẽ áp đặt các biện pháp hạn chế nếu Panama không tuân thủ, khiến Tổng thống José Raúl Mulino ra tín hiệu rằng ông sẽ không gia hạn thỏa thuận Sáng kiến Vành đai và Con đường, gọi tắt là BRI với Trung Quốc khi thỏa thuận này hết hạn.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết hôm Thứ Tư, 31 Tháng Mười Hai, rằng Trung Quốc đã phản đối việc Panama phá hủy Công viên Hữu nghị Trung Quốc-Panama và tượng đài tưởng niệm.

Đại sứ Trung Quốc tại Panama Từ Học Nguyên (Xu Xueyuan, 徐学元) đã đăng tải các video về vụ phá dỡ lên tài khoản X của mình, cho biết ông đã vội vã đến hiện trường ngay sau đó và cộng đồng địa phương đã bị ngăn cản không cho bảo tồn những gì còn lại của tượng đài. Hành động này đã gây phẫn nộ trong cộng đồng người Hoa địa phương, Đại sứ quán Trung Quốc tại Panama lưu ý rằng không có thông báo hay tham khảo ý kiến nào trước đó, và hành động này cũng vấp phải sự chỉ trích từ Tổng thống Panama.

Theo các phương tiện truyền thông địa phương, thị trưởng Mayer Mizrachi của Panama city đã quyết định đập tan tành tượng đài hữu nghị Trung Quốc-Panama sau khi hay tin về vụ xử án bất công nhà hoạt động nhân quyền Hương Cảng Jimmy Lai hay Lê Trí Anh.

[Newsweek: Panama Demolishes China Friendship Park]

8. Kế hoạch năm 2026 của Nga: Tuyển quân 261.000 người trong suốt năm, phớt lờ các tòa án xét xử tội ác chiến tranh, tiếp tục chiến tranh vô thời hạn.

Putin đã ký sắc lệnh kêu gọi thực hiện quân dịch quanh năm đối với 261.000 công dân từ 18 đến 30 tuổi vào năm 2026. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh cuộc chiến kéo dài và tổn thất nặng nề của quân đội Nga tại Ukraine.

Luật này, được Duma Quốc gia thông qua vào tháng 10 năm 2025, quy định rằng các ủy ban tuyển quân từ nay sẽ hoạt động quanh năm, tiến hành khám sức khỏe và đánh giá tâm lý.

Về mặt chính thức, điều này nhằm mục đích “cải thiện phẩm chất tuyển quân”, nhưng các nhà hoạt động nhân quyền chỉ ra rằng Điện Cẩm Linh thực chất đang tạo ra một cơ chế thường trực để bổ sung quân số cho quân đội.

Năm 2025, đợt tuyển quân mùa thu trở thành đợt lớn nhất trong chín năm, với 135.000 người được gọi nhập ngũ vào Quân đội Nga. Vào tháng 11, Putin cũng đã ký các đạo luật cho phép:

Việc cưỡng bức nhập ngũ công dân diễn ra gần như liên tục.

Điều động lực lượng dự bị để bảo vệ “các cơ sở trọng yếu”.

Bảo vệ pháp lý từ các tòa án quốc tế

Một đạo luật riêng biệt đã được ký kết, cấm Nga thi hành các quyết định của tòa án hình sự nước ngoài hoặc quốc tế nếu thẩm quyền của các tòa án đó:

Không dựa trên một hiệp ước quốc tế của Nga, hoặc

Chưa được xác nhận bằng nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

Trung tâm Chống Thông tin sai lệch của Ukraine cho biết, Nga có quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc. Điều này cho phép Điện Cẩm Linh tránh né trách nhiệm về tội ác chiến tranh và các vi phạm khác trong chiến tranh.

Bằng cách này, Nga đồng thời tăng cường mạnh mẽ quân đội và thể chế hóa quyền miễn trừ khỏi luật pháp quốc tế. Điều này một lần nữa khẳng định rằng Điện Cẩm Linh không chuẩn bị chấm dứt chiến tranh, mà thay vào đó đang củng cố một chế độ huy động thường trực và bất khả trừng phạt.

[Europe Maidan: Russia’s 2026 plan: Draft 261,000 year-round, ignore war crimes tribunals, continue war indefinitely]

9. Dừng xe lại, rồi bắn: Chỉ huy Nga bị buộc tội cố ý hạ sát thường dân Ukraine đang di tản.

Các công tố viên Ukraine đã ban hành thông báo nghi ngờ đối với một sĩ quan Nga vì đã ra lệnh cố ý giết hại thường dân trong một cuộc di tản. Theo Văn phòng Tổng công tố, đây không phải là một cuộc giao tranh, mà là hành động cố ý nổ súng vào một phương tiện dân sự không có dấu hiệu là mục tiêu quân sự.

Kể từ năm 2022, Ukraine đã ghi nhận hơn 190.000 tội ác chiến tranh của Nga. Khoảng 1.029 binh sĩ Nga đã bị buộc tội chính thức, với 747 cáo trạng được gửi đến tòa án và 206 cá nhân đã bị kết án.

Theo kết quả điều tra, vào tháng 3 năm 2022, nghi phạm, người giữ chức chỉ huy một xe chiến đấu trong một trong các đơn vị Dù của Nga, đã ra lệnh cho kíp lái của xe chiến đấu bộ binh BMD-2 nổ súng vào một xe dân sự.

Chiếc xe chở ba thường dân đang cố gắng di tản.

“Chiếc xe không có dấu hiệu nào cho thấy nó có liên quan đến mục tiêu quân sự. Tổ lái đã bắn ít nhất 15 phát đạn từ khẩu pháo 30 ly, và sau khi xe dừng lại, họ tiếp tục nổ súng”, các quan chức thực thi pháp luật cho biết.

Hậu quả của vụ pháo kích là tài xế và hai hành khách thiệt mạng.

Các cơ quan thực thi pháp luật nhấn mạnh rằng vụ việc này hoàn toàn đáp ứng định nghĩa về tội ác chiến tranh theo luật nhân đạo quốc tế.

Nghi phạm bị buộc tội theo Điều 438 Phần 2 của Bộ luật Hình sự Ukraine.

“Việc ra lệnh vi phạm luật lệ và tập quán chiến tranh, kết hợp với hành vi cố ý giết hại thường dân,” các công tố viên cho biết.

Vụ bắn vào một phương tiện dân sự trong quá trình di tản đã bác bỏ hoàn toàn mọi tuyên bố của Nga về việc “bảo vệ dân thường” hay “giải phóng”.

[Europe Maidan: Car stopped, then fired upon again: Russian commander charged for deliberate killing of evacuating Ukrainian civilians]

10. Theo báo cáo, tàu Nga bị chìm đang chở các bộ phận của lò phản ứng hạt nhân.

Theo một báo cáo mới, một tàu chở hàng của Nga bị chìm xuống đáy Địa Trung Hải trong những hoàn cảnh bất thường năm ngoái được tường trình đang chở các bộ phận cho một loại lò phản ứng hạt nhân hải quân.

Tờ báo La Verdad của Tây Ban Nha đưa tin các nhà điều tra nghi ngờ lô hàng này đang được vận chuyển đến Bắc Hàn để hỗ trợ các nỗ lực hiện đại hóa hải quân của nước này.

Tạp chí Newsweek đã liên hệ với Bộ Quốc phòng Nga và Đại sứ quán Bắc Hàn tại Trung Quốc qua email để xin bình luận.

Ursa Major được biết đến là một phần của “hạm đội bóng tối” của Nga - những tàu được tường trình có liên quan đến hoạt động buôn lậu vũ khí và dầu mỏ, thường vi phạm các lệnh trừng phạt quốc tế.

Hoa Kỳ, Nam Hàn và một số chính phủ khác từ lâu đã nghi ngờ Bình Nhưỡng nhận được chuyên môn kỹ thuật của Nga để đổi lấy vũ khí và, theo báo cáo, binh lính cho cuộc chiến của nhà độc tài Vladimir Putin ở Ukraine.

Ngày 23 tháng 12 năm 2024, các nhà chức trách hàng hải Tây Ban Nha đã đáp lại tín hiệu cầu cứu của tàu Ursa Major, phát hiện con tàu đang nghiêng khoảng 70 dặm về phía nam Cartagena, Tây Ban Nha.

Sau đó, người ta xác định con tàu đã bị ba vụ nổ trong phòng máy. Oboronlogistika, một công ty do Nga kiểm soát vận hành con tàu, cho rằng đây là một “vụ tấn công khủng bố”.

Lực lượng cấp cứu đã di tản được 14 thành viên thủy thủ đoàn; hai người khác, vốn ở trong khoang máy, vẫn mất tích. Con tàu chìm ngay sau đó.

Sự nghi ngờ nảy sinh khi thuyền trưởng của con tàu nói với các nhà điều tra rằng hàng hóa bao gồm hơn 100 container rỗng, các bộ phận của một tàu phá băng Nga và một cặp cần cẩu khổng lồ có thể nhìn thấy trên boong. Máy bay trinh sát cũng phát hiện hai đối tượng lớn được phủ bạt màu xanh trên boong, mỗi vật ước tính nặng khoảng 70 tấn.

Dựa trên kết quả giám sát trên không trước đó, người ta ước tính mỗi đối tượng này nặng khoảng 70 tấn, nặng hơn nhiều so với dự kiến đối với “nắp cống”.

Khi bị các nhà điều tra chất vấn, thuyền trưởng khẳng định những đối tượng bí ẩn này chỉ đơn giản là “nắp cống”. Tuy nhiên, theo các báo cáo mà tờ La Verdad đã xem xét, các nhà điều tra Tây Ban Nha sau đó cho biết họ tin rằng các đối tượng này là vỏ bọc cho các lò phản ứng hạt nhân tàu ngầm VM-4SG, một thiết kế thời Liên Xô vẫn đang được sử dụng trên khoảng nửa tá tàu ngầm mang hỏa tiễn đạn đạo lớp Delta IV của Nga.

