Những cộng đồng biệt lập tại Việt Nam nhận được sự hỗ trợ thiết yếu và niềm hy vọng từ một đoàn xe máy đầy bất ngờ

Mark Saludes và Sơ Mary Catherine Hop Pham, FMSR, trong bản tin ngày 26 tháng 8, 2026 của LiCAS.news, cho hay: Khi các nữ tu Dòng Con Đức Mẹ Mân Côi thuộc Giáo phận Long Xuyên tìm thấy ông Minh, ông đang nằm co quắp trên nền đất ẩm ướt. Bếp của ông đã tắt lửa suốt hai ngày qua.

"Tôi cứ nghĩ mình sẽ chết cô độc trong góc túp lều này mà chẳng ai hay biết," ông Minh nhớ lại.

Người đàn ông 82 tuổi này sống một mình trong căn nhà xiêu vẹo ở tỉnh An Giang, miền Tây Nam Bộ Việt Nam. Căn bệnh thấp khớp nặng khiến việc đi lại của ông trở nên khó khăn. Ông sống nhờ vào các loại rau dại tự hái và những bữa ăn được hàng xóm chia sẻ đôi lần.

"Các sơ đã đến, mang cho tôi những bát cơm nóng hổi và dọn dẹp chỗ nằm sạch sẽ. Giờ đây, tôi không còn sợ những đêm mưa gió khi chỉ có một mình nữa," ông chia sẻ.

Hiện nay, Dòng đều đặn cung cấp gạo cho ông hàng tháng. Các nữ tu thay phiên nhau đến thăm ông mỗi tuần. Nhờ có bữa ăn và thuốc men đầy đủ, sức khỏe của ông đã dần ổn định. Những chuyến thăm hỏi của các sơ cũng giúp xua tan nỗi cô đơn từng bủa vây lấy cuộc sống của ông.

Ông Minh là một trong số những người được Dòng đồng hành và hỗ trợ trong suốt 15 năm làm công tác mục vụ tại các cộng đồng vùng sâu vùng xa ở nông thôn Việt Nam.

Dòng Con Đức Mẹ Mân Côi hoạt động tại sáu ngôi làng và trạm giáo xứ thuộc vùng bán sơn địa.

Dòng đang hỗ trợ khoảng 160 hộ gia đình nghèo và cận nghèo, 80 người cao tuổi sống neo đơn không có người thân chăm sóc, cùng khoảng 130 trẻ em—bao gồm trẻ mồ côi, trẻ bỏ học và trẻ bị suy dinh dưỡng.

Gần hai phần ba số hộ gia đình được Dòng khảo sát đang sống trong những túp lều tre ọp ẹp, lán trại lợp lá tạm bợ hoặc những ngôi nhà tình thương đã xuống cấp trầm trọng.

Các nữ tu thường xuyên chứng kiến cảnh thiếu hụt lương thực gay gắt, đặc biệt là vào thời điểm trước vụ thu hoạch. Họ cũng nhận thấy tình trạng nghiện rượu mãn tính ở người lớn có liên hệ với bạo lực gia đình và bỏ bê con cái, nạn mù chữ dai dẳng, cũng như việc trẻ em bỏ học sớm để đi làm.

Người cao tuổi sống một mình và trẻ em suy dinh dưỡng nặng nằm trong số những người được Hội dòng coi là dễ bị tổn thương nhất.

"Lương thực, mái nhà dột nát và khả năng tiếp cận nước sạch vẫn là những vấn đề cấp bách," một nữ tu chia sẻ.

Các nữ tu đã ứng phó bằng cách kết hợp cứu trợ khẩn cấp, giáo dục, chăm sóc sức khỏe và các dự án sinh kế quy mô nhỏ. Tuy nhiên, phần lớn công việc bắt đầu bằng việc thường xuyên ghé thăm các hộ gia đình.

