1. Tại hội nghị thượng đỉnh với Trung Quốc, Tổng thống Trump ca ngợi “các thỏa thuận thương mại tuyệt vời” với Tập Cận Bình khi hai nước nỗ lực ổn định quan hệ.
Tổng thống Trump hôm thứ Sáu cho biết ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đạt được một số “thỏa thuận thương mại tuyệt vời” và cùng chia sẻ mong muốn chấm dứt xung đột Mỹ-Iran trong hội nghị thượng đỉnh tuần này tại Bắc Kinh, khi cả hai nước đều muốn coi chuyến thăm này là một thắng lợi — và hướng tới việc duy trì mối quan hệ ổn định sau cuộc chiến thương mại năm ngoái.
Lãnh đạo hai siêu cường đã có cuộc gặp song phương tại khu phức hợp Trung Nam Hải – nơi được coi là trung tâm quyền lực của Trung Quốc – vào cuối sáng thứ Sáu theo giờ địa phương, trước khi Tổng thống Trump lên chuyên cơ Air Force One và bắt đầu chuyến bay trở về Washington. Tổng thống Trump và ông Tập Cận Bình đã gặp nhau uống trà và đi dạo quanh những khu vườn cổ kính hàng trăm năm tuổi, hầu như tránh xa tầm nghe của các phóng viên, và dùng bữa trưa với các món hải sản, gà Cung Báo và sò điệp, thịt bò xào nấm, bánh bao thịt bò hầm và há cảo.
Trong bài phát biểu ngắn gọn trước ống kính máy ảnh trước bữa trưa, Tổng thống Trump gọi chuyến đi là một “chuyến thăm tuyệt vời” và nói rằng “đã có rất nhiều điều tốt đẹp đến từ chuyến đi này”. Ông không đưa ra chi tiết nào vào thứ Sáu về bất kỳ thỏa thuận thương mại nào được ký kết giữa hai nước, nhưng một ngày trước đó, ông cho biết Trung Quốc đã đồng ý mua 200 máy bay Boeing và các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ. Hiện vẫn chưa rõ hai nước đang tiến gần đến việc đạt được bất kỳ thỏa thuận rộng hơn nào, bao gồm cả việc thành lập một “Sàn Thương mại” Mỹ-Trung, điều mà một số quan chức chính quyền Trump đã đề xuất.
Ngoài vấn đề thương mại, Tổng thống Trump cho biết hai nhà lãnh đạo “có quan điểm rất giống nhau về Iran”, và lưu ý rằng cả hai nước đều muốn eo biển Hormuz – một điểm nghẽn quan trọng mà 20% lượng dầu mỏ của thế giới thường đi qua – được mở cửa trở lại.
Tổng thống Trump cũng cho biết ông Tập Cận Bình dự kiến sẽ thăm Mỹ vào tháng 9.
“Mối quan hệ này rất bền chặt, và chúng ta đã thực sự làm được một số điều tuyệt vời”, tổng thống Mỹ nói.
Ông Tập Cận Bình gọi các cuộc gặp của hai người là “lịch sử” và “mang tính bước ngoặt”, đồng thời cho biết họ “đã đạt được những hiểu biết chung quan trọng về việc duy trì quan hệ kinh tế và thương mại ổn định, mở rộng hợp tác thiết thực trong nhiều lĩnh vực và giải quyết thỏa đáng những mối quan ngại của nhau “, theo hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa Xã đưa tin.
Hãng thông tấn Tân Hoa Xã cho biết hai bên “cũng đã trao đổi quan điểm về một số vấn đề nóng trong khu vực”.
Hai tổng thống trước đó đã có cuộc gặp kín kéo dài khoảng 2 giờ 15 phút vào thứ Năm, thảo luận về các chủ đề như thương mại, Iran và Đài Loan. Tổng thống Trump nhận xét cuộc gặp đó là “tuyệt vời”.
Tổng thống Trump nói với Fox News sau cuộc gặp chính thức hôm thứ Năm rằng ông Tập Cận Bình nói ông sẽ không cung cấp bất kỳ thiết bị quân sự nào cho Iran, điều mà tổng thống Mỹ gọi là một “tuyên bố lớn”. Vẫn còn phải xem liệu ông Tập có thực hiện lời hứa đó hay không. Tổng thống Trump cũng nói với Fox News rằng ông Tập muốn giúp mở lại eo biển Hormuz, vốn đã bị đóng cửa kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Iran bắt đầu vào cuối tháng Hai. Trung Quốc là khách hàng mua dầu lớn nhất của Iran.
Về thương mại, Tổng thống Trump nói với Fox News hôm thứ Năm rằng Trung Quốc đã đồng ý mua dầu, đậu nành và máy bay Boeing của Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết trên CNBC rằng Mỹ và Trung Quốc cũng đã thảo luận về việc thành lập một “Hội đồng Thương mại” và “Hội đồng Đầu tư” để giám sát thương mại giữa hai nước.