Theo tờ The Maritime Executive, các lò phản ứng này có nắp thép dày ba feet được thiết kế để bảo vệ phi hành đoàn khỏi bức xạ ion hóa, điều này giải thích cho trọng lượng đặc biệt lớn của chúng. Hiện vẫn chưa rõ liệu có vật liệu phóng xạ hoặc nhiên liệu hạt nhân nào trên tàu hay không, nhưng điều này được tường trình không chắc chắn.

Báo cáo ghi nhận rằng tàu Ursa Major được tường trình đang trên đường từ St. Petersburg đến cảng Vladivostok ở phía đông nước Nga - một tuyến đường rất vòng vèo nếu chỉ để vận chuyển các bộ phận của tàu phá băng và container rỗng.

Tuyến đường như vậy sẽ hợp lý hơn nếu điểm đến cuối cùng là Rason, Bắc Hàn, chỉ cách Vladivostok 200 dặm. Theo báo La Veridad, các cần cẩu có thể được sử dụng để hỗ trợ việc dỡ hàng hóa nặng tại các cơ sở kém phát triển của Bắc Hàn.

[Newsweek: Sunken Russian Ship Was Carrying Nuclear Reactor Parts: Report]

 

1. Chưa kết thúc: Cuộc truy lùng người Nga ở Kupiansk của Ukraine sẽ kéo dài đến năm sau.

Theo Tư lệnh tối cao Oleksandr Tướng Syrskyi, lực lượng Ukraine sẽ tiếp tục truy quét trong khu vực Kupiansk để tìm kiếm các binh sĩ Nga trốn tránh cho đến đầu năm 2026. Ông cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng chiến dịch đang diễn ra tập trung vào việc kiểm tra chi tiết từng nhà và loại bỏ các tuyến đường phá hoại tiềm tàng.

Kupiansk, một đầu mối giao thông quan trọng ở tỉnh Kharkiv, đã phải đối mặt với những nỗ lực tái chiếm của Nga kể từ khi lực lượng Ukraine giải phóng thành phố này vào năm 2022. Gần đây, các đơn vị Nga đã tiến vào một số khu vực của thành phố, chiếm giữ một vài vùng trước khi bị quân đội Ukraine bao vây và cắt đứt đường rút lui. Ukraine đã loại bỏ hầu hết các ổ kháng cự cuối cùng và hiện đang tiếp tục truy tìm những binh lính Nga còn ẩn náu.

Ukraine sẽ tiếp tục chiến dịch thanh lọc Kupiansk vào năm 2026.

Tướng Syrskyi cho biết trong một cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình 24 ngày 29 tháng 12 rằng quân đội Ukraine sẽ duy trì các hoạt động tích cực xung quanh Kupiansk, đặc biệt là ở vùng ngoại ô phía bắc và phía đông của thành phố. Ông nhấn mạnh rằng việc phá hủy các tuyến đường tiếp tế và vượt biên của Nga vẫn là ưu tiên hàng đầu.

“Nhiệm vụ chính là phá hủy các đường ống giao nhau. Đặc biệt là các đường ống chạy qua đó — có nhiều hơn một đường ống. Chúng tôi chắc chắn sẽ làm điều đó,” ông tuyên bố.

Ngoài việc duy trì các tuyến phòng thủ vững chắc gần thành phố, Tướng Syrskyi nhấn mạnh tầm quan trọng của các biện pháp sàng lọc nội bộ.

“Các nỗ lực chống phá hoại phải tiếp tục trong thời gian dài, bởi vì diện tích rộng lớn của thành phố đòi hỏi phải kiểm tra chi tiết từng ngôi nhà. Đó là những gì mà các binh sĩ thuộc nhóm chống phá hoại của chúng ta đang làm hiện nay”, ông nói.

Viện nghiên cứu ISW đã lưu ý trong báo cáo ngày 29 tháng 12 rằng Putin và các quan chức quân sự cao cấp “tiếp tục phóng đại quá mức các hoạt động của Nga gần Kupiansk bất chấp tất cả bằng chứng hiện có cho thấy lực lượng Ukraine đã giải phóng phần lớn thị trấn và khu vực xung quanh.”

Trước đó, Viktor Trehubov, nhà lãnh đạo bộ phận truyền thông của nhóm Lực lượng Liên hợp, cho biết chiến dịch giải phóng khu vực bên trong Kupiansk đang diễn ra chậm chạp do địa hình đô thị và sự hiện diện liên tục của dân thường.

Trước đó, ông tuyên bố rằng quân đội Nga đang cố gắng bù đắp những thất bại gần đây trong thành phố bằng cách tiến hành các cuộc tấn công gần Kupiansk. Tuy nhiên, những nỗ lực của họ đã không thành công. Bên trong thành phố, các đơn vị Ukraine vẫn đang tiếp tục truy quét tàn đối phương.

[Europe Maidan: Not over yet: Ukraine’s hunt for Russians in Kupiansk extends into next year]

2. Căn cứ tuần tra sông và tháp radar của Nga nằm trong số 12 mục tiêu bị lực lượng máy bay điều khiển từ xa Ukraine tấn công.

Theo Robert “Madyar” Brovdi, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, gọi tắt là SBS của Ukraine, các đơn vị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công nhiều mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng của Nga trong đêm qua, tiến sâu vào các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm và bên trong lãnh thổ Nga. Trong số 12 mục tiêu được xác nhận có một kho nhiên liệu ở Luhansk bị tạm chiếm, các cụm quân Nga ở tỉnh Donetsk và hai tiền đồn ở tỉnh Zaporizhzhia.

Các cuộc không kích này là một phần trong chiến dịch tấn công tầm xa và tầm trung đang diễn ra của Ukraine nhằm vào các mục tiêu quân sự và công nghiệp của Mạc Tư Khoa cả ở các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm và bên trong lãnh thổ Nga. Các mục tiêu bao gồm các căn cứ quân sự, hệ thống phòng không, trung tâm hậu cần, cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng và các kho nhiên liệu. Chiến dịch này nhằm mục đích làm suy yếu khả năng tiếp tục cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Các cuộc tấn công lan rộng khắp các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm.

Ngày 31 tháng 12, Brovdi đưa tin rằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công hai mục tiêu ở Nga và mười mục tiêu khác trên lãnh thổ Ukraine bị tạm chiếm.

Hai vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đáng chú ý đã được xác nhận ở Olenivka, Crimea bị tạm chiếm. Một vụ tấn công nhắm vào căn cứ của lữ đoàn tàu sông số 92 của Nga, được thành lập năm 2024 và chịu trách nhiệm tuần tra các mũi đất Kinburn và Tendra ở các tỉnh Mykolaiv và Kherson giáp Crimea, cũng như phòng thủ chống lại các cuộc tấn công nghi binh trong cuộc tấn công ngoại vi Sevastopol.

Cuộc tấn công thứ hai ở Olenivka nhắm vào một trạm radar ba tọa độ di động thời Liên Xô, loại ST-68, được thiết kế để phát hiện và theo dõi các mục tiêu trên không ở độ cao thấp.

Hiện chưa rõ Brovdi ám chỉ những mục tiêu nào bên trong nước Nga. Tuy nhiên, đã có hai cuộc tấn công được báo cáo trong đêm qua — một vào kho chứa dầu ở tỉnh Yaroslavl và một vào cảng và nhà máy lọc dầu ở Tuapse, tỉnh Krasnodar.

Vì cơ quan an ninh SBU của Ukraine đã không chính thức nhận trách nhiệm về vụ tấn công ở Yaroslavl, nên hai mục tiêu ở Tuapse rất có thể đã bị các đơn vị SBS tấn công. Hoặc nói cách khác, vụ tấn công ở Tuapse được coi là một cuộc tấn công duy nhất và SBS có thể đã tham gia vào vụ tấn công của SBU ở Yaroslavl.

[Europe Maidan: Russia’s river patrol base and radar tower among 12 targets hit by Ukrainian drone force]

3. Phần Lan tạm giữ tàu có thủy thủ đoàn người Nga sau khi một tuyến cáp ngầm khác bị hư hại.

Một tàu chở hàng khởi hành từ Nga đã bị giữ lại ở Vịnh Phần Lan hôm thứ Tư sau khi cáp dữ liệu ngầm nối liền Phần Lan và Estonia bị hư hỏng.

Thủ tướng Petteri Orpo cho biết: “Một con tàu đang ở khu vực xảy ra sự việc đứt cáp giữa Helsinki và Tallinn đã được điều hướng vào vùng biển Phần Lan. Chính phủ đang theo dõi sát sao tình hình.”

Tàu Fitburg, mang cờ Saint Vincent và Grenadines, đã rời St. Petersburg, Nga vào ngày 30 tháng 12 và đang trên đường đến Israel với thủy thủ đoàn đến từ Nga, Azerbaijan, Georgia và Kazakhstan. Nhà cung cấp dịch vụ viễn thông Elisa đã thông báo cho các nhà chức trách lúc 5 giờ sáng về sự việc đứt cáp trong vùng đặc quyền kinh tế của Estonia, kéo dài 200 hải lý từ bờ biển nước này.

Vài giờ sau, một tàu tuần tra của Phần Lan đã phát hiện tàu Fitburg đang neo đậu trong vùng đặc quyền kinh tế của Phần Lan, theo báo cáo của lực lượng bảo vệ bờ biển nước này.

“Hiện tại, chúng tôi nghi ngờ có hành vi gây rối nghiêm trọng hệ thống viễn thông, cũng như hành vi phá hoại nghiêm trọng và âm mưu phá hoại nghiêm trọng”, cảnh sát trưởng Helsinki, Jari Liukku, cho biết với giới truyền thông.

Tổng thống Alexander Stubb phát biểu rằng: “Phần Lan đã sẵn sàng đối mặt với nhiều thách thức an ninh khác nhau và chúng tôi sẽ ứng phó khi cần thiết”.

