Theo Kanis Leung và Didi Tang của Hãng tin A.P., trong bản tin ngày 16 tháng 5 năm 2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu cho biết ông đã nêu vấn đề với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về việc trả tự do cho mục sư nổi tiếng bị giam giữ và nhà hoạt động Hồng Kông bị bỏ tù Jimmy Lai, một người Công Giáo, và trích dẫn lời ông Tập nói rằng ông sẽ xem xét trường hợp của mục sư nhưng trường hợp của Lai là một “trường hợp khó khăn”.
Phát biểu với các phóng viên khi đang trên đường trở về từ chuyến đi Trung Quốc, Trump cho biết ông Tập nói với ông rằng ông sẽ xem xét nghiêm túc trường hợp của Ezra Jin Mingri, mục sư của một nhà thờ ngầm bị giam giữ ở Trung Quốc vào tháng 10 trong điều mà các nhà quan sát gọi là sự đàn áp leo thang đối với tự do tôn giáo.
“Ông ấy nói rằng ông ấy sẽ xem xét nghiêm túc trường hợp của mục sư,” Trump nói.
Ông Trump nói rằng trường hợp của ông Lai, người sáng lập tờ báo ủng hộ dân chủ Apple Daily (nay đã ngừng hoạt động), người bị cáo buộc các hoạt động chống Trung Quốc, khó khăn hơn nhiều đối với chủ tịch Trung Quốc. “Ông ấy nói với tôi rằng đó sẽ là một trường hợp khó khăn,” ông Trump nói.
Gia đình của cả ông Jin và ông Lai đều bày tỏ sự cảm kích đối với ông Trump vì đã nêu vấn đề của họ với ông Tập Cận Bình.
Nhà thờ Zion của ông Jin nằm trong số những nhà thờ ngầm hoặc nhà thờ tư gia lớn nhất không đăng ký với chính quyền Trung Quốc. Họ bất chấp các quy định của chính phủ Trung Quốc yêu cầu tín hữu chỉ được thờ phượng tại các giáo đoàn đã đăng ký.
Con gái ông, Grace Jin Drexel, cho biết hôm thứ Sáu rằng gia đình và những người ủng hộ “vô cùng vui mừng” khi nghe những gì ông Trump nói về cha mình.
“Điều đó thực sự không khác gì một phép màu!” cô viết cho hãng tin AP trong một tin nhắn. “Chúng tôi vô cùng biết ơn Tổng thống Trump và chính quyền tài giỏi của ông ấy vì đã thúc đẩy vụ việc này!”
Mặc dù giọng điệu của ông Trump về ông Lai có vẻ kém lạc quan hơn, nhưng con gái của cựu trùm truyền thông, Claire Lai, cho biết cô cũng rất biết ơn ông Trump và chính quyền của ông vì sự cam kết đã thể hiện đối với việc trả tự do cho cha mình. “Ông ấy đã tạo dựng được danh tiếng của mình với tư cách là người giải phóng những người bị giam giữ bất công và tôi tin tưởng rằng ông ấy và chính quyền của ông ấy sẽ là những người trả tự do cho cha tôi,” bà nói trong một tin nhắn gửi cho AP.
Bà gọi thời điểm này là cơ hội để ông Tập Cận Bình làm “điều công bằng và cao cả duy nhất” cho ông Lai và thể hiện thiện chí với thế giới bằng cách trả tự do cho một người đàn ông mà bà nói đã cống hiến hết mình cho Hồng Kông.
Các nhà hoạt động cho rằng Bắc Kinh ngày càng ít sẵn lòng thả những tù nhân đã chống đối chính phủ về vấn đề nhân quyền dưới thời ông Tập Cận Bình. Năm 2017, nhà văn đoạt giải Nobel người Trung Quốc Lưu Hiểu Ba đã qua đời tại một bệnh viện ở đông bắc Trung Quốc ngay cả sau khi các chính phủ nước ngoài kêu gọi Trung Quốc thả ông để điều trị ung thư ở nước ngoài.
Trước khi bị bắt, ông Lai, 78 tuổi, đã chỉ trích ông Tập Cận Bình và Đảng Cộng sản cầm quyền. Ông bị kết án 20 năm tù vào tháng 2 theo luật an ninh quốc gia do Bắc Kinh áp đặt năm 2020, luật này đã gần như dập tắt mọi tiếng nói bất đồng chính kiến ở Hồng Kông.
Ông Lai bị kết tội âm mưu thông đồng với các thế lực nước ngoài và âm mưu với những người khác để xuất bản các bài báo kích động. Tờ báo ủng hộ dân chủ Apple Daily của ông đã bị đóng cửa trong một cuộc đàn áp sau các cuộc biểu tình chống chính phủ quy mô lớn làm rung chuyển thành phố vào năm 2019.
Các nhà quan sát cho rằng hoàn cảnh của Lai tượng trưng cho sự suy giảm các quyền tự do mà Bắc Kinh đã hứa hẹn khi thuộc địa cũ của Anh trở về dưới sự cai trị của Trung Quốc vào năm 1997. Các chính phủ nước ngoài, bao gồm cả Mỹ và Anh, đã bày tỏ lo ngại về Lai trong nhiều năm. Nhưng chính quyền Hồng Kông khẳng định trường hợp của ông không liên quan gì đến tự do báo chí.
Hôm thứ Ba, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Lai là người lập kế hoạch chính cho các hoạt động chống Trung Quốc nhằm gây bất ổn cho Hồng Kông, và nói rằng các vấn đề của thành phố là vấn đề nội bộ của Trung Quốc.