Cả hai nước đều đang tìm cách ổn định mối quan hệ kinh tế sau cuộc chiến thương mại năm ngoái, trong đó hai nước đã áp thuế quan lên tới hơn 100%. Hiện chưa rõ liệu Mỹ và Trung Quốc có đang hướng tới một thỏa thuận thương mại toàn diện hay không, nhưng chính quyền Trump đã thúc đẩy Trung Quốc cam kết mua hàng hóa của Mỹ, và Mỹ đang tìm cách duy trì quyền tiếp cận các khoáng sản đất hiếm của Trung Quốc.
Một số giám đốc điều hành hàng đầu của các doanh nghiệp đã tham gia chuyến thăm của tổng thống. Khi được hỏi về diễn biến các cuộc gặp, Elon Musk của Tesla cho biết các cuộc đàm phán “rất tuyệt vời” và đã đạt được “nhiều thành quả tốt đẹp”. Tim Cook của Apple thì giơ ngón tay cái biểu thị sự hài lòng với giới truyền thông.
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, ông Tập Cận Bình đã cảnh báo Tổng thống Trump trong cuộc gặp hôm thứ Năm về khả năng xảy ra “xung đột và thậm chí là mâu thuẫn” nếu vấn đề Đài Loan không được “giải quyết đúng cách”. Đó là một lời cảnh báo nghiêm khắc, nhưng Mỹ không đề cập đến Đài Loan trong bản tóm tắt cuộc gặp. Tổng thống Trump và ông Tập Cận Bình đã phớt lờ các câu hỏi về Đài Loan.
Đài Loan là trọng tâm trong các lợi ích của Trung Quốc, khi nước này tuyên bố sẽ giành lại quyền kiểm soát hòn đảo và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để đạt được mục tiêu đó. Mỹ phản đối bất kỳ sự thay đổi đơn phương nào đối với quy chế của Đài Loan và đã cung cấp hàng tỷ đô la hỗ trợ quân sự cho hòn đảo, nhưng lại có chính sách không tuyên bố thẳng thừng liệu họ có bảo vệ Đài Loan nếu bị Trung Quốc xâm lược hay không.
Một nguồn tin khu vực đã xác nhận với phóng viên Margaret Brennan của CBS News rằng Trung Quốc đã đề cập đến vấn đề Đài Loan trong cuộc đàm phán hôm thứ Năm. Sau đó, Mỹ đã thừa nhận lập trường của Bắc Kinh và nhắc lại quan điểm của Washington, rồi cuộc đàm phán chuyển sang chủ đề tiếp theo. Một quan chức cao cấp của chính quyền nói với phóng viên Sara Cook của CBS News rằng cả hai bên đều nhắc lại lập trường đã được nêu rõ từ lâu về vấn đề này và mọi người đều hiểu rõ lập trường của nhau.
Ông Tập Cận Bình đã đón tiếp Tổng thống Trump bằng một chuyến thăm cấp nhà nước long trọng, bao gồm cả bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước với bản nhạc không lời “YMCA”, một trong những bài hát yêu thích của tổng thống. Tại bữa tiệc, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ mời ông Tập Cận Bình và phu nhân đến thăm Tòa Bạch Ốc vào ngày 24 tháng 9.
Tổng thống Trump dự kiến sẽ không tổ chức họp báo với các phóng viên trước khi rời Bắc Kinh, mặc dù vẫn có khả năng ông sẽ trả lời câu hỏi trên máy bay.
Tổng thống Mỹ đã lên kế hoạch thăm Trung Quốc vào đầu mùa xuân năm nay, nhưng đã viện dẫn lý do chiến tranh với Iran để hoãn chuyến thăm.
[CBSNews: In China summit, Trump touts “fantastic trade deals” with Xi as nations try to stabilize relationship]
2. Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga có kế hoạch tấn công dinh Tổng thống và các dinh thự nhà nước khác.
Hôm Thứ Bẩy, 16 Tháng Năm, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tiết lộ, sau khi nhận được báo cáo từ quân đội và các cơ quan tình báo Ukraine, rằng Nga có kế hoạch tấn công Văn phòng Tổng thống ở Kyiv và dinh thự nhà nước của tổng thống ở Koncha Zaspa.
Dẫn các tài liệu do cơ quan tình báo quân sự Ukraine thu được, Tổng thống Zelenskiy cho biết Mạc Tư Khoa sẽ tấn công vào khoảng hai chục “trung tâm ra quyết định” nói chung, bao gồm các tòa nhà chính phủ và sở chỉ huy quân sự.
Tuyên bố của Tổng thống Zelenskiy dựa trên cố gắng thất bại của Nga trong cuộc tấn công kéo dài 38 giờ bắt đầu từ 11 giờ sáng 13 Tháng Năm, và một tài liệu tình báo của Nga bị phát hiện bao gồm tọa độ của các cơ sở, cũng như ba hầm trú ẩn dưới lòng đất ở trung tâm Kyiv
“Dĩ nhiên, chúng tôi đã xem xét thông tin này,” Tổng thống Zelenskiy tuyên bố.