Đầu năm nay, liên minh quân sự NATO đã khởi động chương trình “Baltic Sentry” nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công vào các đường cáp năng lượng và dữ liệu ngầm dưới biển Baltic, vốn đã gia tăng sau cuộc xâm lược Ukraine của Nga năm 2022. Các hành động phá hoại bao gồm việc cắt đứt một đường cáp internet giữa Phần Lan và Đức vào tháng 11 năm 2024 và một đường cáp khác giữa Phần Lan và Thụy Điển vào tháng sau đó.

Một nghiên cứu hồi tháng 7 của Đại học Washington cho thấy 10 tuyến cáp ngầm dưới biển Baltic đã bị cắt kể từ năm 2022. Nghiên cứu lưu ý: “Phần lớn các sự việc này làm dấy lên nghi ngờ về hành động phá hoại của các tác nhân nhà nước, đặc biệt là Nga và Trung Quốc, những nước đã hoạt động rất tích cực trong khu vực”.

[Newsweek: Finland detains Russian-crewed ship after another subsea cable damaged]

4. Tổng thống Zelenskiy cảnh báo: “Các hỏa tiễn Oreshnik đang sẵn sàng khai hỏa ở Belarus đe dọa nhiều quốc gia Âu Châu”.

Nhà độc tài Belarus Alexander Lukashenko thông báo rằng hệ thống hỏa tiễn “Oreshnik” của Nga đã bắt đầu hoạt động trên lãnh thổ Belarus.

Lukashenko cho biết theo các chuyên gia về tính toán tác chiến phóng hỏa tiễn, thông tin liên lạc, an ninh, cung cấp năng lượng và các thợ máy vận hành tổ hợp hỏa tiễn đã trải qua “đào tạo lại tại các cơ sở huấn luyện hiện đại” trước khi đảm nhận nhiệm vụ chiến đấu.

Sau khi chuẩn bị và kiểm chứng hệ thống cho mục đích sử dụng dự kiến, “Oreshnik” đã “bắt đầu thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu” tại các khu vực được chỉ định của Belarus

Lukashenko nhấn mạnh rằng tất cả các điều kiện cần thiết để bố trí chỗ ở cho binh sĩ Nga, nhiệm vụ chiến đấu và sinh hoạt của họ đã được chuẩn bị sẵn trên lãnh thổ nước này. Thông cáo cho biết thêm, binh sĩ Belarus hiện đang “làm chủ các khu vực tuần tra chiến đấu mới”.

Một ngày trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã nói trong một cuộc họp báo với Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki rằng Ukraine biết chính xác vị trí điều động “Oreshnik” ở Belarus và đang chuyển thông tin này cho các đối tác.

“Việc chuyển giao hỏa tiễn 'Oreshnik' đến lãnh thổ Belarus đang được hoàn tất. Chúng tôi biết địa điểm điều động sẽ ở đâu. Chúng tôi đang chuyển thông tin cho các đối tác. Tôi nghĩ chính các đối tác có thể đánh giá mối đe dọa này và hiểu cách ứng phó với nó”, Tổng thống Zelenskiy nói.

Tổng thống Ukraine cho biết nước ông trước đó đã cảnh báo các đối tác Âu Châu và Mỹ rằng Nga sẽ điều động hỏa tiễn “Oreshnik” trên lãnh thổ Belarus.

“Chúng tôi đã cho thấy tầm hoạt động của ‘Oreshnik’, đây là mối đe dọa đối với nhiều quốc gia Âu Châu, bao gồm Ba Lan, Đức và các nước khác. Chúng tôi đã cho họ thấy điều này. Không thể bắn hạ ‘Oreshnik’ bằng máy bay điều khiển từ xa. Họ đã sử dụng ‘Oreshnik’ trên lãnh thổ Ukraine, và chúng tôi hiểu cách chống lại điều này”, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố.

Theo Tổng thống Zelenskiy, Ukraine đã kêu gọi các đối tác áp đặt lệnh trừng phạt đối với các công ty ở Âu Châu và các châu lục khác bán phụ tùng cho xe tăng “Oreshnik” thông qua các nước thứ ba.

“Nếu thiếu những phụ tùng này, Nga đơn giản là không thể phát triển sản xuất ‘Oreshnik’. Thành thật mà nói, tôi chưa thấy những lệnh trừng phạt này có tác dụng gì. Chúng tôi tin rằng Nga sẽ tiếp tục sản xuất ‘Oreshnik’. Tạ ơn Chúa, hiện tại họ chưa có khả năng sản xuất nhiều loại vũ khí này, bất kể những cáo buộc mà họ đưa ra”, tổng thống nói.

Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng Nga không điều động “Oreshnik” ở Belarus mà không có lý do.

“Nếu các đối tác của chúng ta và Mỹ đang nỗ lực ngoại giao để chấm dứt chiến tranh, liệu họ có thể gây áp lực tương tự lên Nga để ngăn chặn việc điều động quân đội gần biên giới với Ba Lan hơn không? Tôi tin rằng vấn đề này cần được giải quyết. Nếu không, thật khó hiểu tại sao Nga lại tấn công các hệ thống phòng không của Mỹ trên lãnh thổ Ukraine, trong khi đó các đối tác lại không rút ra kết luận về các mối đe dọa trên lãnh thổ Belarus, nơi sẽ do Liên bang Nga kiểm soát? Vào đêm đầu tiên của cuộc xâm lược toàn diện, những hỏa tiễn đã giết hại người dân của chúng ta cũng được phóng từ Belarus”, ông nói.

Vào tháng 9, lực lượng quân sự Belarus và Nga đã tiến hành diễn tập sử dụng “Oreshnik”, máy bay điều khiển từ xa và các phương pháp chiến đấu hiện đại trong khuôn khổ cuộc tập trận “West-2025”.

Cuối tháng 10, thư ký báo chí của Lukashenka, Natalya Eismont, thông báo rằng “Oreshnik” sẽ được điều động tham chiến tại Belarus vào tháng 12.

Ngày 17 tháng 12, nhà lãnh đạo Điện Cẩm Linh, Vladimir Putin, tuyên bố tại một cuộc họp mở rộng của hội đồng Bộ Quốc phòng Nga rằng hệ thống hỏa tiễn “Oreshnik” sẽ được đưa vào biên chế chiến đấu vào cuối năm 2025.

Ngày 18 tháng 12, nhà lãnh đạo Belarus Aliaksandr Lukashenka tuyên bố rằng tổ hợp hỏa tiễn đạn đạo “Oreshnik” của Nga đã có mặt tại Belarus từ ngày 17 tháng 12 và đang “chuẩn bị vào nhiệm vụ chiến đấu”.

[Europe Maidan: “Oreshnik” on combat duty in Belarus threatens multiple European countries, Zelenskyy warns]

5. Ba Lan đặt mua tàu rải thủy lôi tự hành, chuẩn bị cho nguy cơ bị Nga xâm lược.

Ba Lan đang chi 1 tỷ zloty (278 triệu Mỹ Kim) để mua các xe rải thủy lôi tự động Baobab-G trên bánh xích nhằm hiện đại hóa quân đội và bảo vệ lãnh thổ. Dự kiến các máy móc này sẽ bắt đầu được chuyển giao vào năm 2029.

Warsaw đã đặt hàng 24 xe rải mìn bánh lốp Baobab-K, dự kiến giao hàng trong giai đoạn 2026-2028. Phiên bản G, sử dụng khung gầm pháo tự hành Krab của Ba Lan, cho phép di chuyển trên địa hình gồ ghề hơn. Ba Lan được tường trình đã nhận thấy tầm quan trọng của các bãi mìn trong cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Nga.

Những thương vụ mua sắm này phù hợp với quyết định rút khỏi Công ước Ottawa cấm sử dụng mìn chống bộ binh của Warsaw hồi đầu năm nay. Ba Lan cũng đang tăng cường phòng thủ biên giới phía đông trước cả máy bay điều khiển từ xa và các hoạt động trên bộ.

Tất cả những động thái này cùng lúc cho thấy Warsaw coi mối đe dọa từ một cuộc xâm lược trên bộ của Nga là một khả năng có thật. Những tuyên bố của các quan chức quốc phòng hàng đầu của Ba Lan dường như xác nhận điều đó.

Trong cuộc tranh luận về việc rút khỏi công ước về mìn sát thương hồi mùa hè, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cho biết Ba Lan không thể “tự trói buộc mình” theo cách cản trở việc bảo vệ Tổ quốc.

Cezary Tomczyk, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Ba Lan, nói với tờ Guardian rằng Nga có thể dễ dàng chuyển hướng sang gán mác kẻ thù cho một quốc gia mới - và chính phủ Ba Lan cần thể hiện sức mạnh của mình để Mạc Tư Khoa không dám thách thức.

“Sự thật là chừng nào Ukraine còn tự vệ và chống lại Nga, Âu Châu sẽ không có nguy cơ chiến tranh theo nghĩa thông thường, nghiêm ngặt của từ này. Thay vào đó, chúng ta sẽ phải đối mặt với những hành động khiêu khích và phá hoại”, Tomczyk nói với tờ Guardian vào ngày 27 tháng 12.

Tuy nhiên, ông nói thêm rằng nếu phương Tây để Nga thắng ở Ukraine, thì chẳng bao lâu nữa Điện Cẩm Linh sẽ tấn công vào Âu Châu.

Baobab là một loại xe rải thủy lôi phân tán, có thể mang tới 600 quả thủy lôi chống tăng. Xe được trang bị sáu bệ phóng, mỗi bệ có 20 ống, mỗi ống có thể chứa tối đa năm quả thủy lôi.

Thiết bị này được điều khiển bởi một nhóm hai người. Người vận hành có thể điều chỉnh kiểu phân tán mong muốn, sau đó để hệ thống tự động thực hiện phần còn lại.

Chỉ mất chưa đến 30 phút để Baobab-K tạo ra một bãi mìn rộng tới 180 mét và dài tới 1.800 mét. Chiếc xe có thể di chuyển với tốc độ từ 5 đến 24 km/h trong khi vẫn liên tục bắn phá.

