Giải thưởng đó là gì? Và nó nói lên điều gì về lập trường của Đức Giáo Hoàng đối với các vấn đề chính trị?

EDGAR BELTRÁN, trong bản tin 14 THÁNG 5 NĂM 2026 của tạp chí The Pillar, cho biết: Văn phòng báo chí Vatican đã làm rõ rằng giải thưởng được trao cho đại sứ Iran tại Tòa Thánh không phải là một vinh dự độc nhất vô nhị, mà là một giải thưởng thông thường được trao cho các đại sứ sau hai năm phục vụ.

Lời giải thích được đưa ra sau khi một số phương tiện truyền thông Iran đưa tin vào ngày 12 tháng 5 rằng Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã trao tặng vinh dự ngoại giao cao nhất của Vatican cho đại sứ Iran, gây ra những lời chỉ trích trên mạng xã hội đối với Đức Giáo Hoàng.

Giải thưởng mà đại sứ Iran nhận được là gì? Nó xếp hạng như thế nào trong số các vinh dự ngoại giao của Vatican? Nó có nói lên điều gì về lập trường của Đức Giáo Hoàng đối với các vấn đề chính trị?

The Pillar giải thích như sau:

Truyện gì xẩy ra?

Ngày 12 tháng 5, Mohammad Hossein Mokhtari, Đại sứ Iran tại Tòa Thánh, đã nhận được Huân chương Đại Thập tự Giáo hoàng piô IX cùng với 12 đại sứ khác được bổ nhiệm tại Tòa Thánh.

Truyền thông Iran mô tả huân chương này là “một trong những huân chương hiệp sĩ cao quý nhất của Vatican”, và “thường được trao cho các đại sứ và nhân vật nổi bật, những người đã đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường quan hệ ngoại giao và phục vụ sự nghiệp hòa bình và đối thoại”.

Một số bài đăng trên mạng xã hội cho rằng Đức Giáo Hoàng đã đích thân trao tặng huân chương cho đại sứ Iran, trong khi một tờ báo Iran khác cho biết rằng “giải thưởng và việc Giáo hoàng lên án hành động gây hấn có liên quan chặt chẽ đến những nỗ lực đang diễn ra của Đại sứ quán Iran tại Vatican nhằm thúc đẩy các thông điệp về hòa bình, công lý và phản đối chiến tranh”.

Vậy Vatican có phải đã trao tặng một vinh dự đặc biệt cho đại sứ Iran?

Ngay sau khi các bài đăng trên truyền thông Iran thu hút sự chú ý, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Tòa Thánh đã phản bác lại thông tin mà họ đưa ra. Đại sứ quán Hoa Kỳ đã đăng trên twitter.com rằng Đức Giáo Hoàng không “ban tặng một vinh dự đặc biệt riêng cho Đại sứ Iran tại Tòa Thánh. Huân chương này được trao cho tất cả các đại sứ được bổ nhiệm tại Tòa Thánh sau hơn 2 năm phục vụ và đã là thông lệ trong nhiều năm.”

Trong một tuyên bố với tờ The Pillar, văn phòng báo chí Vatican xác nhận rằng giải thưởng “là một vinh dự được trao cho các đại sứ sau hai năm phục vụ tại Tòa Thánh.”

“Hôm qua, Phó Phủ Quốc vụ khanh [Sostituto] đã trao tặng giải thưởng này cho 13 đại sứ, bao gồm cả đại sứ Iran,” tuyên bố của văn phòng báo chí tiếp tục.

Các giải thưởng được trao bởi Chánh văn phòng Giáo hoàng, Tổng Giám mục Paolo Rudelli, và giấy chứng nhận vinh dự được ký bởi Hồng Y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh.

Huân chương của Giáo hoàng Piô IX là gì?

Huân chương này, còn được gọi là Huân chương Piô, là một huân chương hiệp sĩ của Giáo hoàng, ban đầu được thành lập bởi Giáo hoàng Piô IV vào năm 1560.

Nó bị bỏ quên nhiều năm sau đó, nhưng đã được phục hồi bởi Chân phước Piô IX vào năm 1847.

Bản thân huân chương có một số cấp bậc:

• Hiệp sĩ/Nữ hiệp sĩ đeo vòng cổ: Dành riêng cho các nguyên thủ quốc gia.

• Hiệp sĩ/Nữ hiệp sĩ Đại Thập tự: Thường được trao cho các đại sứ được bổ nhiệm tại Tòa Thánh hoặc những giáo dân xuất sắc vì những đóng góp đặc biệt.