“Nga phải chấm dứt chiến tranh và đàm phán một nền hòa bình tôn trọng, thay vì tìm kiếm những cách thức mới để đe dọa Ukraine.”
Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Ukraine, cho rằng Putin đang muốn tấn công dinh Tổng thống để trả thù mối nhục liên quan đến cuộc diễn binh ngày Chiến Thắng 9 tháng Năm của Nga. Các phe phái đối lập Nga và cả các blogger quân sự Nga thân Điện Cẩm Linh đã chê bai trùm mafia Vladimir Putin vì yêu cầu Tổng thống Trump ra một lệnh ngừng bắn một ngày trước cuộc diễn binh để Putin có thể yên tâm chủ trì một buổi lễ. Đáng chú ý là dù có sự bảo kê của Mỹ, buổi lễ đã diễn ra ngắn gọn, vội vàng, kéo dài 45 phút thay vì 4 giờ như thường lệ và không có bất cứ xe tăng, xe thiết giáp, hay các hệ thống phòng không tiên tiến của Nga vì lo sợ Ukraine tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.
[Kyiv Independent: Russia plans to strike President's Office building and state residence, Zelensky says]
3. Tổng thống Zelenskiy và các nhà ngoại giao nước ngoài bày tỏ lòng kính trọng đối với các nạn nhân của vụ tấn công khủng bố ngày 14 tháng 5 vào Kyiv, khi thủ đô tổ chức ngày quốc tang.
Ngày 15 tháng 5, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và một số nhà ngoại giao nước ngoài đã đến viếng các nạn nhân của vụ tấn công hỏa tiễn của Nga ngày hôm trước, vụ tấn công đã phá hủy một phần tòa nhà chung cư ở Kyiv và khiến 24 người thiệt mạng, trong đó có ba trẻ em.
Chuyến thăm diễn ra một giờ sau khi lực lượng cấp cứu kết thúc các nỗ lực tìm kiếm và cứu nạn tại hiện trường, 28 giờ sau khi một hỏa tiễn của Nga bắn trúng tòa nhà ở quận Darnytskyi của Kyiv.
“Thế giới phải nhớ cái giá mà Ukraine phải trả mỗi ngày để ngăn chặn sự xâm lược của Nga lan rộng sang các quốc gia khác”, Tổng thống Zelenskiy nói.
Ngày 15 tháng 5 là ngày quốc tang tại Kyiv.
Ngày 14 tháng 5, sau vụ tấn công, Ngoại trưởng Andrii Sybiha cho biết ông đã chỉ thị triệu tập một cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc “để đáp trả việc Nga giết hại thường dân Ukraine và tấn công nhân viên nhân đạo”.
“Quy mô khủng bố của Nga như vậy đòi hỏi những phản ứng mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế, và tôi yêu cầu tất cả các quốc gia hãy phản ứng”, Sybiha nói trong một bài đăng trên X.
Các nhà ngoại giao Âu Châu và Mỹ đã đến viếng tại hiện trường vụ tấn công gây chết người do Nga thực hiện nhằm vào tòa nhà dân cư.
Quyền Đại sứ Mỹ Julie Davis đã đến thăm địa điểm này cùng với các thành viên của đoàn ngoại giao.
Đại sứ quán Mỹ tại Kyiv cho biết trong một bài đăng trên X: “Nhân Ngày Quốc tang của Ukraine, chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến tất cả những người bị ảnh hưởng bởi thảm kịch vô nghĩa này”.
Các nhà ngoại giao Thụy Sĩ đã cùng tham gia tưởng niệm tại hiện trường vụ tấn công của Nga và lên án hành động tấn công của Nga trong một bài đăng trên X.
Đại sứ quán các nước khác, bao gồm Phần Lan, Đức và Canada, đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Ukraine trước cuộc tấn công của Nga.
“Đại sứ Phần Lan tại Ukraine, bà Tarja Fernández, đã tham gia chuyến thăm hiện trường vụ tấn công hỏa tiễn của Nga vào một tòa nhà dân cư. Hậu quả của vụ tấn công là 24 người thiệt mạng, trong đó có ba trẻ em. Chúng tôi bày tỏ lời chia buồn sâu sắc nhất”, tuyên bố của Đại sứ quán Phần Lan tại Ukraine cho biết.
Theo Không quân Ukraine, trong cuộc tấn công kéo dài 38 giờ, 56 hỏa tiễn các loại, bao gồm hỏa tiễn đạn đạo Iskander và hỏa tiễn khí động học Kinzhal, đã được phóng, cùng với 675 máy bay điều khiển từ xa tấn công một chiều. 94% máy bay điều khiển từ xa của Nga bị đánh chặn thành công, nhưng chỉ có 7% hỏa tiễn Kinzhal bị đánh chặn vì Ukraine cạn kiện hỏa tiễn phòng không Patriot.