Xe thiết giáp Baobab-K có hình dáng giống xe tải, được chế tạo dựa trên khung gầm Jelcz 662D.43 của Ba Lan, do các công ty thuộc Tập đoàn Vũ khí Ba Lan phát triển. Nhà phát triển chính là Huta Stalowa Wola SA.

Hệ thống này phù hợp với các đơn vị cơ giới, nhưng các quan chức Ba Lan nói với giới truyền thông rằng các lữ đoàn thiết giáp hạng nặng và địa hình hiểm trở đòi hỏi một nền tảng bánh xích có tính cơ động cao hơn.

Thay vào đó, Baobab-G sẽ sử dụng khung gầm của AHS Krab, một loại pháo tự hành 155 ly. Hula Stalowa Wola đã điều chỉnh khung gầm này từ pháo tự hành K9 Thunder của Nam Hàn.

Hợp đồng trị giá 278 triệu đô la sẽ chi trả cho việc phát triển, sản xuất, phụ tùng thay thế và đào tạo, bao gồm cả thiết bị mô phỏng. Thông báo không tiết lộ số lượng xe sẽ được giao.

Công ty tư vấn Defense Express của Ukraine lưu ý rằng ngoài mìn chống tăng, việc Ba Lan rút khỏi Công ước Ottawa sẽ cho phép nước này chất cả mìn chống bộ binh lên tàu Baobab.

Ba Lan cũng có kế hoạch hoàn thành một loạt công sự chống máy bay điều khiển từ xa dọc biên giới phía đông trong vòng hai năm, tích hợp chúng vào hệ thống phòng thủ cũ được xây dựng cách đây một thập niên.

Hệ thống công sự sẽ bao gồm nhiều lớp súng máy, pháo, hỏa tiễn và hệ thống tác chiến điện tử.

Ngày 10 tháng 9, máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Nga đã xâm phạm không phận Ba Lan và Rumani - một số đã bị bắn hạ, mảnh vỡ rơi xuống các khu dân cư.

Ngày càng nhiều máy bay điều khiển từ xa không xác định đã được phát hiện trên khắp Âu Châu, bao gồm cả Ba Lan. Các chuyên gia tin rằng Nga có thể liên quan.

[Europe Maidan: Poland orders auto minelayers, bracing for potential Russian invasion]

6. Mạc Tư Khoa khẳng định Ukraine đã tấn công dinh thự của Putin trong khi Kyiv tuyên bố sẽ tiến hành các cuộc tấn công mới.

Hôm thứ Tư, Mạc Tư Khoa tiếp tục khẳng định cáo buộc một máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công vào dinh thự của nhà độc tài Vladimir Putin, trong khi Kyiv bác bỏ các cáo buộc này và tuyên bố sẽ tiến hành các cuộc tấn công mới vào cơ sở hạ tầng nhiên liệu của Nga vào đêm giao thừa.

Điện Cẩm Linh khẳng định máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã cố gắng tấn công dinh thự của Putin bên bờ hồ Valdai, nằm giữa Mạc Tư Khoa và St. Petersburg vào tối thứ Hai.

Hôm thứ Tư, Bộ Quốc phòng Nga công bố đoạn video được tường trình ghi lại cảnh một máy bay điều khiển từ xa bị bắn rơi nằm trong tuyết ở một khu rừng vào ban đêm. Bộ này cho biết đoạn video mô tả một nỗ lực “tấn công một máy bay điều khiển từ xa trên lãnh thổ của một cơ sở được bảo vệ”, nhưng không cung cấp bằng chứng nào xác nhận vụ việc đã xảy ra gần nơi ở của Putin.

Hôm thứ Hai, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tuyên bố rằng vụ tấn công được tường trình có liên quan đến hơn 90 máy bay điều khiển từ xa tầm xa và cảnh báo rằng lập trường của Mạc Tư Khoa trong các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ dẫn đầu sẽ trở nên cứng rắn hơn.

Ukraine đã bác bỏ hoàn toàn tuyên bố này, với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy gọi đó là “một lời nói dối khác từ Liên bang Nga” và cáo buộc Mạc Tư Khoa dàn dựng một sự khiêu khích để phá hoại đà tiến triển ngoại giao. Cư dân của thị trấn Valdai gần đó nói với hãng truyền thông độc lập Nga Mozhem Obyasnit rằng họ không nghe thấy bất kỳ tiếng nổ nào hoặc dấu hiệu của một cuộc tấn công nào trong đêm.

Trước đó, Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine đã cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa đang chuẩn bị một chiến dịch tung tin giả nhằm phá hoại tiến trình đàm phán của Tổng thống Zelenskiy với Tổng thống Donald Trump bằng cách đổ lỗi cho Ukraine về vụ tấn công được tường trình nhằm vào dinh thự của Putin mà không đưa ra bất kỳ bằng chứng đáng tin cậy nào.

Các quan chức phương Tây cũng bày tỏ sự hoài nghi. Cao ủy chính sách đối ngoại Liên Hiệp Âu Châu Kaja Kallas cáo buộc Mạc Tư Khoa lan truyền “những tuyên bố vô căn cứ”, mô tả vụ tấn công được tường trình một “sự đánh lạc hướng có chủ đích” mà “Mạc Tư Khoa nhằm mục đích phá hoại tiến trình hòa bình thực sự giữa Ukraine và các đối tác phương Tây của nước này”.

Các quan chức Mỹ tỏ ra thận trọng, với Đại sứ Washington tại NATO, Matthew Whitaker, cho biết hôm thứ Ba rằng vẫn chưa rõ liệu vụ việc có thực sự xảy ra hay không. Tổng thống Donald Trump hôm thứ Hai cho biết ông không hài lòng về các báo cáo sau khi nói chuyện với Putin, nhưng thừa nhận rằng tính xác thực của chúng vẫn chưa được xác minh.

Trong khi Nga lên tiếng về mối đe dọa được tường trình nhằm vào tổng thống của mình, Ukraine đã xác nhận đã thực hiện một cuộc tấn công tầm xa sâu bên trong lãnh thổ Nga.

Vào rạng sáng thứ Tư, máy bay điều khiển từ xa do Trung tâm Tác chiến Đặc biệt Alpha thuộc Cơ quan An ninh Ukraine điều khiển đã tấn công kho chứa dầu Temp ở thành phố Rybinsk, thuộc vùng Yaroslavl phía tây bắc nước Nga, theo các quan chức Ukraine. Cơ sở này là một phần của Rosrezerv, hệ thống dự trữ thiết bị nhà nước của Nga, và được thiết kế để lưu trữ một lượng lớn nhiên liệu.

Đoạn phim do cơ quan phản gián SBU của Ukraine công bố cho thấy một đám cháy lớn bao trùm kho chứa sau cuộc tấn công. Rybinsk là một trung tâm trung chuyển và hậu cần quan trọng, và Temp đóng vai trò chủ chốt trong việc lưu trữ và phân phối các sản phẩm dầu mỏ ở tây bắc nước Nga.

“Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU tiếp tục cắt đứt chuỗi cung ứng các sản phẩm dầu mỏ của Nga với độ chính xác cao, cả ở nước ngoài và cho các binh lính đang tấn công Ukraine”, một quan chức SBU nói với POLITICO. “Công việc có hệ thống này sẽ tiếp tục trong năm 2026.”

[Newsweek: Moscow insists Ukraine attacked Putin’s residence as Kyiv announces fresh strikes]

7. Croatia và Rumani sẽ tham gia kế hoạch do NATO hậu thuẫn nhằm mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Rumani và Croatia sẽ tham gia một chương trình của NATO nhằm mua vũ khí của Mỹ để phòng thủ cho Ukraine.

“Tôi cảm ơn Rumani và Croatia đã tham gia PURL (Danh sách các nhu cầu ưu tiên của Ukraine) và công bố những đóng góp đầu tiên của họ cho chương trình này”, Tổng thống Zelenskiy viết vào ngày 31 tháng 12.

Khởi xướng vào tháng 8 năm 2025, sáng kiến PURL đã huy động được 4,3 tỷ đô la để mua thiết bị và đạn dược quân sự của Mỹ cho Kyiv.

Ukraine đã nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng và đôi khi là tính không thể thay thế của một số công nghệ của Mỹ, chẳng hạn như hệ thống Patriot để đánh chặn các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo.

Theo thông cáo báo chí của chính phủ Rumani, nước này sẽ đóng góp 50 triệu euro (59 triệu đô la).

“Sự đóng góp của Rumani cho PURL sẽ hỗ trợ việc đạt được một nền hòa bình lâu dài ở (Ukraine) bằng cách tăng cường năng lực của Ukraine”, Ngoại trưởng Rumani Toiu Oana cho biết trong một bài đăng vào tối ngày 30 tháng 12.

Bộ Ngoại giao Croatia cho biết ngày 31 tháng 12 rằng nước này sẽ đóng góp 15 triệu euro (18 triệu đô la).

Rumani và Croatia sẽ cùng 22 quốc gia khác tham gia chương trình PURL, bao gồm Canada, Australia, Iceland, Đức và Montenegro.

[Kyiv Independent: Croatia and Romania to join NATO-backed plan to purchase US weapons for Ukraine]

8. ‘Nga đang tấn công vào thường dân’ — Thương vong và mất điện được báo cáo sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào các tòa nhà dân cư ở Odessa.

Lực lượng Nga đã phát động một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào Odessa trong 2 đêm 30 và 31 tháng 12, nhắm vào các tòa nhà dân cư, khiến một số khu vực trong thành phố mất điện, nước và làm sáu người bị thương, trong đó có ba trẻ em, theo các quan chức địa phương.

Bộ Năng lượng Ukraine cho biết sáng Thứ Năm, 01 Tháng Giêng, rằng hơn 170.000 người đang bị mất điện sau vụ tấn công.

Theo một phóng viên của Kyiv Independent tại hiện trường, các vụ nổ đã được báo cáo xảy ra trong thành phố vào khoảng 12:20 sáng giờ địa phương.