• Hiệp sĩ/Nữ hiệp sĩ Chỉ huy với Ngôi sao: Được trao tặng vì công trạng phi thường trong ngoại giao hoặc phục vụ giáo hội.

• Hiệp sĩ/Nữ hiệp sĩ Chỉ huy: Được trao tặng vì những đóng góp đáng kể cho Giáo hội và xã hội.

• Hiệp sĩ/Nữ hiệp sĩ: Hiếm khi được trao tặng và dành riêng cho các tín hữu Công Giáo thuộc các gia đình quý tộc lâu đời ở châu Âu.

Vua Juan Carlos I của Tây Ban Nha, Vua Albert II của Bỉ và Vua Carl XVI Gustaf của Thụy Điển đều đã nhận được vòng cổ của huân chương này. Vua Charles III của Anh trở thành nguyên thủ quốc gia gần đây nhất nhận được vinh dự này trong chuyến thăm Giáo hoàng gần đây nhất của ông.

Các thành viên ban đầu của Huân chương Giáo hoàng Piô IX là thành viên của triều đình giáo dân của Giáo hoàng. Họ phục vụ với tư cách là người hộ tống, cư trú tại Cung điện Tông đồ và cùng ngài thực hiện các công việc hàng ngày.

Mỗi cấp bậc của huân chương đều có một số yếu tố huy hiệu độc đáo:

• Hiệp sĩ/Nữ hiệp sĩ đeo vòng cổ: Huy hiệu bao gồm một dây chuyền vàng được trang trí bằng các biểu tượng của Giáo hoàng, chẳng hạn như vương miện Giáo hoàng, chìa khóa của Thánh Phêrô và hai con chim bồ câu.

• Hiệp sĩ/Nữ hiệp sĩ Đại Thập tự: Họ đeo một dải lụa màu xanh đậm rộng với viền đỏ từ vai trái đến hông phải và một ngôi sao bạc lớn ở bên trái ngực, cùng với huy chương của huân chương.

• Chỉ huy: Huy hiệu bao gồm một ngôi sao nhỏ ở bên trái ngực, và các chỉ huy đeo một huy hiệu có dải ruy băng quanh cổ.

• Hiệp sĩ/Nữ hiệp sĩ: Họ đeo một huy hiệu nhỏ không có ngôi sao ở bên trái ngực.

Đây có phải là danh hiệu ngoại giao cao quý nhất của Vatican không?

Có và không.

Về mặt kỹ thuật, Huân chương Chúa Kitô Tối cao và Huân chương Gai Vàng được coi là có thứ bậc cao hơn, nhưng cả hai đều không còn hoạt động.

Người cuối cùng nhận được Huân chương Chúa Kitô Tối cao là Cha Angelo de Mojana, vị hoàng tử thứ 77 và đại thủ lĩnh của Dòng Hiệp sĩ Malta. Thành viên còn sống cuối cùng của dòng này là Vua Baudouin của Bỉ, người đã qua đời năm 1993.

Thành viên cuối cùng còn sống của Huân chương Kim Cương là Đại Công tước Jean của Luxembourg, người đã qua đời năm 2019.

Huân chương Giáo hoàng Piô IX là vinh dự ngoại giao cao nhất mà Tòa Thánh đã trao tặng cho các nhà ngoại giao hoặc nguyên thủ quốc gia trong gần 40 năm qua.

Việc nhận được Huân chương Giáo hoàng Piô IX có biến một người thành quý tộc không?

Không còn nữa.

Khi Giáo hoàng Piô IX tái lập huân chương này, các hiệp sĩ nhận được đặc quyền quý tộc cá nhân thông qua tư cách thành viên của họ. Vào thời điểm đó, đó là cách duy nhất để trở thành quý tộc ở Lãnh thổ Giáo hoàng.

Tuy nhiên, Giáo hoàng Piô XII đã bãi bỏ đặc quyền quý tộc vào tháng 11 năm 1939. Trước khi bãi bỏ, những người nhận được quyền sử dụng tít hiệu “Nobile di S.S.” (Quý tộc của Tòa Thánh).

Việc được công nhận là quý tộc cũng mang lại cho họ quyền ưu tiên trong một số nghi lễ của Vatican, sự công nhận quý tộc trong các chế độ quân chủ châu Âu khác và việc được tham gia vào triều đình giáo hoàng.