Ngày 14 tháng 5, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố đã chỉ thị quân đội Ukraine chuẩn bị phản ứng trước cuộc tấn công. Vào đêm 15 tháng 5, quân đội Ukraine đã phát động một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn, nhắm vào cơ sở hạ tầng quân sự và năng lượng của Nga tại nhiều khu vực trên khắp nước Nga.
Mạc Tư Khoa cũng sử dụng ngôn ngữ trả đũa, bất chấp việc chính họ là kẻ gây hấn trong cuộc chiến và thường xuyên tấn công các thành phố của Ukraine ngay từ đầu.
“ Quân đội Nga, để đáp trả các cuộc tấn công khủng bố của Ukraine nhằm vào các mục tiêu dân sự trên lãnh thổ Liên bang Nga, đã tiến hành một cuộc tấn công trả đũa quy mô lớn”, Bộ Quốc phòng nước này cho biết.
[Kyiv Independent: Zelensky, foreign diplomats pay respects to victims of May 14 Russian attack on Kyiv as capital marks day of mourning]
4. Tập Cận Bình và Tổng thống Trump ca ngợi chuyến thăm ‘rất thành công’ và ‘mang tính lịch sử’
Chuyến thăm Bắc Kinh của Ông Donald Trump — chuyến thăm đầu tiên của một lãnh đạo Mỹ kể từ năm 2017 — đã kết thúc tốt đẹp, khi tổng thống ca ngợi Trung Quốc và nhà lãnh đạo Tập Cận Bình trong những phát biểu công khai cuối cùng trước khi trở về nước.
Chưa có thỏa thuận mới nào được công bố từ hội nghị thượng đỉnh, mặc dù Tổng thống Trump nói rằng hai nước “đã giải quyết được nhiều vấn đề khác nhau mà những người khác không thể giải quyết được.”
Ông Tập Cận Bình gọi đây là chuyến thăm “lịch sử và mang tính bước ngoặt” và cho rằng hai nhà lãnh đạo đã thiết lập “một định vị mới cho mối quan hệ chiến lược mang tính xây dựng và ổn định” giữa hai nước. Trung Quốc và Hoa Kỳ từ nay không còn là 2 đối thủ nữa mà là 2 đối tác có vai trò quan trọng quyết định tương lai nhân loại.
Trong bài phát biểu, ông nói: “Tổng thống Trump hy vọng sẽ làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại, và tôi cam kết dẫn dắt nhân dân Trung Quốc hiện thực hóa sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa”, đồng thời cho biết thêm rằng cả hai nước nên thực hiện “sự đồng thuận quan trọng” đã đạt được.
Theo thông cáo của Trung Quốc, Tổng thống Trump cho biết chuyến thăm “rất thành công, nổi tiếng thế giới và không thể nào quên”, đồng thời gọi ông Tập Cận Bình là “một người bạn cố tri của tôi”, nói rằng “Tôi rất kính trọng ông ấy”.
“Tôi sẵn sàng duy trì liên lạc chân thành và sâu sắc với Chủ tịch Tập Cận Bình và nhiệt liệt mong được đón tiếp ông tại Washington.”
Trong ngày cuối cùng của chuyến thăm cấp quốc khách, Tổng thống Trump đã đến thăm Trung Nam Hải. Đó là một khu phức hợp được canh gác nghiêm ngặt vì là trụ sở của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ông Donald Trump là Tổng thống Mỹ đầu tiên đến thăm khu vực được các thành phần đối lập với cộng sản Trung Quốc mô tả là một địa điểm hắc ám nhất Hoa Lục vì nó tiêu biểu cho sự đàn áp của chế độ.
Sau chuyến thăm và cuộc hội đàm với Tập Cận Bình tại Trung Nam Hải, đoàn xe hộ tống đã đưa Tổng thống Trump đến phi trường quốc tế Thủ đô Bắc Kinh, nơi ông bước lên cầu thang để vào chuyên cơ Air Force One.
Đây là một buổi tiễn biệt long trọng dành cho Tổng thống Trump, khi ông bước qua hàng ngũ binh sĩ Trung Quốc đứng nghiêm chào và các sinh viên cùng nhau vẫy cờ Trung Quốc và Mỹ.
Khi chào tạm biệt các chủ nhà Trung Quốc, Tổng thống Trump đã nắm lấy vai Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và vỗ nhẹ vào vai ông ấy một cách thân thiện.
[BBC: Xi and Trump laud 'very successful' and 'historic' visit]
5. Truyền thông nhà nước Trung Quốc nhấn mạnh vai trò của ông Tập Cận Bình trong việc ‘dẫn dắt’ mối quan hệ này.
Truyền thông nhà nước Trung Quốc đã liên tục nhấn mạnh vai trò của ông Tập Cận Bình trong việc ngăn chặn sự xấu đi của quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc. Không những thế, ông Tập còn tài ba đến mức biến 2 đối thủ căng thẳng gần như không đội trời chung với nhau gần một thế kỷ nay lại trở thành 2 đối tác gắn bó với nhau và có tầm quan trọng quyết định tương lai nhân loại.