Vào cuối ngày 31 tháng 12, Không quân Ukraine cảnh báo về hàng chục máy bay điều khiển từ xa đang tiếp cận thành phố. Cảnh báo không kích cũng được đưa ra trong bối cảnh mối đe dọa từ các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo.

Serhii Lysak, nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự Thành phố Odessa, là người đầu tiên báo cáo rằng hai tòa nhà chung cư nhiều tầng đã bị máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công, gây ra hỏa hoạn.

“Thêm một bằng chứng nữa cho thấy Nga đang tấn công vào thường dân,” Lysak viết trên mạng xã hội sau vụ tấn công vào tòa nhà.

Trong số những người bị thương có ba trẻ em, bao gồm một em bé 7 tháng tuổi.

Mảnh vỡ rơi từ máy bay điều khiển từ xa cũng gây ra hỏa hoạn tại một kho phân loại của tập đoàn logistics khổng lồ Nova Poshta của Ukraine, phá hủy 110 bưu kiện với tổng giá trị khai báo là 2,3 triệu hryvnia (55.000 đô la Mỹ), công ty cho biết.

Odesa và các vùng lân cận gần đây đã trở thành mục tiêu tấn công của Nga trong bối cảnh Mạc Tư Khoa liên tục nhắm vào ngành năng lượng của Ukraine - các cuộc tấn công này đã gia tăng khi thời tiết trở lạnh, dường như nhằm mục đích gây ra tình trạng mất điện trên toàn quốc.

Bộ Năng lượng Ukraine cho biết ngày 30 tháng 12 rằng tình trạng mất điện ở tỉnh Odesa có liên quan đến các cuộc tấn công của Nga từ tháng 10 đến tháng 12, và quy mô thiệt hại đối với các cơ sở năng lượng do các cuộc tấn công của Nga gây ra khiến việc cắt điện luân phiên trở nên khó dự đoán.

Trong những tháng gần đây, lực lượng Nga thường xuyên tấn công các thành phố của Ukraine trong bối cảnh Mỹ nỗ lực đàm phán chấm dứt cuộc chiến của Nga tại Ukraine.

Bất chấp nhiều vòng đàm phán, số phận của các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra vẫn còn bấp bênh do Mạc Tư Khoa từ chối nhượng bộ trước những yêu sách cực đoan của mình tại Ukraine.

[Europe Maidan: 'Russia is targeting civilians' — Casualties, outages reported following Russian drone strikes on residential buildings in Odesa]

9. Rumani cam kết 50 triệu euro cho quốc phòng Ukraine thông qua sáng kiến PURL do Mỹ dẫn đầu.

Rumani đã chính thức tham gia một cơ chế hỗ trợ quân sự quan trọng do Mỹ điều phối dành cho Ukraine, trở thành một phần của khối quốc tế ngày càng lớn mạnh cam kết đóng góp tài chính trực tiếp cho quốc phòng của Kyiv. Cam kết trị giá 50 triệu euro, được Bộ Ngoại giao Rumani xác nhận và Ngoại trưởng Oana Toiu công bố, đánh dấu việc nước này gia nhập Danh sách Mua sắm Ưu tiên cho Quốc phòng Ukraine, gọi tắt là PURL.

Điều này diễn ra trong bối cảnh Nga tiếp tục cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, sắp bước sang năm thứ tư. Thông điệp của Bộ Ngoại giao Rumani cho rằng các cuộc thảo luận gần đây tại Mỹ - có sự tham gia của Tổng thống Mỹ Tổng thống Trump, Tổng thống Ukraine Zelenskiy và các nhà lãnh đạo Âu Châu - đã tạo ra động lực ngoại giao mới hướng tới một nền hòa bình lâu dài - một mục tiêu phi thực tế do Mỹ thúc đẩy trong bối cảnh những yêu sách cực đoan của Nga.

PURL cho phép các nước thành viên NATO góp vốn để mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine. Các đồng minh cam kết tài trợ riêng lẻ hoặc cùng nhau, và NATO chịu trách nhiệm về hậu cần.

Chính phủ Rumani đã thông qua quyết định phân bổ 50 triệu euro cho sáng kiến PURL trong ngân sách quốc phòng năm 2025 của nước này. Theo Bộ Quốc phòng, cơ chế PURL không chỉ là công cụ hậu cần quân sự mà còn là công cụ chính sách đối ngoại và an ninh thiết yếu đối với Mỹ, đặc biệt phù hợp với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump nhằm thúc đẩy việc chia sẻ gánh nặng một cách công bằng giữa các đồng minh.

“ Sự đóng góp của Rumani cho PURL sẽ hỗ trợ việc đạt được một nền hòa bình lâu dài ở [Ukraine], bằng cách tăng cường năng lực của Ukraine,” Toiu nói.

Bà nói thêm rằng, nhờ những nỗ lực của Tổng thống Donald Trump, các nhà lãnh đạo Âu Châu và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy, cuộc đối thoại gần đây tại Hoa Kỳ đã tạo ra động lực mới hướng tới việc đạt được một nền hòa bình công bằng và lâu dài.

Bộ Ngoại giao nhấn mạnh rằng việc ủng hộ Ukraine chống lại sự xâm lược dai dẳng của Nga tự bản thân nó đã là một biện pháp an ninh. Rumani đang thực hiện các cam kết của mình, và tư cách thành viên NATO đồng nghĩa với đầu tư, hành động và sự chắc chắn về một tương lai an toàn cho người dân Rumani, Bộ này tuyên bố.

Gần đây, Úc và New Zealand cũng đã tham gia sáng kiến PURL.

[Europe Maidan: Romania commits €50 million to Ukraine’s defense through US-led PURL initiative]

10. Vì sao sự hồi sinh của tàu đêm ở Âu Châu lại bị bị trật đường ray?

Các chuyến tàu đêm của Âu Châu từng được ca ngợi là trụ cột cho tương lai giao thông xanh của Liên Hiệp Âu Châu, nhưng sự hồi sinh được hứa hẹn đã bị đình trệ - khiến một số ít các công ty khởi nghiệp thiếu vốn đang cố gắng giữ cho giấc mơ đó tiếp tục.

Các tập đoàn hỏa xa quốc gia lớn có vị thế tốt nhất để đầu tư lại coi dịch vụ vận hành ban đêm là tổn thất, trong khi những nhà đầu tư mới muốn vận hành dịch vụ này lại không đủ khả năng tài chính để mua sắm các thiết bị chuyên dụng đắt tiền.

“Nhu cầu là có,” Chris Engelsman, đồng sáng lập của công ty vận hành tàu đêm European Sleeper, cho biết. “Mọi người thích đi tàu đêm. Họ nghĩ rằng tàu đêm thân thiện với môi trường hơn hoặc hiệu quả hơn — đó không phải là vấn đề. Vấn đề nằm ở những hạn chế và thủ tục hành chính rườm rà của hệ thống hỏa xa.”

Tình trạng bế tắc này đã làm đóng băng sự hồi sinh. Chuyên gia hỏa xa Jon Worth cho biết: “Những người có khả năng hành động thì không muốn – và những người muốn hành động thì lại không có đủ phương tiện. Thử đặt vé tàu đêm trước nhiều tháng xem. Bạn không thể. Nhu cầu đang ở mức cao ngất trời. Nhưng nhu cầu của khách hàng không phải là yếu tố chi phối hành vi của ngành hỏa xa.”

Điều thực sự chi phối vấn đề này là bảng cân đối kế toán — và hầu hết các dịch vụ tàu đêm đều thua lỗ. Theo định nghĩa, tàu giường nằm chỉ có thể chạy một lần mỗi đêm cho mỗi đoàn tàu, cần thêm nhân viên trên tàu và yêu cầu toa xe chuyên dụng và rất đắt tiền.

“Một toa tàu có giá khoảng 2 triệu euro, khá đắt đỏ,” Thibault Constant, người sáng lập công ty khởi nghiệp Nox Mobility của Pháp, cho biết. “Các nhà đầu tư nhìn vào lịch sử của các chuyến tàu đêm và nói: 'Không đời nào việc này có thể sinh lời được.'“

Ông Worth lưu ý rằng European Sleeper, một công ty liên doanh Bỉ-Hòa Lan, hiện đang vận hành các toa xe “về cơ bản được cứu vớt từ bãi phế liệu”. Ông nói thêm: “Bạn không thể mở rộng quy mô các chuyến tàu đêm mà không đóng thêm tàu đêm. Nhưng không ai đặt hàng những chuyến tàu đó cả.”

Constant mô tả cùng một vấn đề “con gà và quả trứng”. “Hiện tại chưa có bằng chứng nào cho thấy tàu đêm có thể thành công về mặt thương mại, vì vậy các nhà đầu tư không tin tưởng vào sản phẩm này. Chúng ta phải chứng minh cho họ thấy rằng chúng ta có thể làm tốt hơn các nhà khai thác hiện có - điều này là một thách thức, nhưng có cách để làm được.”

Ngay cả công ty hỏa xa nhà nước Áo ÖBB — nhà điều hành tàu đêm tận tâm nhất Âu Châu — cũng thừa nhận khó khăn này. Một phát ngôn viên của ÖBB cho biết: “Thời gian giao hàng kéo dài đối với các phương tiện mới, chi phí nhân sự cao và số lượng công trường xây dựng ban đêm tăng lên là những thách thức lớn”.

“Tàu đêm là một sự bổ sung tốt cho dịch vụ hỏa xa ban ngày… và nhu cầu về tàu đêm là rất lớn, cũng như cần có thêm nhiều chuyến tàu đêm hơn. [Nhưng] chi phí vận hành đang hạn chế việc cung cấp dịch vụ này,” họ nói thêm.

Hãng hỏa xa Đức Deutsche Bahn cũng đưa ra cảnh báo tương tự.

“Trong điều kiện chính trị hiện nay, việc vận hành các chuyến tàu đêm đặt ra một thách thức kinh tế lớn”, ông Marco Kampp, nhà lãnh đạo bộ phận vận tải đường dài quốc tế của DB, cho biết. “ Tàu chở khách không được phép tiếp tục bị thiệt thòi so với máy bay và xe hơi - thị trường ngách của tàu đêm đặc biệt bị ảnh hưởng bởi điều này.”