Sứ vụ hiện diện

Một nữ tu thuộc Dòng Con Đức Mẹ Mân Côi – người xin giấu tên vì lý do an toàn – chia sẻ với LiCAS News rằng có bốn nữ tu thay phiên nhau sống tại các ngôi làng và thực hiện các chuyến thăm mục vụ đều đặn hàng tuần.

"Chúng tôi hỗ trợ xử lý các ca cấp cứu y tế và những trường hợp khẩn cấp khác khi có yêu cầu," bà nói. Bà cho biết thêm rằng họ đi vào các vùng hẻo lánh và phối hợp với trưởng làng cũng như những người có uy tín trong cộng đồng để "hiểu rõ hoàn cảnh của từng gia đình" thay vì chỉ dựa vào hồ sơ hành chính.

Việc tiếp cận họ không phải lúc nào cũng dễ dàng. Các nữ tu phải di chuyển từ 5 đến 10 km trên những chiếc xe máy cũ kỹ dọc theo các con đường mòn miền núi nhỏ hẹp và gập ghềnh. Trong những năm đầu, họ cũng phải vượt qua sự e ngại, do dự và thái độ hoài nghi của người dân bản địa.

"Có những lúc phải đi bộ qua những con đường lầy lội dưới cơn mưa lớn khiến đôi chân chúng tôi như muốn khuỵu xuống và cảm thấy kiệt sức hoàn toàn," một nữ tu tham gia sứ vụ chia sẻ.

"Nhưng nghĩ đến một người già đang chờ một bát súp nóng, hay một đứa trẻ đang chờ hộp sữa, lại tiếp thêm cho chúng tôi sức mạnh để quên đi mọi mệt mỏi. Sứ mệnh của chúng tôi là mang tình yêu thương đến những nơi bị bỏ rơi nhất," bà nói thêm.

Các gia đình được hỗ trợ gạo, mì tôm, dầu ăn và các loại gia vị thiết yếu trong những tình huống khẩn cấp. Hội dòng cũng hỗ trợ chi trả các khoản phí y tế cơ bản cho những người mắc bệnh hiểm nghèo.

Trẻ em được tham gia các lớp học xóa mù chữ miễn phí vào buổi tối. Các nữ tu cũng hướng dẫn vệ sinh cá nhân, cách phòng ngừa bệnh tật, đồng thời cung cấp sữa và hỗ trợ dinh dưỡng cho trẻ em suy dinh dưỡng.

Một số gia đình đã được hỗ trợ gà và vịt để chăn nuôi. Các nữ tu cũng giúp người dân lập vườn tại gia để bổ sung nguồn thực phẩm và tăng thu nhập cho gia đình. Đối với một góa phụ, sự hỗ trợ này đồng nghĩa với việc các con bà có thể tiếp tục sống cùng bà.

Giữ trọn vẹn mái ấm gia đình

Bà K. mới 34 tuổi khi phải một mình nuôi ba đứa con nhỏ sau khi chồng qua đời vì bạo bệnh.

Họ sống trong một túp lều mái tranh dột nát. Bà nhận làm bất cứ công việc thời vụ nào có thể, nhưng thu nhập lại rất bấp bênh. Đứa con lớn phải nghỉ học để trông nom các em. Có những lúc, cả gia đình chỉ sống qua ngày nhờ món cháo loãng ăn với muối.

Các nữ tu đã trao một suất học bổng, tạo điều kiện cho người con lớn được quay trở lại trường học. Họ cũng cung cấp sữa và hỗ trợ dinh dưỡng hàng tháng cho đứa con út, người trước đây bị suy dinh dưỡng nghiêm trọng.

Hội dòng cho biết đứa con lớn hiện đã đi học đều đặn và có thể đọc viết trôi chảy. Đứa con út đã tăng cân, khỏe mạnh và trở nên năng động hơn.

"Nếu các sơ không giúp đỡ, vì quá đói, tôi có thể đã phải gửi con mình đến trại trẻ mồ côi hoặc cho con đi làm con nuôi," bà K. nói.