Theo các báo cáo, ông Tập Cận Bình “luôn có tầm nhìn chiến lược và dài hạn” trong quan hệ với Washington và “đã đưa ra các nguyên tắc” về cách hai nước nên “tìm ra con đường đúng đắn để cùng tồn tại”.
Sau khi Bắc Kinh xác nhận chuyến thăm của Tổng thống Trump vào ngày 11 tháng 5, tờ Hoàn cầu Thời báo đã đăng một bài xã luận về việc ông Tập Cận Bình đã có một số cuộc điện đàm và gặp gỡ với Tổng thống Trump trong năm qua, điều này đã giúp “điều chỉnh lại hướng đi của mối quan hệ song phương”.
Hoàn cầu Thời báo cũng mô tả Ông Tập là nhà lãnh đạo thế giới ổn định trong bối cảnh “sự trỗi dậy không thể ngăn cản” của Trung Quốc.
Ông Tập Cận Bình đã trải thảm đỏ chào đón các nhà lãnh đạo thế giới mong muốn đạt được thỏa thuận thương mại với Trung Quốc - bao gồm cả các đồng minh chủ chốt của Mỹ như Anh, Canada và Đức.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc luôn muốn thể hiện mình là một nhà lãnh đạo toàn cầu ổn định, trái ngược với tổng thống Mỹ khó đoán.
Hoàn cầu Thời báo cũng trích dẫn John Delury, một chuyên gia cao cấp từ Trung tâm Quan hệ Mỹ-Trung thuộc Hiệp hội Á Châu. Ông này nhận định rằng:
“Chúng ta đang chứng kiến một sự thay đổi lịch sử. Tôi ngần ngại đánh giá quá cao hội nghị thượng đỉnh cụ thể này, nhưng sự trỗi dậy không ngừng của Trung Quốc, đưa nước này trở thành đối thủ xứng tầm với Mỹ, đang diễn ra ngay trước mắt chúng ta. Bắc Kinh hiện là thủ đô thứ hai của thế giới.”
Tờ Nhân dân Nhật báo, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc đăng bài bình luận của Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ, trong đó ông này viết rằng ông Tập đã “dẫn dắt hướng đi” của quan hệ Trung Quốc-Mỹ “vào những thời điểm quan trọng “ và đưa mối quan hệ song phương tiến lên phía trước vượt qua “sóng gió” trong chín năm qua - ám chỉ đến những thăng trầm trong quan hệ với Washington kể từ chuyến thăm cuối cùng của Tổng thống Trump vào năm 2017.
Những thông điệp như vậy là một động thái có chủ ý nhằm khắc họa hình ảnh ông Tập Cận Bình như một chính khách giàu kinh nghiệm, và để trấn an công chúng Trung Quốc rằng đường lối ngoại giao của ông Tập là có lợi cho đất nước.
[BBC: Chinese state media emphasises Xi's role in 'guiding' relationship]
6. Tổng thống Trump tuyên bố: “Chúng ta kiểm soát eo biển Hormuz”.
Tổng thống Trump hôm thứ Sáu tuyên bố Mỹ đang kiểm soát eo biển Hormuz, và nói thêm: “Về cơ bản, chúng ta đã tiêu diệt quân đội của họ.”
Phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One sau cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Trump nói: “Chúng ta kiểm soát eo biển Hormuz, và họ không làm ăn được gì… vì vậy chúng ta đã làm rất tốt trên mọi mặt trận.”
“Chúng ta không cần sự giúp đỡ,” ông nói thêm. “Về cơ bản, chúng ta đã tiêu diệt quân đội của họ.”
“Chúng ta có thể phải làm một chút công việc dọn dẹp,” ông nói thêm. “Bởi vì chúng ta đã có một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng, tôi đoán bạn có thể gọi như vậy, nhưng chúng ta đang có một cuộc phong tỏa rất hiệu quả, đó là lý do tại sao chúng ta thực hiện thỏa thuận ngừng bắn.”
Tổng thống Trump nói thêm rằng người đồng cấp Trung Quốc của ông, Tập Cận Bình, “kiên quyết” cho rằng Iran không nên sở hữu vũ khí hạt nhân, “và ông ấy muốn họ mở cửa eo biển.”
Tổng thống cũng cho biết ông cảm thấy ổn với việc đình chỉ chương trình hạt nhân của Iran trong 20 năm, nhưng chỉ khi có một cam kết “thực sự” từ phía Tehran.
[CBSNews: “We control” the Strait of Hormuz, says Trump]
7. Điện Cẩm Linh cho biết Putin và Tập Cận Bình sẽ thảo luận về chuyến thăm của Tổng thống Trump khi ông đến thăm Trung Quốc.
Điện Cẩm Linh cho biết hôm thứ Sáu rằng Putin hy vọng sẽ trực tiếp thảo luận về chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Donald Trump với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến thăm Bắc Kinh sắp tới của ông.
Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov nói với các phóng viên rằng chuyến thăm sắp tới của Putin tới Trung Quốc - thời điểm cụ thể vẫn chưa được công bố - sẽ là “một cơ hội tốt để trao đổi ý kiến về các cuộc tiếp xúc đã diễn ra giữa Trung Quốc và Mỹ.” Khi bị chất vấn khi nào Putin sẽ sang thăm Bắc Kinh, Peskov nói có vẻ đùa giỡn: “Sớm thôi, có thể là ngày mai.”
“ Khi Mỹ và Trung Quốc tiến hành đối thoại trực tiếp ở cao cấp nhất… những cuộc tiếp xúc như vậy, dĩ nhiên, là chủ đề được tất cả các quốc gia, bao gồm cả nước chúng ta, đặc biệt chú ý và phân tích”.
Trong lúc đề cập đến Mỹ và Trung Quốc là hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, Peskov đã khéo léo ám chỉ Mỹ: “Các bạn biết đấy, xét về sức mua tương đương, Trung Quốc là nền kinh tế số một, còn Mỹ là nền kinh tế số hai nếu xét về giá trị tuyệt đối.”
Trung Quốc là đồng minh quan trọng nhất của Nga. Các phụ tùng điện tử do Trung Quốc sản xuất rất quan trọng đối với ngành công nghiệp quốc phòng Nga. Và với tư cách là người mua dầu lớn nhất, Trung Quốc cung cấp nguồn thu nhập quan trọng cho Điện Cẩm Linh vào thời điểm nền kinh tế Nga đang gặp khó khăn do cuộc chiến tranh với Ukraine.
[Politico: Kremlin says Putin and Xi will discuss Trump's visit when he visits China]
8. “Chúng tôi hoàn toàn không thể tin tưởng người Mỹ,” Ngoại trưởng Iran tuyên bố.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm Thứ Bẩy, 16 Tháng Năm, tuyên bố rằng nước ông “hoàn toàn không thể tin tưởng người Mỹ” và họ đang “cố gắng duy trì” thỏa thuận ngừng bắn “mong manh” “để tạo cơ hội cho ngoại giao”.
Phát biểu tại một cuộc họp báo ở New Delhi trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh BRICS đang diễn ra, Araghchi nói thêm rằng eo biển Hormuz “đã mở cửa và tất cả các tàu thuyền đều có thể đi qua”, ngoại trừ những tàu thuộc “các quốc gia đang có chiến tranh với chúng ta”.
“Hiện tại chúng tôi đang trong tình trạng ngừng bắn, mặc dù rất mong manh,” ông nói. “Nhưng chúng tôi đang cố gắng duy trì nó để tạo cơ hội cho ngoại giao, nhằm tìm ra một giải pháp ngoại giao thông qua đàm phán.”
Ông mô tả sự thiếu tin tưởng vào Mỹ là “trở ngại chính đối với mọi nỗ lực ngoại giao.”
“Chúng tôi hoàn toàn không thể tin tưởng người Mỹ,” ông nói. “Mọi thứ phải chính xác và được xác định rõ ràng trước khi bất kỳ thỏa thuận nào có thể được ký kết.”
Araghchi cáo buộc rằng mỗi ngày Tổng thống Trump ngồi trước computer, sáng tác ra những chuyện hoang đường để kể cho thế giới như một kẻ độc thoại hoang tưởng.
“Mỗi ngày đều mang đến một thông điệp khác nhau, đôi khi thậm chí là hai thông điệp khác nhau trong cùng một ngày, điều này càng làm gia tăng sự ngờ vực. Ông ấy vừa nói Iran đã chấp nhận tất cả mọi thứ yêu sách của Mỹ. Vài giờ sau đó, ông ta lại đe dọa sẽ xóa sổ Iran khỏi bản đồ thế giới vì Iran không chấp nhận gì cả. Tôi tự hỏi ông ta đang hành động như một kẻ độc thoại hoang tưởng hay như một người đang thao túng thị trường chứng khoán bằng những câu chuyện hoang đường?” nhà ngoại giao hàng đầu của Iran nói.
[CBSNews: “We cannot trust the Americans at all,” says Iran's foreign minister]
9. Tổng thống Trump không đưa ra cam kết nào về việc tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan sau cuộc gặp với ông Tập Cận Bình.
Tổng thống Trump cho biết ông vẫn đang cân nhắc một thương vụ bán vũ khí lớn cho Đài Loan, một động thái được xem là sự thay đổi đáng kể trong chính sách đối ngoại của Mỹ sau hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.
“Tôi sẽ đưa ra quyết định trong thời gian ngắn sắp tới. Tôi sẽ đưa ra quyết định,” ông nói với các phóng viên về thương vụ tiềm năng khi chuyên cơ Air Force One quay trở lại Mỹ từ Trung Quốc hôm thứ Sáu, cho biết ông cần nói chuyện với người “đang điều hành Đài Loan”.