Và ngay cả khi ai đó tìm được tiền để mua những đoàn tàu mới, việc vận hành chúng lại là một cuộc chiến khác.

Engelsman mô tả những trở ngại vận hành liên tục, bao gồm những thông báo vào phút chót từ các nhà quản lý mạng lưới hỏa xa, về cơ bản có nghĩa là “rất tiếc, tàu của bạn không thể hoạt động trong một tháng”, và sự miễn cưỡng nói chung từ phía các đơn vị hiện tại trong việc hỗ trợ các đơn vị mới.

Thủ tục hành chính xuyên biên giới càng làm mọi việc thêm tồi tệ.

“Việc lập lịch trình vẫn mang tính quốc gia,” Engelsman nói. Khi European Sleeper cố gắng lên kế hoạch cho tuyến dịch vụ Brussels–Milan mới, họ phải đàm phán riêng với từng quốc gia. Bỉ trước tiên sẽ ấn định một khung giờ biên giới khiến toàn bộ tuyến đường trở nên vô dụng về mặt thương mại; sau đó, quy trình lại phải bắt đầu lại từ đầu.

“Bạn không thể tối ưu hóa toàn bộ tuyến đường – bạn buộc phải điều chỉnh từng quốc gia một. Điều đó rất kém hiệu quả,” ông nói. Theo thời gian, ông nói thêm, mối quan hệ với từng nhân viên trong các tổ chức này được cải thiện – “họ thích tàu hỏa, họ thích các dự án của chúng tôi” – nhưng cấu trúc mà họ làm việc vẫn chậm chạp và cứng nhắc. “Vấn đề không phải ở cá nhân. Vấn đề là ở bộ máy quan liêu.”

Theo Worth, sự hồi sinh được hứa hẹn của các chuyến tàu đêm đã không thành hiện thực vì nó không dựa trên nền tảng về phương tiện vận chuyển, tài chính hoặc sự phối hợp thực sự.

“Có rất nhiều hy vọng, nhưng không có nhiều kế hoạch,” ông nói. Ngay cả tuyến bay chủ lực Paris-Vienna do ÖBB vận hành cũng sụp đổ khi các khoản trợ cấp của chính phủ Pháp biến mất.

“[Công ty điều hành hỏa xa Pháp] SNCF không muốn vận hành nó. Ngay khi khoản trợ cấp biến mất, họ đã bỏ đi,” ông nói.

Các công ty khởi nghiệp như European Sleeper đang mở rộng một cách thận trọng. Nox Mobility đang thử nghiệm việc thuê xe khách để giảm chi phí đầu tư và thiết kế lại cách thức hoạt động của dịch vụ xe giường nằm – từ việc bán vé và định giá đến các dịch vụ trên xe.

“Về cơ bản, chúng tôi đang xem xét lại toàn bộ hệ sinh thái,” Constant nói.

Đối với European Sleeper, Worth lưu ý rằng câu hỏi then chốt là liệu công ty có thể duy trì hoạt động hòa vốn với những đoàn tàu cũ kỹ, chắp vá của mình đủ lâu để tạo dựng nền tảng tài chính cần thiết để mua những đoàn tàu mới hay không.

Đối với Nox, vấn đề thậm chí còn nan giải hơn: “Nox lấy tiền bằng cách nào?” Worth nói. “Đó là câu hỏi quan trọng nhất.”

Trên lý thuyết, có một danh sách các tuyến đường và dự án tiềm năng có thể tạo nên xương sống cho sự hồi sinh thực sự — nếu có đủ vốn và hỏa xa.

Worth chỉ ra rằng các kế hoạch ở Trung Âu là điểm khởi đầu thực tế nhất. Ông nói: “Nếu họ bắt đầu bằng cách tập trung vào Trung Âu, không phải Pháp và Tây Ban Nha mà là Đức và các nước láng giềng, thì họ có cơ hội thành công thực sự”.

Ngoài ra, bức tranh còn khá mơ hồ.

Tuyến tàu đêm do Hỏa xa Liên bang Thụy Sĩ đề xuất từ Basel đến Malmö sẽ không được điều động như kế hoạch sau khi các nhà lập pháp Thụy Sĩ cắt giảm nguồn kinh phí cần thiết để hỗ trợ dự án. Vẫn còn một số “vấn đề nhỏ”, như ông Worth đã nói: một số dự án cải tạo toa xe ở Slovakia và Ba Lan có thể hoặc không thể trở thành dịch vụ khả thi.

Tuyến hỏa xa Rail Baltica, tuyến hỏa xa mới chạy theo hướng bắc-nam xuyên qua vùng Baltic, dự kiến sẽ có các chuyến tàu đêm đến Tallinn khi khai trương vào khoảng năm 2030, nhưng ông Worth lưu ý rằng, “không ai biết những chuyến tàu đó sẽ đến từ đâu”, và ông tỏ ra hoài nghi liệu điều đó có xảy ra như quảng cáo hay không.

Constant cho rằng “mọi việc sẽ dễ dàng hơn” khi có nhiều nhà đầu tư tư nhân tham gia thị trường và các nhà quản lý cơ sở hạ tầng thích ứng. Worth nói rằng các dự án mới “sẽ được thực hiện” — nhưng chỉ ở quy mô tối thiểu cho đến khi có người tài trợ cho việc sản xuất toa xe quy mô lớn.

Thijmen van Reijsen, một nhà nghiên cứu về giao thông đô thị tại Đại học Radbout, đã tóm tắt vấn đề như sau: “Nhu cầu là có. Người dân muốn có tàu đêm. Nhưng hiện tại, các vấn đề mang tính cấu trúc — phương tiện vận chuyển, kinh phí, sự hợp tác, cơ sở hạ tầng.”

Ngay cả ÖBB cũng thừa nhận những hạn chế: “Tàu đêm là một thị trường ngách và sẽ vẫn như vậy.”

Worth kết luận, “tất cả những trục trặc này đều có thể được giải thích, nhưng câu hỏi đặt ra là: ai sẽ đứng ra khắc phục chúng?”

[Politico: Why Europe’s night-train renaissance derailed]

 

1. Tiến sĩ George Weigel: Chủ nghĩa thế tục, an ninh và 'sự xóa sổ nền văn minh'

Tiến sĩ George Weigel là thành viên cao cấp của Trung tâm Đạo đức và Chính sách Công cộng Washington, và là người viết tiểu sử Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Ông vừa có bài viết nhan đề “Secularism, Security, and ‘Civilizational Erasure’”, nghĩa là “Chủ nghĩa thế tục, an ninh và 'sự xóa sổ nền văn minh'“.

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Thụy Khanh.

Hai mươi năm trước, tôi đã xuất bản một cuốn sách nhỏ, “Khối lập phương và nhà thờ chính tòa: Âu Châu, Mỹ Châu và Chính trị không có Chúa”. Cuốn sách bán khá chạy, được dịch sang tiếng Pháp, Tây Ban Nha, Ba Lan, Ý, Bồ Đào Nha và Hung Gia Lợi, và được vinh danh là sách bán chạy nhất của tạp chí FOREIGN AFFAIRS.

Trong đó, tôi lập luận rằng Âu Châu đang trải qua một cuộc khủng hoảng về “tinh thần văn minh”, thể hiện rõ qua bộ máy quan liêu chính phủ trì trệ, sự thiếu thiện chí đóng góp thích đáng vào việc bảo vệ phương Tây, nhiều hình thức mà ngày nay chúng ta gọi là chủ nghĩa “woke” hay “thức tỉnh”, và tỷ lệ sinh giảm mạnh: một sự từ chối có chủ đích trong việc tạo ra tương lai của nhân loại theo nghĩa cơ bản nhất, là bằng cách tạo ra các thế hệ tương lai.

Tôi không phải là người duy nhất nhận thấy những vấn đề này vào thời điểm đó.

Trong tông huấn Ecclesia in Europa (Giáo Hội ở Âu Châu) năm 2003, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã nêu lên những mối lo ngại tương tự, trong đó ngài lưu ý rằng ở Âu Châu “… Có một nỗi sợ hãi về tương lai … Có một sự trống rỗng nội tâm đang bao trùm nhiều người … Một sự phân mảnh hiện sinh lan rộng trong đó cảm giác cô đơn đang phổ biến … Sự suy yếu của chính khái niệm về gia đình … Tính ích kỷ khiến các nhóm và cá nhân khép kín … Sự thiếu quan tâm ngày càng tăng đối với đạo đức và sự ám ảnh về lợi ích cá nhân và đặc quyền dẫn đến số lượng sinh giảm.”

Cả những nhận xét của Đức Giáo Hoàng lẫn của tôi đều không được đưa ra trong sự tức giận, càng không phải là sự khinh miệt. Ngài là người Âu Châu; tôi tin khi đó, cũng như bây giờ, rằng nước Mỹ là Âu Châu được di cư đến đây. Cả hai chúng tôi đều viết ra từ tình cảm yêu mến và sự quan tâm.

Đây có lẽ là điểm khác biệt then chốt giữa một bên là những gì tôi đã viết trong cuốn “ Khối lập phương và nhà thờ chính tòa”, và những gì Thánh Gioan Phaolô Đệ Nhị đã viết trong “Giáo Hội ở Âu Châu”, và một bên kia là tuyên bố trong Chiến lược An ninh Quốc gia của Hoa Kỳ, gọi tắt là NSS mới được chính quyền Trump công bố trong đó cho rằng Âu Châu đang đối mặt với nguy cơ “bị xóa sổ nền văn minh”.