"Nhìn thấy con lớn của tôi trở lại trường học, tôi chỉ biết khóc vì vui mừng và biết ơn," bà nói thêm.

Dấu hiệu của sự thay đổi

Các gia đình tham gia chương trình bảo trợ của hội dòng đã thấy sự cải thiện về an ninh lương thực.

Theo các sơ, các hộ gia đình nhận được sự hỗ trợ thường xuyên không còn phải trải qua nạn đói theo mùa nghiêm trọng như trước đây, khi một số gia đình phải sống bằng lá cây rừng thay vì gạo trong mùa khan hiếm trước mùa thu hoạch.

Trong ba năm qua, hội dòng cũng đã huy động nguồn lực để sửa chữa 12 mái nhà bị dột và thay thế các bức tường tre xuống cấp bằng các cấu trúc gỗ bền hơn. Ba ngôi nhà nữa đang được xây dựng hoặc sửa chữa. Các nữ tu duy trì một tủ thuốc y tế cơ bản và hướng dẫn về vệ sinh và phòng chống dịch bệnh. Dòng tu báo cáo rằng bệnh tiêu chảy, sốt xuất huyết và nhiễm trùng vết thương đã được kiểm soát tốt hơn ở các làng.

Theo đánh giá của dòng tu, hơn 60 trẻ em dưới 5 tuổi thường xuyên được uống sữa và ăn cháo dinh dưỡng đã khắc phục được tình trạng còi cọc và suy dinh dưỡng.

Các nữ tu cũng báo cáo rằng số trẻ em lang thang trong làng hoặc bỏ học đã giảm. Hiện nay, nhiều em tự nguyện tham gia các lớp học buổi tối của dòng tu hơn.

Theo dòng tu, vệ sinh công cộng và nhận thức về môi trường cũng đã được cải thiện. Tình trạng say xỉn nơi công cộng ban ngày đã giảm, điều mà các nữ tu cho là nhờ nhiều năm tư vấn.

Người dân thường mô tả những thay đổi không phải bằng con số mà bằng ý nghĩa của những chuyến thăm của các nữ tu đối với gia đình họ. “Các sơ không phải là người thân ruột thịt của tôi, nhưng các sơ chăm sóc tôi còn hơn cả gia đình tôi. Mỗi lần các sơ đến thăm, căn nhà dột nát này lại tràn ngập tiếng cười,” một người thụ hưởng lớn tuổi nói.

Một phụ huynh nói về các lớp học xóa mù chữ như một cơ hội mà thế hệ trước không có được.

“Món quà lớn nhất mà các sơ dành cho con cái chúng tôi là khả năng đọc viết. Cuộc đời tôi đầy gian khổ vì tôi mù chữ. Nhờ các sơ, cuộc sống của con cái tôi sẽ tươi sáng hơn nhiều,” vị phụ huynh nói.

Một cư dân cho biết sự hiện diện của các sơ cũng đã ảnh hưởng đến cuộc sống trong cộng đồng rộng lớn hơn.

“Các sơ ở đây thật phi thường. Các sơ không bao giờ né tránh khó khăn, bất kể công việc nặng nhọc hay vất vả đến đâu. Từ khi các sơ đến, dân làng sống hòa thuận hơn nhiều, và những người trẻ tuổi không còn tụ tập gây rối nữa,” cư dân này nói.

Hội dòng cho biết công việc này bắt nguồn từ ơn gọi tôn giáo của các sơ, đồng thời nói thêm rằng họ nhìn thấy “hình ảnh của Chúa trong những người nghèo khổ nhất” và tìm thấy “niềm vui tinh thần đích thực mà tiền bạc không bao giờ mua được” khi phục vụ họ. Tuy nhiên, những thành quả đạt được vẫn còn mong manh.

Điều còn lại

Chỉ có bốn nữ tu chịu trách nhiệm cho hàng trăm người hưởng lợi.