Những phát ngôn của tổng thống — người thừa nhận rằng ông Tập Cận Bình đã đề cập đến các thỏa thuận bán vũ khí giữa Mỹ và Đài Loan trong cuộc thảo luận — có thể tạo nên một sự thay đổi khá mạnh mẽ. Một trong những cam kết mà chính quyền của Tổng thống Ronald Reagan đưa ra cho Đài Loan năm 1982 — được gọi là Sáu Cam Kết — là Mỹ sẽ không tham khảo ý kiến của Bắc Kinh về việc bán vũ khí cho hòn đảo này.
Nhưng Tổng thống Trump khẳng định cuộc trò chuyện với chủ tịch Trung Quốc không nhằm đánh dấu bất kỳ sự thay đổi nào trong chính sách đối ngoại của Mỹ.
“Ông ấy đã đề cập đến điều đó,” Tổng thống Trump nói về Tập Cận Bình. “Rõ ràng là ông ấy đã nói về điều đó với tôi. Vậy tôi sẽ làm gì, nói rằng ‘Tôi không muốn nói chuyện với ông về điều đó vì tôi có một thỏa thuận đã được ký kết năm 1982’ hay sao?”
Những phát ngôn của tổng thống khiến tương lai của thỏa thuận bán vũ khí trị giá 14 tỷ đô la với Đài Loan, vốn đã được Quốc hội thông qua hồi tháng Giêng, trở nên không chắc chắn.
Tuyên bố của Tổng thống Trump có thể gây lo ngại đáng kể cho những người ủng hộ Đài Loan, những người trong nhiều tháng qua đã lo lắng rằng mong muốn tăng cường mối quan hệ kinh tế của nước này với Trung Quốc có thể khiến tổng thống làm suy yếu sự ủng hộ vững chắc lâu nay của Trung Quốc dành cho Đài Loan. Chính quyền Trump thường xuyên bác bỏ cáo buộc rằng tổng thống sẽ bỏ rơi Đài Loan.
“Một cuộc thương lượng hay mặc cả thực sự về việc bán vũ khí, hoặc một cuộc tham khảo ý kiến về những gì chúng ta sẽ bán hay không bán – đó sẽ là một sự phá vỡ tiền lệ nếu đó là điều mà phía Trung Quốc yêu cầu, và tổng thống sẵn lòng chấp thuận,” David Sacks, một cựu chuyên gia chính trị-quân sự tại phái đoàn ngoại giao của Mỹ ở Đài Loan, cho biết.
Tổng thống Trump nói rằng ông Tập Cận Bình “có quan điểm rất mạnh mẽ” về hòn đảo này và “không muốn thấy một phong trào đòi độc lập nào”.
“Tôi đã lắng nghe ông ấy,” Tổng thống Trump nói. “Tôi không bình luận gì cả. Tôi chỉ nghe ông ấy nói hết. Tôi rất tôn trọng ông ấy.”
Tổng thống Trump cũng từ chối cam kết sẽ bảo vệ Đài Loan trong trường hợp bị Trung Quốc tấn công. Ông nói với các phóng viên rằng ông Tập Cận Bình đã hỏi ông câu hỏi tương tự vào đầu ngày thứ Sáu.
“Tôi không muốn nói điều đó,” Tổng thống Trump nói. “Tôi sẽ không nói điều đó. Chỉ có một người biết điều đó. Các bạn biết đó là ai không? Là tôi. Tôi là người duy nhất. Chủ tịch Tập Cận Bình đã hỏi tôi câu hỏi đó hôm nay. Tôi đã nói, 'Tôi không nói về những chuyện đó.'“
[Politico: Trump noncommittal to continued Taiwan arms sales after meeting with Xi]
10. Ông Tập Cận Bình thích thú kể cho Tổng thống Trump nghe về lịch sử Trung Quốc
Hoàn cầu Thời báo cho biết ông Tập rất thích thú khi kể cho Tổng thống Trump nghe về lịch sử Trung Quốc trong chuyến tham quan Thiên Đàn thế kỷ 15. Nhà lãnh đạo Mỹ tỏ ra thích thú với màn dàn dựng công phu này.
Vị tổng thống xây dựng hình ảnh của mình dựa trên lập trường cứng rắn ngay cả đối với các đồng minh truyền thống, lại tỏ ra khá nhã nhặn trong giọng điệu và im lặng một cách bất thường trước ống kính máy ảnh - đặc biệt là khi được hỏi về Đài Loan.
Ngoại trừ thương vụ 200 máy bay Boeing cho Trung Quốc, Tổng thống Trump cũng chưa công bố bất kỳ thương vụ thương mại lớn nào - điều mà ông ấy đã theo đuổi kể từ khi nhậm chức tổng thống Mỹ lần đầu tiên vào năm 2016.
Ông Tập Cận Bình được báo chí Trung Quốc mô tả rằng đã coi Tổng thống Trump là một nhà lãnh đạo buộc phải thay đổi lập trường về thuế quan thương mại và hiện đang vướng vào một cuộc chiến ở Trung Đông mà ông ta dường như không thể chấm dứt.