Chắc chắn rồi, tình hình nhân khẩu học ở Âu Châu đã trở nên khó khăn hơn rất nhiều kể từ khi Đức Giáo Hoàng và tôi viết bài này, với số lượng lớn người nhập cư từ một nền văn minh khác — nhiều người trong số họ coi thường phương Tây ngay cả khi họ tìm kiếm nơi nương náu khỏi các quốc gia thất bại của chính mình — lấp đầy khoảng trống do tình trạng vô sinh hàng loạt do chính Âu Châu gây ra. Vì vậy, dù ngôn từ có gay gắt đến đâu, thì cũng không phải là hoàn toàn phóng đại khi NSS tuyên bố rằng “nếu xu hướng hiện tại tiếp tục, Âu Châu sẽ không còn có thể nhận ra trong vòng 20 năm hoặc thậm chí còn sớm hơn thế nữa”.

Một số khu vực ở Âu Châu hiện nay cũng vậy.

Tôi thấy lỗi nghiêm trọng, chứ không phải lỗi về giọng điệu, trong Chiến lược An ninh Quốc gia của chính quyền Trump, là việc nó không đào sâu đủ vào nguồn gốc của sự bất ổn mà Âu Châu thế kỷ 21 đang phải đối mặt, và thái độ dường như thờ ơ của nó đối với chủ nghĩa tân đế quốc tàn bạo của nước Nga dưới thời Vladimir Putin.

Mượn lời của Leon Kass, có một “khoảng trống lớn như Chúa” trong trái tim Âu Châu, gây ra bởi hàng thế kỷ thế tục hóa — và, phải thừa nhận, phần lớn sự thất bại của Công Giáo Âu Châu trong việc đón nhận Tân Phúc Âm hóa và tiến hành việc tái quy tụ, hoặc, trong nhiều trường hợp, là cải đạo trở lại đức tin Kitô giáo của vùng đất trung tâm lịch sử của Kitô giáo.

Chủ nghĩa Công Giáo “nhẹ nhàng”, bắt chước tinh thần thế tục, nền văn hóa suy đồi và chính trị “thức tỉnh” của nó, không thể là giải pháp cho cuộc khủng hoảng đạo đức văn minh và sự tự hủy hoại về nhân khẩu học của Âu Châu.

Trừ khi và cho đến khi một số lượng lớn người Âu Châu nhận ra rằng chủ nghĩa thế tục thức tỉnh không thể cung cấp một nền tảng văn hóa vững chắc cho cả các quốc gia tự trị lẫn Liên minh Âu Châu, Âu Châu sẽ tiếp tục loay hoay tìm kiếm một tương lai khả thi. Giúp xây dựng số lượng lớn người nhận ra điều đó là nhiệm vụ chính của Giáo hội ở Âu Châu ngày nay: không phải bằng cách tham gia vào chính trị đảng phái, mà bằng cách rao giảng Chúa Giêsu Kitô là câu trả lời cho câu hỏi về cuộc sống của mỗi con người.

Đã đến lúc Âu Châu phải ngừng khuất phục trước chủ nghĩa thế tục Pháp và những tác động bào mòn tâm hồn của nó đối với cá nhân, văn hóa và đời sống công cộng. Thoát khỏi thói quen không đáng có đó, Âu Châu có thể có một tương lai xứng đáng với di sản văn minh của mình.

Đối với Nga, thật khó hiểu NSS muốn nói gì khi đề cập đến việc thiết lập lại “ổn định chiến lược” với một quốc gia đang nằm dưới sự cai trị của Sa hoàng Putin. Khi sắp kỷ niệm bốn năm cuộc xâm lược dã man của Nga vào một quốc gia Âu Châu có chủ quyền – một cuộc chiến tranh chinh phục vi phạm mọi chuẩn mực quốc tế về hành vi văn minh – làm sao bất kỳ người nghiêm chỉnh nào lại có thể tưởng tượng được khả năng “ổn định chiến lược” với một nước Nga do một người đã nói rõ rằng ông ta không quan tâm đến “ổn định”, mà chính xác là điều ngược lại: hắn ta chỉ muốn lật đổ phán quyết của lịch sử trong Chiến tranh Lạnh và tái thiết lập đế chế nội bộ và bên ngoài của Stalin?

Cuối cùng, việc thiếu vắng bất kỳ đề cập nào đến việc bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền như một mối quan tâm trong chính sách đối ngoại của Mỹ khiến Chiến lược An ninh Quốc gia mới trở thành một lời kêu gọi thiếu sức thuyết phục đối với việc khôi phục lại sự vững vàng về đạo đức và mục đích ở phương Tây. Điều này cũng phản ánh sự thiếu sót trong khả năng lãnh đạo đạo đức của đất nước chúng ta trong các vấn đề quốc tế.

Nhưng đó là điều thường xảy ra khi chiến lược bị nhầm lẫn với “cơ hội kinh doanh”.

---

Source:First Things

Secularism, Security, and ‘Civilizational Erasure’

2. Đức Giáo Hoàng Lêô kêu gọi các gia đình Kitô giáo “trân trọng các giá trị của Tin Mừng” và bảo vệ “ngọn lửa tình yêu”

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV hôm Chúa nhật đã kêu gọi các gia đình Kitô giáo “trân trọng các giá trị của Tin Mừng” và bảo vệ “ngọn lửa tình yêu” trong gia đình mình trước những huyền thoại hiện đại về thành công, quyền lực và sự thoải mái mà ngài cho rằng thường khiến con người bị cô lập và chia rẽ.

Phát biểu trước các tín hữu hành hương tại Quảng trường Thánh Phêrô trước giờ đọc kinh Truyền Tin vào ngày 28 tháng 12, lễ Thánh Gia Nazareth, Đức Giáo Hoàng đã suy gẫm về câu chuyện trong Tin Mừng về việc gia đình chạy trốn sang Ai Cập và đối lập lòng tin của Chúa Giêsu, Đức Mẹ Maria và Thánh Giuse với điều mà ngài gọi là sự tàn ác do sợ hãi của Vua Hêrôđê.

“Đây là thời điểm thử thách đối với Chúa Giêsu, Đức Mẹ Maria và Thánh Giuse,” Đức Giáo Hoàng Lêô nói, và thêm rằng “hình ảnh tươi sáng của Giáng Sinh đột nhiên gần như bị lu mờ bởi bóng tối đáng lo ngại của một mối đe dọa chết người.”

Đức Giáo Hoàng mô tả Hêrôđê là “một người đàn ông tàn ác và khát máu” “vô cùng cô đơn và bị ám ảnh bởi nỗi sợ bị phế truất.” Sau khi nghe các nhà thông thái báo tin “vua dân Do Thái” đã ra đời, Hêrôđê “ra lệnh giết tất cả trẻ em cùng tuổi với Chúa Giêsu,” Đức Giáo Hoàng nói.

“Tại Bê-lem có ánh sáng và niềm vui,” Đức Giáo Hoàng Lêô lưu ý, nhắc lại những người chăn chiên “đã tôn vinh Thiên Chúa trước máng cỏ,” nhưng ngài nói “không điều nào trong số này có thể xuyên thủng hàng rào phòng thủ kiên cố của cung điện hoàng gia, ngoại trừ như một tiếng vọng méo mó của một mối đe dọa cần phải bị dập tắt bằng bạo lực mù quáng.”

Trong bối cảnh đó, Đức Giáo Hoàng nói rằng Thánh Gia cho thấy “câu trả lời duy nhất có thể về ơn cứu độ,” đó là, “Thiên Chúa, Đấng hoàn toàn vô điều kiện, hiến dâng chính mình cho con người không chút dè dặt và không chút giả tạo.” Đức Giáo Hoàng Lêô đã chỉ ra sự vâng phục của Thánh Giuse trong việc bảo vệ Đức Mẹ và Chúa Giêsu, nói rằng “hành động của Thánh Giuse được thể hiện trọn vẹn ý nghĩa cứu chuộc của nó”. Ngài nói thêm: “Tại Ai Cập, ngọn lửa tình yêu gia đình, mà với nó Chúa đã trao phó sự hiện diện của Người trên thế giới, đang lớn mạnh và phát triển để soi sáng cho toàn thế giới”.

Nói về các gia đình ngày nay, Đức Giáo Hoàng cảnh báo rằng “thế giới luôn có những ‘Hêrôđê’ của riêng mình, những huyền thoại về thành công bằng mọi giá, về quyền lực vô lương tâm, về hạnh phúc trống rỗng và hời hợt” và nói rằng các xã hội thường “phải trả giá bằng sự cô đơn, tuyệt vọng, chia rẽ và xung đột”.

“Chúng ta đừng để những ảo ảnh này bóp nghẹt ngọn lửa tình yêu trong các gia đình Kitô giáo”, ngài nói.

Thay vào đó, Đức Giáo Hoàng Lêô kêu gọi các gia đình vun đắp “cầu nguyện, thường xuyên lãnh nhận các bí tích, đặc biệt là xưng tội và rước lễ, tình cảm lành mạnh, đối thoại chân thành, lòng chung thủy, và sự cụ thể giản dị và đẹp đẽ của những lời nói và cử chỉ hàng ngày”. Ngài nói rằng cuộc sống gia đình như vậy có thể biến mái ấm gia đình thành “ngọn đèn hy vọng cho những nơi chúng ta sinh sống; một trường học của tình yêu và một công cụ cứu rỗi trong tay Chúa”.

Sau kinh Truyền Tin, Đức Giáo Hoàng đã chào đón những người hành hương từ nhiều giáo xứ và nhóm người Ý. Ngài cũng nhắc lại lời kêu gọi hòa bình, yêu cầu người Công Giáo hãy nhớ đến những người đang đau khổ vì xung đột.

“Trong ánh sáng của Lễ Giáng Sinh, chúng ta hãy tiếp tục cầu nguyện cho hòa bình”, ngài nói. “Hôm nay, đặc biệt, chúng ta hãy cầu nguyện cho các gia đình đang đau khổ vì chiến tranh, nhất là trẻ em, người già và những người dễ bị tổn thương nhất”.

3. Tiến sĩ George Weigel: Hội đồng Giám mục Đức, Bên kia bờ vực thẳm

Tiến sĩ George Weigel là thành viên cao cấp của Trung tâm Đạo đức và Chính sách Công cộng Washington, và là người viết tiểu sử Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Ông vừa có bài viết nhan đề “The German Bishops’ Conference, Over the Cliff”, nghĩa là “Hội đồng Giám mục Đức, Bên kia bờ vực thẳm”.

