Đức Mẹ Aparecida, vị thánh bảo hộ của Brazil, bất ngờ trở thành vấn đề tranh cử chỉ vài ngày trước cuộc bỏ phiếu ngày 4 tháng 10.

Tuần trước, một bình luận về Chúa Giêsu của ứng cử viên tổng thống, Thượng Nghị Sĩ Flávio Bolsonaro, đã lan truyền rộng rãi và gây ra nỗi lo ngại trong nhiều người Công Giáo rằng ông có thể có ý định loại bỏ vị thánh bảo hộ, một nhân vật được người dân Brazil vô cùng yêu mến.

Con trai của cựu tổng thống Jair Bolsonaro và là đối thủ chính của đương kim tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva đã phủ nhận cáo buộc này và gọi đó là "lời nói dối trắng trợn" và "tin giả lớn nhất trong chiến dịch tranh cử".

Vụ tranh cãi về Đức Mẹ Aparecida đã đẩy tôn giáo trở thành tâm điểm của chiến dịch tranh cử tại quốc gia lớn nhất Mỹ Latinh, nơi có khoảng 56,7% dân số theo đạo Công Giáo và 26,9% theo đạo Tin Lành, theo số liệu thống kê năm 2022 của cơ quan thống kê quốc gia Brazil.

Các cuộc thăm dò cho thấy Lula và Bolsonaro đang cạnh tranh sát sao trước cuộc bầu cử vào Chúa Nhật. Nếu không ai giành được đa số tuyệt đối, vòng bầu cử thứ hai sẽ diễn ra vào ngày 25 tháng 10.

Hãng tin AP giải thích về vụ tranh cãi và lý do tại sao nó lại quan trọng.

Thượng Nghị Sĩ Bolsonaro nói rằng ông ấy muốn đó là một "hành động mang tính biểu tượng".

Trong một video ngày 23 tháng 8, Thượng Nghị Sĩ Bolsonaro nói rằng ông sẽ "tuyên bố rằng Brazil thuộc về Chúa Giêsu Kitô".

Một số người Công Giáo hiểu điều đó có nghĩa là ứng cử viên tổng thống sẽ loại bỏ Đức Mẹ Aparecida khỏi vị trí thánh bảo hộ của Brazil. Những người ủng hộ Lula trên mạng xã hội đã khuếch đại cách hiểu đó.

Họ viện dẫn một dự luật năm 2007 với mục đích đó do Dân biểu lúc bấy giờ là Victório Galli, một đồng minh của Bolsonaro và từng là cố vấn đặc biệt cho chính quyền Jair Bolsonaro, trình bày. Đề xuất này sau đó đã bị gác lại.

Truyền thông địa phương đã đưa tin về mối liên hệ giữa gia đình Bolsonaro và một giám mục bảo vệ động thái này. Tuy nhiên, Thượng Nghị Sĩ Bolsonaro chưa bao giờ nói rằng ông ủng hộ việc loại bỏ Đức Mẹ Aparecida khỏi vị trí thánh bảo hộ của Brazil và đã kịch liệt bác bỏ những cáo buộc này. Hôm Thứ Sáu, 02 Tháng Mười, ứng cử viên tổng thống cho biết ông đang đề cập đến một hành động mang tính biểu tượng với ý nghĩa là quốc gia này thuộc về Chúa.

Tổng thống Brazil không có thẩm quyền hạ cấp Đức Mẹ Aparecida. Đó là đặc quyền của Vatican. Đức Giáo Hoàng Piô 11 đã tuyên bố Đức Mẹ Aparecida là thánh bảo hộ của Brazil vào năm 1930, một danh hiệu mà nhà nước Brazil sau đó đã công nhận.

Tại một sự kiện vận động tranh cử, Thượng Nghị Sĩ Bolsonaro tuyên bố Hội Đồng Giám mục Quốc gia Brazil, viết tắt là CNBB, đã giúp Đảng Công nhân của Lula lan truyền tin đồn. CNBB đã bác bỏ những cáo buộc này, tuyên bố trong một thông cáo rằng "không thể chống lại một lời nói dối bằng một lời nói dối khác".

Các nhà phân tích cho rằng lời cáo buộc này lan truyền nhanh chóng vì nó đánh vào nỗi sợ hãi của người Công Giáo về việc mất dần vị thế vào tay người Tin Lành trong cuộc bầu cử sắp tới. Trong hơn ba thập niên, tỷ lệ người Tin Lành đã tăng gần gấp ba lần, từ 9% năm 1991 lên 26,9% năm 2022. Theo thống kê 1981, dân số Công Giáo chiếm đến 95%. Ngày nay, dân số Công Giáo chỉ còn 56,7%.

"Người Công Giáo lo ngại rằng sự gia tăng của phái Tin Lành có thể dẫn đến việc loại bỏ các biểu tượng quốc gia và dấu ấn văn hóa quan trọng của Công Giáo", Rodrigo Toniol, giáo sư nhân chủng học tại Đại học Liên bang Rio de Janeiro, cho biết.

Với các cuộc thăm dò cho thấy kết quả ngang nhau, vụ tranh cãi này có thể làm suy yếu chiến dịch tranh cử tổng thống của Thượng Nghị Sĩ Bolsonaro, người theo đạo Tin Lành, bằng cách làm giảm tầm ảnh hưởng của ông trong cộng đồng Công Giáo.

"Điều này có thể ảnh hưởng đến việc bỏ phiếu, mặc dù chúng ta chỉ biết được mức độ ảnh hưởng lớn đến mức nào vào Chúa Nhật", Toniol nói.

Tổng thống Lula, một người Công Giáo, đã đưa ra lời buộc tội mà không nêu đích danh Thượng Nghị Sĩ Bolsonaro, nói với những người ủng hộ tập trung tại một sự kiện vận động tranh cử: "Chừng nào tôi còn là Tổng thống Cộng hòa, sẽ không ai dám chế giễu Đức Mẹ Aparecida."

Các luật sư của Thượng Nghị Sĩ Bolsonaro đã đệ đơn khiếu nại lên cơ quan bầu cử Brazil, yêu cầu họ can thiệp. Điều đó đã dẫn đến một diễn biến mới trong cuộc đấu tranh quyền lực giữa các thẩm phán hàng đầu của Brazil.

Thẩm phán André Mendonca, người được đề cử trong thời chính quyền Jair Bolsonaro, đã ra lệnh cấm các cơ quan truyền thông cho rằng Thượng Nghị Sĩ Bolsonaro sẽ tước bỏ danh hiệu thánh bảo hộ của Đức Mẹ Aparecida tại Brazil.

Hai ngày sau, Thẩm phán Flávio Dino, người từng là bộ trưởng tư pháp dưới thời Lula từ năm 2023 đến 2024, đã lật ngược phán quyết. Hôm thứ Hai, Thẩm phán Luiz Fux — vị thẩm phán duy nhất bỏ phiếu tha bổng cho Jair Bolsonaro trong phiên tòa xét xử cuộc đảo chính — đã đảo ngược quyết định của Dino.

Cơ quan bầu cử cao nhất của Brazil đã tổ chức một phiên họp về vấn đề này vào hôm Thứ Năm, 01 Tháng Mười, nhưng vẫn chưa đưa ra quyết định nào tính đến thời điểm bài báo được đăng tải.

Những điều cần biết về thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng vị thánh bảo hộ của Brazil đang gây xáo trộn cuộc đua tổng thống sít sao