Trong năm năm qua, có một câu nói phổ biến ở Trung Quốc: “Phương Đông đang trỗi dậy, phương Tây đang suy tàn.”
Tính khí thất thường và phong cách khó đoán của Tổng thống Trump đã cho phép Tập Cận Bình tái định vị đất nước mình.
Trung Quốc từng rất muốn bắt kịp phương Tây - giờ đây, sau khi tiếp đón tổng thống Mỹ, ông Tập Cận Bình có thể cảm thấy mình đang trên đà vượt qua phương Tây.
[BBC: Xi played host to an unusually tame Trump]
11. ‘20 năm là đủ’: Tổng thống Trump đặt ra thời hạn hạn chế chương trình hạt nhân của Iran.
Tổng thống Trump hôm thứ Sáu cho biết việc Iran tạm ngừng chương trình hạt nhân trong 20 năm sẽ đủ để ông đạt được thỏa thuận và chấm dứt chiến tranh.
Việc cho phép Iran làm giàu uranium vào bất kỳ thời điểm nào trong tương lai — thậm chí là hàng chục năm sau — đánh dấu một sự thay đổi đối với tổng thống, người đã nhiều lần khẳng định rằng đất nước này không bao giờ được phép làm như vậy.
Ngay cả khi các báo cáo lan truyền rằng Mỹ đang đàm phán một loại khung thời gian nào đó đằng sau hậu trường, chính quyền Trump vẫn phủ nhận rằng họ sẽ chấp nhận bất cứ điều gì thấp hơn sự đầu hàng hoàn toàn và chấm dứt vĩnh viễn tham vọng hạt nhân của Iran.
Nhưng khi Tổng thống Trump bay về nước sau hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày ở Trung Quốc trong bối cảnh cuộc chiến dường như không có hồi kết dễ dàng, khi nói chuyện với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One, Tổng thống Trump dường như đã thay đổi mục tiêu.
“Hai mươi năm là đủ, nhưng mức độ bảo đảm từ phía họ thì chưa đủ,” ông nói về đề nghị mới nhất của Tehran. “Nói cách khác, nó phải là 20 năm thực sự.”
Tổng thống cho biết ông đã xem xét đề xuất mới nhất từ Iran và bác bỏ nó, đồng thời nói thêm: “Nếu họ có bất kỳ loại vũ khí hạt nhân nào, tôi sẽ không đọc phần còn lại của đề xuất đó.”
Cuộc chiến kéo dài 12 ngày đã phá hủy khả năng làm giàu uranium mới của Iran trong tương lai gần, mặc dù nước này vẫn còn dự trữ khoảng 440 kg uranium được làm giàu cao mà Washington đang gây áp lực buộc họ phải giao nộp.
Tổng thống Trump cho biết ông lạc quan rằng Tehran cuối cùng sẽ đồng ý một thỏa thuận và nói rằng người Iran đã nói với ông rằng chỉ có Mỹ và Trung Quốc mới có thiết bị để loại bỏ thứ mà ông gọi là “bụi hạt nhân”.
Đầu tuần này, tổng thống cho biết đề xuất hòa bình mới nhất của Tehran là “hoàn toàn không thể chấp nhận được” sau khi nước này chính thức đệ trình phản hồi đối với đề xuất mới nhất của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh. Đây là một trong nhiều đề xuất hòa bình mà Mỹ và Iran đã đệ trình kể từ khi Pakistan làm trung gian hòa giải thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên vào ngày 8 tháng 4.
[CBSNews: ‘20 years is enough’: Trump puts a timeline on limiting Iran’s nuclear program]
12. “Chúng tôi không thảo luận về thuế quan,” Tổng thống Trump nói về cuộc đàm phán với ông Tập Cận Bình.
Tổng thống Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One rằng ông và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình không thảo luận về thuế quan trong hai ngày đàm phán.
“Chúng tôi không thảo luận về thuế quan,” Tổng thống Trump nói. “Ý tôi là họ đang phải trả thuế. Họ đang trả mức thuế rất cao nhưng chúng tôi không thảo luận về điều đó.”
“Chuyện đó không được đề cập đến,” ông nói thêm.
Theo hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa Xã, các phái viên thương mại của Mỹ và Trung Quốc đã gặp nhau tại Nam Hàn hôm thứ Tư và có cuộc đàm phán tích cực chỉ vài giờ trước khi Tổng thống Trump hạ cánh xuống Bắc Kinh.
Sau cuộc gặp trước đó giữa hai nhà lãnh đạo vào tháng 10 tại Nam Hàn, Tổng thống Trump đã giảm mức thuế quan tổng thể đối với hàng hóa Trung Quốc xuống còn 47%.
Đầu năm nay, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã hủy bỏ một số loại thuế quan mà Tổng thống Trump áp đặt năm ngoái.
[CBSNews: “We didn't discuss tariffs,” Trump says of talks with Xi]