Dòng cho biết số hộ gia đình cần giúp đỡ nhiều hơn khả năng hỗ trợ của họ. Nhân lực hạn chế và nguồn tài trợ không ổn định đã hạn chế việc mở rộng thừa tác vụ của hội dòng.

"Các nữ tu mong muốn duy trì sự hiện diện thường xuyên tại mỗi ngôi làng hoặc thiết lập một trung tâm cố định để cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe và giáo dục một cách liên tục," một nữ tu chia sẻ.

Vẫn còn nhiều nhu cầu chưa được đáp ứng. Các kế hoạch khoan giếng và lắp đặt hệ thống lọc nước sạch đã bị đình trệ do thiếu kinh phí.

Mười tám ngôi nhà vẫn có phần mái bị dột nát nghiêm trọng và kết cấu không an toàn, có nguy cơ sập đổ trong mùa mưa bão.

Ít nhất 35 hộ gia đình chưa có nhà vệ sinh đạt chuẩn. Tình trạng phóng uế bừa bãi vẫn diễn ra ở một số khu vực, gây ô nhiễm nguồn nước tại địa phương.

Việc đi lại trở nên khó khăn hơn trong mùa mưa. Những con đường đất biến thành bùn lầy, xe máy không thể di chuyển được. Khi đó, các nữ tu phải đi bộ, cõng theo hàng cứu trợ trên những con đường trơn trượt, nơi luôn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở đá.

Dòng tu ước tính cần từ 350 đến 400 triệu đồng (tương đương 11,000 – 15,000 USD) mỗi năm để duy trì và mở rộng công việc này. Khoản kinh phí này sẽ được dùng cho việc hỗ trợ lương thực, cấp học bổng, sửa chữa nhà cửa quy mô nhỏ và cung cấp thuốc men cơ bản.

"Chúng tôi cũng đang nỗ lực giảm bớt sự phụ thuộc lâu dài vào các khoản cứu trợ khẩn cấp," một nữ tu cho biết.

Vượt xa cứu trợ khẩn cấp

Trong vòng 3 đến 5 năm tới, hội dòng hy vọng sẽ chuyển hướng sang phát triển cộng đồng bền vững, chú trọng hơn vào giáo dục cho trẻ em và tạo cơ hội sinh kế cho phụ nữ nghèo.

Nếu có đủ nguồn lực, ưu tiên cấp bách hiện nay là sửa chữa 18 mái nhà không an toàn trước khi mùa mưa bão ập đến.

Các mục tiêu dài hạn của hội dòng còn bao quát hơn thế. Các nữ tu mong muốn các gia đình có thể tự chủ về lương thực, trẻ em được đến trường đúng độ tuổi, và cộng đồng có thể tự tổ chức các hoạt động tương trợ lẫn nhau mà không phụ thuộc vào sự giúp đỡ từ bên ngoài.

"Người nghèo ở vùng sâu vùng xa không hề lười biếng; họ chỉ thiếu cơ hội và điểm tựa để vươn lên," dòng tu chia sẻ trong thông điệp gửi tới các ân nhân.

"Hành động chia sẻ nhỏ bé của quý vị hôm nay không chỉ là một bữa ăn—mà còn là sự thay đổi cả tương lai của một đứa trẻ, là sự chuyển biến của cả một cuộc đời," họ nói thêm. (Tên các cá nhân đã được thay đổi hoặc không nêu ra để bảo vệ danh tính vì lý do an ninh.)

________________________________________

Với sự hỗ trợ hào phóng từ Hội Truyền bá Đức tin (Pontifical Society of the Propagation of the Faith). Dự án SIGNIS Wisdom Calls
________________________________________

Biên tập: Peter Rachada Monthienvienchai
Sản xuất: June Nattha Nuchsuwan
Ngày đăng: 26 tháng 8 năm 2026
© Bản quyền MMXXVI LiCAS.news