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Kim Thúy

Khi được xuất bản lần đầu vào năm 1993, thông điệp về cải cách thần học luân lý Công Giáo của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, Veritatis Splendor hay Chân lý huy hoàng, đã giáng một đòn mạnh vào lòng kiêu hãnh của nhiều nhà thần học người Đức, những người từ lâu đã tự cho mình là những người tiên phong trong đời sống trí thức Công Giáo.

Thật vậy, chỉ trong vòng một năm sau khi thông điệp được công bố, một cuốn sách gồm toàn bộ các bài luận phê phán cách giải thích mang đậm tính nhân văn của Gioan Phaolô II về giáo lý Công Giáo trên con đường dẫn đến hạnh phúc và sự viên mãn đã được xuất bản ở Đức—bởi vì, như người biên tập giải thích, Đức có nghĩa vụ đặc biệt phải giám sát lĩnh vực thần học của Giáo hội. Ai đã bổ nhiệm các nhà thần học người Đức vào vai trò giám sát này thì không được nêu rõ. Và cả ý tưởng dường như là nền tảng cho phần lớn sự phản kháng của giới trí thức Công Giáo Đức đối với Gioan Phaolô II cũng vậy: các nhà thần học người Đức chắc chắn phải thông minh hơn người Ba Lan.

Tất nhiên, sự phản kháng của người Đức đối với giáo huấn của Đức Giáo Hoàng đã có từ trước thời Giáo hoàng Gioan Phaolô II; thật khó để tìm được một nhà thần học (hoặc giám mục) nổi tiếng người Đức nào bảo vệ Đức Giáo Hoàng Phaolô Đệ Lục sau khi ngài ban hành thông điệp Humanae Vitae năm 1968 về các phương tiện thích hợp về mặt đạo đức để điều hòa khả năng sinh sản. Nhưng nhiều điều đã thay đổi kể từ đó, và trọng tâm của chủ nghĩa xét lại Công Giáo tiến bộ trong thần học luân lý đã chuyển từ việc tránh thai sang đồng tính luyến ái. Và giờ đây, sự phản kháng của người Đức đối với những chân lý được giảng dạy trong Humanae Vitae và Veritatis Splendor đã lan rộng thành điều dường như là sự chấp nhận các tuyên bố của ý thức hệ giới tính và phong trào “chuyển giới” của hầu hết các giám mục trong nước.

Ngày 30 tháng 10, ban thư ký Hội đồng Giám mục Đức thông báo trên trang web của Hội Đồng về việc xuất bản một văn bản của Ủy ban Trường học và Giáo dục của các giám mục, có tựa đề “Được Tạo dựng, Được Cứu chuộc và Được Yêu thương: Sự hiện diện và công nhận sự đa dạng của bản dạng giới tính trong trường học”. Và bằng từ “đa dạng”, văn bản này không có nghĩa là sự đa dạng trong Sáng thế ký 1:27 (“...Ngài tạo dựng họ có nam và nữ”); tiêu đề đề cập đến danh mục “bản dạng” ngày càng mở rộng được các nhà tư tưởng cầu vồng và các nhà hoạt động LGBTQ+ quảng bá.

Theo trang domradio.de có trụ sở tại Cologne đưa tin, văn bản này kêu gọi các giáo viên “góp phần nâng cao nhận thức về những người có bản dạng giới tính đa dạng bằng cách sử dụng ngôn ngữ phản ánh sự đa dạng đó. Giáo viên… nên tạo ra một môi trường lớp học mà ở đó trẻ em và thanh thiếu niên cảm thấy được nhìn nhận và được coi trọng khi các em khám phá xu hướng tình dục và bản dạng giới của mình.”

Và rồi chuyến tàu tốc hành “Thức tỉnh Đức” lao xuống vực thẳm, rơi vào sự bội giáo:

Bài báo kêu gọi các giáo viên giáo dục tôn giáo trình bày đạo đức tình dục của Giáo Hội Công Giáo một cách khác biệt và đề cập đến những điểm gây tranh cãi trong Giáo hội và thần học trong các bài học của họ để học sinh có thể tự hình thành phán đoán có lý của riêng mình.

Vì vậy: Không có sự khẳng định nào về nhân học Kinh Thánh. Không có tuyên bố nào cho rằng Giáo hội có thẩm quyền giảng dạy một đạo đức tình dục đã nuôi dưỡng sự thịnh vượng và thánh thiện của con người trong hai thiên niên kỷ. Không có lời kêu gọi hoán cải. Tự mình phân định đạo đức. Không thừa nhận rằng các nghiên cứu thực nghiệm chứng minh rằng “chuyển giới” hay “xác định lại bản sắc giới tính” không dẫn đến những kết quả tích cực, lâu dài về sức khỏe tâm thần. Không có gợi ý nào cho rằng những người trẻ tuổi đang trải qua chứng rối loạn nhận dạng giới tính và những nhầm lẫn khác về giới tính của họ nên tìm kiếm lời khuyên từ một nhà giáo dục tôn giáo, linh mục hoặc tu sĩ tận hiến, những người tin rằng những gì Giáo Hội Công Giáo dạy về đời sống đạo đức là đúng và sống hạnh phúc với chân lý đó.

Lời kêu gọi chống lại nạn bắt nạt trong tài liệu này rất đáng hoan nghênh và, trong bối cảnh những cuộc “đàm thoại” tàn nhẫn trên mạng xã hội và các trang web độc hại, càng trở nên cấp thiết. Và ai có thể phủ nhận rằng trường học nên là nơi mà những nỗi đau và khủng hoảng trong quá trình trưởng thành không bị trầm trọng thêm bởi “sự phân biệt đối xử và hạ thấp nhân phẩm”? Nhưng đối xử với người khác bằng sự tôn trọng là một nghĩa vụ cơ bản của lòng bác ái Kitô giáo (chưa kể đến lòng nhân ái) đã được biết đến từ hàng ngàn năm nay. Đó không phải là điều mà ý thức hệ giới tính, các nhà hoạt động vì quyền lợi người đồng tính và những người ủng hộ người chuyển giới đã dạy chúng ta trong thế kỷ XXI.

Thật là một bi kịch khi sự bỏ bê tính đúng đắn về thần học và trách nhiệm mục vụ này lại trùng hợp với kỷ niệm 60 năm kết thúc Công đồng Vatican II, trong đó các giám mục và nhà thần học người Đức (bao gồm cả vị Giáo hoàng tương lai Bênêđíctô XVI) đã đóng vai trò quan trọng. Công đồng Vatican II đã đúng đắn khi tái cân bằng sự tự nhận thức của Giáo hội bằng cách khẳng định rằng các giám mục là những người thầy, người cai quản và người thánh hóa thực sự trong các giáo xứ địa phương của họ, chứ không chỉ đơn thuần là những người quản lý chi nhánh của Giáo Hội Công Giáo.

Thật là kỳ lạ khi một ủy ban giám mục lại ban hành văn bản kêu gọi một đường lối “khác biệt” đối với giáo lý Công Giáo—nghĩa là, một đường lối giáo dục trong đó các chân lý đã được xác lập của đức tin Công Giáo được coi là một lựa chọn trong số nhiều khả năng. Đó là sự phản bội Công đồng Vatican II. Và nó sẽ dẫn đến sự gia tăng đau khổ của con người, thay vì chữa lành những tâm hồn bất an thông qua ân sủng luôn sẵn có của Chúa và sự chăm sóc mục vụ đầy lòng thương xót.

Tình hình thảm khốc ở Đức không thể mãi mãi bị Rôma bỏ qua.

---

Source:First Things

The German Bishops’ Conference, Over the Cliff

4. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV gửi 100.000 phần súp ăn liền Nam Hàn đến Ukraine.

Theo hãng tin Vatican News, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã gửi ba xe tải chở hơn 100.000 phần súp ăn liền đến Ukraine. Viện trợ nhân đạo này được chuyển đến các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi các hoạt động chiến sự.

Đức Hồng Y Konrad Krajewski, người phụ trách việc bố thí của Tòa Thánh, giải thích rằng trước lễ Giáng Sinh, Đức Giáo Hoàng “muốn nghĩ đến những gia đình, giống như Thánh Gia, đang trải qua con đường đau khổ lưu vong để tìm kiếm nơi nương náu”. Đức Giáo Hoàng đã gửi hỗ trợ tài chính “cho những người đang đau khổ ở nhiều quốc gia khác nhau”, trong đó có Ukraine.

Ba xe tải chở đầy súp ăn liền với nhiều hương vị khác nhau đã đến Vatican trước lễ Giáng Sinh. Giáo hoàng Lêô XIV đã nhận được sự viện trợ này từ nhà sản xuất Samyang Foods của Nam Hàn, đơn vị đã hỗ trợ các sáng kiến nhân đạo của Tòa Thánh lần thứ hai, theo Vatican News.

Viện trợ sau đó đã được gửi đến Ukraine, đến những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi các hoạt động chiến sự, “nơi không có điện, nước hoặc hệ thống sưởi”. Hồng Y Krajewski lưu ý rằng viện trợ như vậy đặc biệt có giá trị trong bối cảnh cơ sở hạ tầng dân sự bị hư hại do pháo kích: chỉ cần một ít nước nóng cũng đủ để nấu một bát súp bổ dưỡng.

Tờ Vatican News viết: “Đức Giáo Hoàng không chỉ cầu nguyện cho hòa bình mà còn muốn hiện diện theo cách này bên cạnh những gia đình đang đau khổ”.

Vị Chánh Văn phòng Bộ Phục vụ Bác ái nhấn mạnh rằng: “Thiên Chúa, được sinh ra trong một gia đình như vậy, luôn muốn ở bên cạnh những người gặp nguy hiểm, những người đau khổ, những người chạy trốn, những người trải nghiệm sự từ chối và bỏ rơi.”

[Europe Maidan: Pope Leo XIV sends 100,000 portions of Korean instant soup to Ukraine]